Romed

Eus Wikipedia
Mont da : merdeiñ, klask
Banniel ar Romed

Ar Romed (pe Rromed[1]) zo un anv a dalvez « paotr en oad gour ha dimezet e-barzh ar gumuniezh[2] ». Choazet eo bet an anv-se gant an Unvaniezh romani etrebroadel (IRU) da envel un hollad poblañsoù, dezhe ur memes orin en Indez[3], ha yezhoù a orin eus gwalarn Iskevandir Indez[4] hag a zo minorelezhioù anavet dindan anvioù liesseurt a zo o vevañ etre India hag ar Meurvor atlantel dreist-holl met ivez war ar c'hevandir amerikan. E brezhoneg, e c'haller envel ar Romed gant anvioù all, evel Jispianed.

Anavezet int en Europa adalek an XIvet kantved[5], ha deuet int da vezañ ar vinorelezh vrasañ eno en XXIvet kantved[6]. Kavout a reer Romed er bed a-bezh hiziv, met en Europa emañ ar strolladoù brasañ, e Kreizeuropa, en Europa ar Reter hag en Anatolia dreist-holl, ha goude e ledenez Iberia hag e kreisteiz Bro-C'hall. Ur bern jipsianed zo o chom en Amerika ivez. Gwir eo e Brazil dreist-holl, ma veze kaset ar Jipsianed gant gouarnamant Portugal pa oa en e zalc'h[7]. Kalz zo aet d'ar Stadoù-Unanet ivez[8].

Da vare "Kendalc'h jipsian ar bed" dalc'het eus an 8 d'an 12 a viz Ebrel 1971 e Londrez e choazas ar gumuniezh ur banniel glas ha gwer, gant ur rod ruz. Embann a reas ivez e ve deiziad deiz-ha-bloaz ar c'hendalc'h-se, an 8 a viz Ebrel, un deiziad broadel a vefe lidet hiviziken bep bloaz gant holl ar c'humuniezhioù rom er bed[9]. Ar c'han broadel, Djelem, djelem, a oa savet gant Jarko Jovanovic war don ur son poblek jipsian[10].

Notennoù[kemmañ]

  1. Er pennad-mañ e vo skrivet Rom gant un R hepken kentoc'h evit gant daou, daoust ma'z eo disheñvel ar fonemoù e lod eus a rannyezhoù, rak implijet e vez e meur a labour skol-veur (sellet ouzh al levrlennadur goude).
  2. Bordigoni 2007, p. 17
  3. Pennad Rom, lec'hienn Encyclopædia Universalis
  4. anezhe yezhoù indezeuropek, evel ar brezhoneg hag al lodenn vrasañ eus ar yezhoù komzet en Europa
  5. Henriette Asséo, « On les appelait « Tsiganes » », l'Histoire, niv. 357, octobre 2010, p. 21
  6. Michel Foucher, « Les minorités en Europe centrale et orientale », Éditions du Conseil de l'Europe, 1994, meneget gant Jean-Pierre Liégeois, « Les Roms au cœur de l'Europe », le Courrier des pays de l'Est 6/2005 Nn 1052), p. 19-29.
  7. A historia dos ciganos no Brasil. Kavet d'an 2010-10-02.
  8. Sutherland, Ann, "Gypsies: The Hidden Americans", # Waveland Press (July 1986)# ISBN 0-88133-235-6, # ISBN 978-0-88133-235-3
  9. International Roma Day e lec'hienn Deutsche Welle
  10. Naissance du pouvoir tzigane, Jean-Pierre Liégeois, Revue française de sociologie, 1975, 16-3, p. 306-307.