Adam Smith

Eus Wikipedia
Mont da : merdeiñ, klask


Ur prederour skosat eo Adam Smith (1723-1790.

Ganet ha badezet eo bet e Kirkcaldy d'ar 5 a viz Mezheven 1723. Adam Smith a oa anv e dad ha Margaret Douglas hini e vamm. Goude bezañ bet skoliataet e Burgh School Kirkcaldy e studias Skol-veur Glasc'ho etre 1737 ha 1740. Studier e voe etre 1740 ha 1746 e Balliol College en Oxford. Etre 1748 ha 1751 e roas kentelioù e Dinedin.

Dilennet e voe evit kemer ar gador-gelenn a boelloniezh e Skol-veur Glasc'ho e 1751. E 1752 e voe roet dezhañ ar gador-gelenn a brederouriezh divezel er memes skol-veur. Reiñ a reas e zilez e 1764. E 1759 e voe embannet evit ar wech kentañ The Theory of Moral Sentiments (Teorienn ar santadoù divezel) unan eus e oberennoù pouezusañ. Embannet e voe c'hwec'h gwezh e-pad e vuhez (e 1790 evit ar c'hwec'hvet embannadur).

E 1761 e voe embannet Considerations Concerning the First Formation of Languages er Philologigal Miscellany

Etre 1764 ha 1766 e voe kelenner an Dug a vBuccleuch en Europa hag e veajas gantañ en Europa ha, dreist-holl, e Frañs. Kejañ a reas gant prederourien hag ekonomourien evel Turgot ha Quesnay eno. Distroet da gKirkcaldy e krogas da labourat war e "Enklask war natur hag abegoù pinvidigezh ar broadoù" (An Inquiry into the Nature an Causes of the Wealth of Nations). Dek vloaz a labouras war al levr-mañ.

E 1773 e reas e annez e Londrez. Embannet e voe The Wealth of Nations evit ar wech kentañ d'an 9 a viz Meurzh 1776.

E 1778 e voe anvet Adam Smith Commissioner of Customs (komiser a valtouterezh). Graet en doa e annez e Dinedin.

Dilennet e voe ""Lord Rector" skol-veur Glasc'ho e 1787.

Mont a reas da Anaon d'ar 17 a viz Gouere 1790 e Dinedin.

Anavezet eo en istor evel tad ar skiant armerzhel arnevez. E oberenn bennañ, Pinvidigezh ar broadoù (The Wealth of Nations), zo unan eus an testennoù hag a ziazezas ar frankizouriezh armerzhel. Aweniñ a reas kalz armerzhourien war e lerc'h (Ricardo, Say...), ar re a vo graet ar re glasel anezho gant Karl Marx.

Gwelet a rae al labour evel diazez a holl binvidigezhioù ha diazez talvoudegezh eskemm ar madoù. Rannadur al labour ha diorroadur an ijinerezh a zo evitañ mammenn kresk ar produ. Gwellweler e oa. Gwikefre a prizioù a zegas evitañ ar c'hempouez etre ar goulenn hag ar c'hinnig hag an interestoù prevez ha ya ez-naturel war du an interest hollek. Kevezerezh ha frankiz an eskemmoù a zo hervezañ diazezoù ar politikerezh ekonomikel.

An darn vrasañ eus an armerzhourien a wel Adam Smith evel « tad an armerzh bolitikel ». Koulskoude bez 'zo lod a gav dezho, evel an aostriat Joseph Schumpeter, eo un oberer bihan peogwir n'eus ket kalz soñjoù orinel en e oberenn.

Mammennoù[kemmañ]

- "Adam Smith ; The Wealth of Nations Books I-III Edited with an introduction and notes by Andrew Skinner" , Penguin Books, 1999.

- "Le Petit Robert des noms propres" embannadur 1995