Talvisota

Eus Wikipedia
Mont da : merdeiñ, klask
Kartenn Norzh Europa gant Finland, Sveden, Norvegia ha Danmark lakaet evel broioù neptu. Soviediz o doa bazennoù milourel en Estonia, Latvia ha Lituania.
Norzh Europa e miz Du 1939 [1]
  • ██ Broioù neptu
  • ██ Alamagn hag ar broioù aloubet ganti
  • ██ Unvaniezh Soviedel
  • ██ Broioù neptu gant bazennoù milourel URSS

Brezel ar Goañv (Talvisota e finneg, Vinterkriget e svedeg, Зи́мняя война e ruseg), anavezet ivez dre an anv Brezel Finlandat-Soviedel pe c'hoazh Brezel Rusian-Finlandat, a grogas d'an 30 a viz Du 1939 pa voe aloubet Finland gant an Unvaniezh Soviedel hag a echuas d'an 13 a viz Meurzh 1940 pa voe faezhet an URSS.

Nebeut amzer goude ma oa bet c'hwitet ar marc'hata etre URSS ha Finland a-zivout sevel un takad nann-milourel evit difenn kêr Leningrad e krogas ar brezel-se.
Tost-tre d'an harzoù emañ Leningrad, ha re dost neuze en degouezh ma vije taget URSS gant Alamagn an Nazied. Dre an Emglev Molotov-Ribbentrop, al lodenn guzh eus ar gevrat, Finland a oa bet lakaet e domani beli Soviediz.

Soudard rusat skornet lakaet war-sav a-ratozh gant soudarded Finland evit spouronañ Soviediz.

An Unvaniezh Soviedel a oa bet o klemm evit pakañ lodennoù eus tiriad Finland, evel-se e oa bet goulennet (e-touez traoù all) e vije roet dezhi gant Finland lodennoù tiriadoù war an harzoù en eskemm ouzh douaroù e lec'hioù all. Digarez pennañ Soviediz a oa abegoù surentez, dreist-holl difenn kêr Leningrad, na oa nemet 32 km diouzh harzoù Finland. Darn eus harzoù Finland a oa e-tro da 50 km diouzh Leningrad e gwirionez. Finland a nac'has, ha taget e voe gant nerzhioù lu URSS. Darn eus an dielloù a ziskouez sklaer e oa c'hoant gant an Unvaniezh Soviedel da aloubiñ Finland a-bezh ha da lakaat margodennoù komunour finlandat e penn ar vro. Skrid Emglev Molotov-Ribbentrop zo unan eus ar prouennoù meur eus ar fed-se. Ul lodenn all eus an dielloù a chom amsklaer war ar c'hoant hollveliek-se eus ur Finland Soviedel.

Nerzhioù Soviediz a oa teir gwech niverusoc'h a-fed troadegiezh evit re Finland. Bez' o doa tregont gwech muioc'h a nijerezioù, ha kant gwech muioc'h a dankoù. An Arme Ruz a oa bet gwanaet a-galz dre spurjoù meur 1937 urzhiet gant Jozef Stalin. Ouzhepp 30 000 ofiser a oa bet lazhet pe gaset d'ar goulag. Darn anezho a oa ofiserien uhelañ al lu : e 1939, al Lu Ruz a oa bet lakaet e-penn anezhi ofiserien hep skiant-prenet, foeñvour met strizhkredik e Jozeb Stalin.

Tud Finland a oa mailh evit en emguzhañ met ivez evit sevel trapoù-marvus. Amañ ur soudard soviedat marvet en unan anezho.
Bombezadeg Helsinki d'an 30 a viz Du 1939, kentañ devezh Brezel ar Goañv.
Ur Pastor finlandat lazhet e-pad an emgann e miz Kerzu 1939

Notennoù ha daveennoù[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

  1. (fi) Kilin, Juri & Raunio, Ari (2007) : Talvisodan taisteluja ("Emgannoù Brezel ar Goañv"), Karttakeskus (ISBN 978-951-593-068-2), p. 10.