Urzhiataerezh

Labour zo d'ober c'hoazh a-raok peurechuiñ ar pennad-mañ. Ma fell deoc'h reiñ un tamm skoazell, krogit e-barzh. Mar karfec'h reiñ hoc'h ali ha netra ken, grit 'ta e pajenn ar gaozeadenn.

An Eniac sellet pizh ouzh an Urzhiataer kentañ

An urzhiataerezh pe ar c'hompoderezh eo ar skiant hag ar pleustr a denn d'an urzhiataerioù. Un nebeud a vrezhonegerien a ra gant stlennataerezh deveret eus stlenn a dalvez evit ar reiñ da c'houzout hag an elfennoù ditour a c'heller lakaat en un urzhiataer. Med lod a ra informatik anezhañ ivez.

Deveret eo ar ger urzhiataer eus ar galleg ordinateur ijinet er bloavezhioù 1950 war goulenn IBM, met ar saoznegerien a ra gant computer, computer science hag ivez gant data processing evit keweriañ (tretiñ) dre urzhiataer.

E-touez un toullad skiantourien hag ijinerien ez eus bet pouezet gant istorourien an urzhiataerezh war oberenn Alan Turing er bloavezhioù 1940.

Lodennoù ur c'hompoder pe un urzhiataer

• An unvez keweriañ kreiz ennañ ar c'hewerier pe mikroprosesor.
• Periferelloù ne c'heller ober hepto d'an aliesañ.
  • Unan pe vuioc'h unvezioù kadaviñ evel an disk kalet pe ar bladenn galet pe ar gantenn galet pe unvezioù all evel ar gantenn luc'h lenn/skrivañ pe ar memor flash.
  • Ar c'hlavier kompoder pe an douchennaoueg.
  • Ar skramm pe monitor ar c'hompoder.

Benvegoù periferek a c'hell bezañ lianmmet outi ma 'z eus ezhomm

• Benvegoù moullañ :
  • Ar voullerez.
  • An treseller.
• Benvegoù kehentiñ :
  • Ar modem.
  • Ar router.
• Benvegoù gorren roadennoù :
  • Ar scanner pe an niverelaer.

Plas ar brezhoneg en urzhiataerezh

Tamm ha tamm eo posupl ober muioc'h-muiañ a draoù e brezhoneg gant an urzhiataerioù hag amañ e vo kavet Roll ar meziantoù gant un etrefas e brezhoneg.
Gant tud An Drouizig, ez eus bet troet e brezhoneg meur a veziant kenwerzhel pe frank. Sell ouzh [lec'hienn An Drouizig http://www.drouizig.org]

Liammoù diavez

• geriadur Favereau
• geriadurioù Preder

An embannadurioù Preder o deus embannet "Geriadur ar stlenneg", Preder, 542 p., 1995, [ISBN 2-901383-14-9] e stumm ul levr galleg-saozneg-brezhoneg (savet gand Guy Étienne hag ur goulennataerez war lec'hienn g(eriadurioù) Preder meneget a-us.