Reichssicherheitshauptamt

Eus Wikipedia
Mont da : merdeiñ, klask

Reichssicherheitshauptamt pe RSHA (alamaneg a dalvez Ofis kreiz surentez ar Reich) a oa un aozadur krouet gant ar Reichsführer-SS Heinrich Himmler d'ar 27 a viz Gwengolo 1939 dre gendeuziñ an Hauptamt Sicherheitspolizei (ofis kreiz ar polis hag ar surentez, ennañ ar Gestapo hag ar c'h/Kripo) hag ar SD (ofis kreiz ar surentez). Pal an aozadur a oa stourm ouzh «enebourien ar Reich» hag ar re aveze graet «mall-e-goll» anezho. Diwar 1941 e voe aozet forbannañ ha lazhañ Yuzevien Europa gant RSHA, dre genlabour gant pennoù-bras an SS ha re polis (HSSPF) ar broioù ma oa ar Yuzevien o chom.

E penn RSHA e voe an SS-Obergruppenführer Reinhard Heydrich betek e vuntr d'ar 4 a viz Even 1942, ha goude-se an SS-Obergruppenführer Ernst Kaltenbrunner betek dibenn ar brezel.

Aozañ[kemmañ]

E Berlin e oa an aozadur kreiz, hag a oa rannet e seizh rann (Ämter). E teir rann e oa rannet an aozadur rannvroel : rann ar Reich, rann an tiriadoù aloubet, rann an tiriadoù argadet ma veze kaset an Einsatzgruppen, dindan renerezh Reinhard Heydrich[1]:

Rann (Amt) Perzhioù Pennoù
Rann I Aozañ hag implijidi SS-Brigadeführer Bruno Streckenbach
Rann II Melestradur hag armerzh SS-Standartenführer Dr. Hans Nockemann
Rann III SD-Inland
Titouriñ ha surentez - diabarzh
stag ouzh NSDAP
a rae war-dro an Alamaned a-fet etniezh,
e diavaez harzoù ar Reich hag a-raok ar stagerezhioù
SS-Standartenführer Otto Ohlendorf
Rann IV Gestapo
Polis kuzh ar Stad
SS-Brigadeführer Heinrich Müller
AN SS-Sturmbannführer Adolf Eichmann, hag eñ e penn ar rann IV B-4
  • Judenangelegenheiten,
  • Räumungsangelegenheiten

a lakaas an diskoulm diwezhañ e pleustr.
Rannoù all a oa gouestlet d'an Iliz, d'ar frañmasoned, da evezhiañ an harzoù, d'an enepspiañ (Horst Kopkow e penn IV A 2).

Rann V Kripo
Polis an torfedoù
SS-Brigadeführer Artur Nebe
Rann VI SD-Ausland
Titouriñ ha surentez - diavaez
stag ouzh NSDAP
Spierezh diavaez hag enepspierezh
SS-Brigadeführer Heinz Jost, ha goude
SS-Brigadeführer Walter Schellenberg (gwelout ivez Obersturmbannführer Wilhelm Höttl)
Rann VII Dielloù ha meizañ ar bed
(propaganda, ideologiezh, dielloù…)
SS-Standartenführer Pr. Franz A. Six

Diwar c'houlenn e veze kaset soudarded gant RSHA da sikour pennoù ar polis hag an SS.

RSHA IV[kemmañ]

Ar pevare rann a oa hini ar Gestapo renet gant SS-Brigadeführer Heinrich Müller. Unan eus ar re vrudetañ eo, rak gant hec'h izili eo e voe aozet ar Shoah.

Enni e laboure an SS-Sturmbannführer Adolf Eichmann (rann 4 B-4 e-karg eus an «aferioù yuzev»).

Rannoù all a oa gouestlet d'an Iliz, d'ar frañmasoned, da evezhiañ an harzoù, d'an enepspiañ (Horst Kopkow pour le IV A 2).

Gant testeni an Hauptsturmführer Dieter Wislicenye ouezer piv a oa e karg e rann Eichmann[2]:

Meneget e voe ivez an Untersturmführer Richard Hartenberger hag an Hauptsturmführer Franz Novak gant Wisliceny[2].

Notennoù[kemmañ]

  1. Raul Hilberg la destruction des Juifs d'Europe, Folio/Histoire, Gallimard 1991 p.246
  2. 2,0 2,1 Affidavit of Dieter Wisliceny Source: Nazi Conspiracy and Aggression. Volume VIII. USGPO, Washington, 1946/pp.606-619. [This affidavit is substantially the same as the testimony given by Wisliceny on direct examination before the International Military Tribunal at Nurnberg, 3 January 1946.]

Commons
Muioc'h a skeudennoù diwar-benn

a vo kavet e Kerandafar, ar sanailh ma vez klenket dafar ar Wikipedia.