Lukian Samosata
O treiñ ar pennad-mañ emeur
=
Lukian Samosata (Λουκιανός ο Σαμοσατεύς / Loukianós e gregach, Lucianus e latin) a veve en IIvet kantved, ganet war-dro 125, marvet war-lerc'h 180, a oa ur retorikour asiriat, da lavarout eo aramaeger a orin, hag ur skrivagner hellazek. Fent ha flemm ha gaver en he skridoù.
Kizeller e vije bet ivez, ha beajiñ a reas dre an imapalaeriezh roman.
Taolenn |
[kemmañ] E vuhez
N'eur ket evit gwiriañ kement tra zo bet kontet diwar e benn. Eñ a lare e oa ganet e Samosata, e rouantelezh Kommagene, a oa bet enteuzet en Impalaeriezh roman, hag a oa ur rann eus Siria. Lakaet e oa bet da zeskiñ ar c'hizellerezh gant breur e vamm, met paouez a reas adalek ar gentel gentañ.
Beuzet e voe bro e gavell gant ar stankell Atatürk e 1989. En e oberenn e lavar bout sirian [1] "Assyrian" ha "barbarian", da ziskouez marteze e oa "eus ar bobl semitek ha n'eo ket eus an Hellaziz a oa deuet da chom da Samosata.[2]
[kemmañ] Oberennoù
N'en deus ket gallet skrivañ ar 80 oberenn lakaet war e gont alies. Arnodskridoù, divizoù fentus, flemmus atav zo deuet a zindan "e bluenn" : 150 dornskrid en holl a oa bet lakaet war e gont.
Kentañ embannadur e oberennoù a voe graet e Firenze e 1499. Anavezet eo dreist-holl:
- Un Istor Gwirion, ur seurt romant, ma ya da veajiñ d'al loar,
- Divizoù an Doueed, ha Divizoù ar Re Varv.
- Dvizoù ar Re varv
En e Symposium, pell diouzh kaozioù Platon, e lonk ar goanierien , en em vezvont, e kontont istorioù lous, hag en em zalc'hont fall.
Bet eounan eusromantourien gentañ e sevenadur ar C'hornôg. En e oberenn Un Istor Gwir, un danevell e komz-plaen, e trevezas darn eus an istorioù kontet gant Homeros en Odisseia, ha sorbiennoù poblek eus e amzer.
- An Amores hag An Azen,lakaet war gont Lukian, a vez gwelet evel oberennoù tud all.
- Dizemglev zo ivez diwar-benn piv eo oberour De Dea Syria ("Diwar-benn an doueez siriat").
[kemmañ] Oberennoù Lukian
80 oberenn zo bet lakaet war e gont. Gantañ e voe ijinet ar pennadoù-kaoz fentus, hanter-hent etre an diviz prederouriezhel hag ar gomedienn.
Anaout a reer dreist-holl
- Divizoù an Doueed
- Divizoù ar Re Varv, a voe awenet gantañ Ulrich von Hutten, evit e Phalarismus, Les Héros de roman gant Boileau, ha betek an Dialogues des Morts, gant Fénelon.
Ur bern divizoù en deus skrivet evit godisat ar brederourien, en un doare tost ouzh hini ar gineien. Seurtoù poelladennoù retorik a skrive ivez, evel Meuleudi d'ar Voalded, meuleudi d'ar geleienenn, ha re all. Heklev oberennoù Lukian a glever en Operette morali (Oberennoùigoù buhezegezhel) gant Leopardi.
Tud evel ar Suis Pierre Versins zo bet betek gwelout en e Istor gwirion , ma ya da veajiñ d'al loar, tad ar romantoù skiant-faltazi [3], goude ma n'eo nemet un danevell farsus hep tamm skiant ennañ . Gant ar skrid-se bepred e voe levezonet meur a oberenn, en o zouez:
- an États et empires de la Lune gant Cyrano de Bergerac, *Micromégas gant Voltaire.
[kemmañ] An oberennoù
Titloù e galleg peurvuiañ, hervez an troidigezhioù diwar ar skridoù orin:
- An hunvre
- À un homme qui lui avait dit : tu es un Prométhée dans tes discours
- Nigrinus pe poltred ur filozofer
- Le jugement des voyelles
- Timon ou le misanthrope
- Alcyon ou la métamorphose
- Prométhée ou le Caucase
- Diviz an doueed
- Dialogues marins
- Dialogues des morts
- Ménippe ou la necyomancie
- Charon ou les contemplateurs
- Diwar-benn an aberzhoù
- Les Sectes à l'encan (ou Sectes à vendre, trad. de Belin de Ballu, revue, corrigée et présentée par Joël Gayraud, éd. Mille et une nuits, Paris, 1996.)
- Ar Pesketaer pe ar re savet a varv da vev
- La Traversée ou le tyran
- Sur ceux qui sont aux gages des grands
- Apologie pour ceux qui sont aux gages des grands
- Sur une faute commise en saluant
- Hermotinus pe ar sektennoù
- Herodotos pe Ætion
- Zeuxis pe Antiochus
- Harmonide
- Le Scythe ou le proxène
- Penaos eo ret skrivañ an istor
- Histoire véritable (lodenn gentañ )
- Histoire véritable ( eil lodenn )
- Le Tyrannicide
- Le Fils déshérité
- Phalaris ( kentañ prezegenn )
- Phalaris (eil prezegenn )
- Aleksandr pe ar falsdiouganer
- De la danse
- Lexiphane
- Ar Spazh
- De l'astrologie
- Demonax
- Erotes
- Ar poltredoù
- Evit ar poltredoù
- Toxaris ou l'amitié
- Lucius pe an azen
- Jupiter confondu
- Jupiter tragique
- Le Songe ou le coq
- Icaroménippe ou le voyage au-dessus des nuages
- La Double accusation ou les jugements
- Le Parasite
- Anacharsis ou les gymnases
- Diwar-benn ar c'hañv
- Le Maître de rhétorique
- Le Menteur d'inclination ou l'incrédule
- Les Amis du mensonge ou l'incrédule
- Hippias ou le bain
- Préface ou Bacchus
- Préface ou Hercule
- Eus ar goularz hag eus an elerc'h
- Meulgan d'ar gelienenn
- Contre un ignorant bibliomane
- Qu'il ne faut pas croire légèrement a la délation
- Le Pseudologiste
- Diwar ur ranndi
[kemmañ] Pennad kar
[kemmañ] Notennoù
- ↑ Harmon, A. M. "Lucian of Samosata: Introduction and Manuscripts." e-barzh Lucian, Works. Loeb Classical Library (1913)
- ↑ Keith Sidwell, introduction to Lucian: Chattering Courtesans and Other Sardonic Sketches (Penguin Classics, 2005) p.xii
- ↑ Pierre Versins (Encyclopédie de l'utopie, des voyages extraordinaires et de la science-fiction, 1972), Jacques Van Herp (Panorama de la science-fiction, 1973), Jacques Sadoul, (Histoire de la science-fiction moderne, 1974), Jacques Baudou (La science-fiction, 2003)
[kemmañ] Liammoù diavaez
- A.M. Harmon, Kinnig Lukian Samosata
- Oberennoù gant Lucian of Samosata e Project Gutenberg
- Loeb Classical Library, levrenn 3/8 gant oberennoù Lukian, gant ar skrid e gregach
- Alexander the false prophet - the successful travelling prophet of Asclepius and his oracular serpent god
- Oberennoù Lukian Samostata e sacred-texts.com
- An Doueez Siriat, e sacred-texts.com
- Oberennoù Lukian – Harvard University Press
- Erotes - Diviz diwar-benn ar gwir garantez, gwelout ivez: Erotes
