Urzh ar Vreudeur minor

Eus Wikipedia
Mont da : merdeiñ, klask
Traffic cone.png Labour zo d'ober c'hoazh a-raok peurechuiñ ar pennad-mañ. Ma fell deoc'h reiñ un tamm skoazell, krogit e-barzh. Mar karfec'h reiñ hoc'h ali ha netra ken, grit 'ta e pajenn ar gaozeadenn.
Ur Frañsezad
e Bro-Saoz, 1904

Urzh ar vreudeur minor (Ordo fratrum minorum e latin), pe urzh ar Frañseziz, zo un aozadur relijiel katolik bet krouet gant Sant Frañsez a Asiz (Giovanni di Bernardone e anv gwirion), eus Assisi, en Italia. E 1210 e voe degemeret ar reolenn gentañ, "Reolenn sant Frañsez", gant ar pab Inosant III. Un urzh kesterien eo, evel ar re a voe savet en XIIvet kantved en Europa.

Anvioù ha rummoù[kemmañ]

Ordo fratrum minores eo anv ofisiel an urzh, a vez berraet en "O.F.M.". Hiziv emañ ar skourr pennañ (an O.F.M.), ar vreudeur kouent (O.F.M. kouent) hag ar Gabusined (O.F.M. Kabusined).
Lesanvioù zo bet roet da leaned an urzh-se : ar Frañseziz, ar "Gordennerien", ar "vreudeur-vihan".
E-maez an urzh e kaver kumuniezhoù katolik a ra dave da sant Frañsez a Asiz. Un urzh evit ar maouezed, Urzh an Itronezed paour, zo bet savet ivez en Asiz gant Santez Klara da vare sant Frañsez ha diwar e gelennadur.
Gant sant Frañsez ivez e voe savet an Trede Urzh frañsezat, ur gumuniezh tud lik a glask heuliañ reolennoù ar frañseziz hep mont da lean. Un nebeud kumuniezhoù Katoliked-kozh ha Protestanted-kozh zo ivez.

Istor[kemmañ]

Klask a reas sant Frañsez chom hep sevel un aozadur ken kemplezh hag ar re a oa evit an urzhioù menec'h all. E [1209]] e krouas unan, a ziazezas war ar baourentez hag ar prezegerezh : diwar an aluzen ha labour o daouarn e ranke ar vreudeur bevañ.

E 1210 e roas ar pab Inosant III an aotre dre gomz da gendelc'her gant ar gumuniezh. E 1210 e voe savet un eil kumuniezh da heuliañ reolenn sant Frañsez : urzh an Itronezed paour, anvet ivet Urzh santez Klara diwar he diazezourez, Chiara Offreduccio di Favarone.

E 1217 e voe rannet Italia e rannvroioù frañsezat, ur "maodiern-rannvro" e pep hini anezho. Enebiñ a reas sant Frañsez ouzh un urzhazh kempleshoc'h. D'ar mare-se ez eas sant Frañsez da Balestina, o lezel daou vrur e penn an urzh.
Diwar intrudu an daou vreur-se ez embannas ar pab Honorius III ur vuilh a redias ar vreudeur nevez da gaout ur stummadur e-pad ur bloavezh, d'em ouestlañ ez-ofisiel er relijion gristen, hag a embannas e vije ensellet ar prezegerezh.
Enep ar c'hemmoù-se e savas sant Frañsez pa zistroas eus Palestina e 1220. Diwar gourc'hemenn ar pab e savas ar reolenn gentañ, anvet Regula Prima e latin.

E 1223 e rankas kemmañ ar Regula Prima, a veze barnet re hir ha re strizh. Un eil reolenn a voe neuze, anvet ar Regula bullata abalamour ma voe degemeret gant Honorius III dre ur vuilh all.