Prezidant
| Iskevrennad eus | politiker, penn Stad, rener |
|---|---|
| Organization directed by the office or position | Stad |
| Renk dres dindan | besprezidant |
| Raklec'hiet gant | president-elect |
| Studiet gant | presidential studies |
Ur prezidant (pe ur brezidantez) zo un den lakaet e penn ur bodad pe ur vro, dre anvadur, dre zilennadur pe dre gevezholadur.
Kadoriad(ez) a vez graet ivez eus penn ur bodad, diwar ar ger cadeirydd, e kembraeg.
Gerdarzh
[kemmañ | kemmañ ar vammenn]Eus ar galleg président(Daveoù a vank), a zeuas e 1296 eus al latin proesidens diwar proesidere, ur ger savet diwar proe "a-raok", "dirak" ha sedere "azezañ"[1] E 1617 e voe ar stumm benel gallek, présidente.[1]
Ar verb présider zo e galleg, a zo pennren e brezhoneg.
Pelec'h e vez lakaet ur prezidant?
[kemmañ | kemmañ ar vammenn]E penn meur a dra e vez kavet ur prezidant :
- ur Stad, a c'hall bezañ ur republik demokratel pe get ;
- kuzul ministred ur Stad, "prezidant(ez) ar c'huzul" a lavarer neuze ;
- ur strollad politikel, "pennsekretour(ez)" eo an titl a-wechoù ;
- kevredigezhioù, kluboù a bep seurt (sportoù hag all).
Broioù ma'z eus prezidanted
[kemmañ | kemmañ ar vammenn]Dre vras e vez prezidanted en holl vroioù ma n'eus ket a roue pe a briñs e penn ar vro, met doareoù disheñvel a vez d'o envel[a 1]
Europa
[kemmañ | kemmañ ar vammenn]Prezidanted pe brezidantezed zo er broioù-mañ :
- Alamagn : prezidant kevreadel (betek 1918 e oa un impalaer, ha rouaned dindanañ)
- Albania : prezidant ar Republik (abaoe 1991)
- Aostria : prezidant kevreadel
- Belarus : prezidant ar Republik
- Bosnia-ha-Herzegovina : prezidentelezh ar vro zo un triumvirelezh ; tri frezidant a zo eta. E penn ar skolaj prezidantel emaint a-bep-eil pep 8 miz.
- Bulgaria : prezidant ar Republik (abaoe 1991)
- Bro-C'hall : Prezidant ar Republik C'hall (abaoe 1958, prezidant ar C'huzul a-raok ; diskaret e voe ar roue diwezhañ e 1848, hag an impalaer diwezhañ e 1870)
- Estonia : prezidant ar Republik
- Finland : prezidant ar Republik (abaoe 1919)
- Gres : prezidant ar Republik hellen (ur roue zo bet)
- Hungaria : prezidant ar Republik
- Island : prezidant (abaoe 1944)
- Italia : prezidant ar Republik (ur roue a oa betek 1944)
- Iwerzhon : prezidant ar Republik (er Rouantelezh-Unanet e oa betek he Dieubidigezh)
- Kroatia : prezidant ar Republik
- Latvia : prezidant ar Republik
- Lituania : prezidant ar Republik
- Makedonia an Norzh : prezidant ar Republik
- Moldavia : prezidant ar Republik
- Montenegro : prezidant
- Polonia : prezidant ar Republik (ur roue a oa a-raok ma voe rannet ar vro etre ar stadoù amezek)
- Portugal : prezidant ar Republik (ur roue a oa betek deroù an XXvet kantved)
- Roumania : prezidant
- Rusia : Prezidant Kevread Rusia
- Serbia : prezidant ar Republik
- Slovakia : prezidant ar Republik
- Slovenia : prezidant ar Republik
- Suis : prezidant ar C'hengevread suis
- Tchekia : prezidant ar Republik
- Ukraina : prezidant
Rouaned pe briñsed zo er broioù-mañ :
- Andorra : daou genbriñs zo (eskob Urgell ha Prezidant ar Republik C'hall)
- Belgia : roue
- Danmark : roue
- Izelvroioù : roue
- Liechtenstein : priñs
- Luksembourg : dug-meur
- Monako : priñs
- Norge : roue
- Spagn : roue (prezidanted zo bet en amzer ar Republikoù)
- Sveden : roue
- Rouantelezh-Unanet : roue (pe rouanez), a ren ivez war broioù all, evel Aostralia ha Kanada)
- San Marino : "Kabiten rejant" eo titl penn Stad Republik San Marino
- Vatikan : ar pab a vez graet eus penn ar stad
Afrika
[kemmañ | kemmañ ar vammenn]Ur prezidant a zo e tost holl stadoù Afrika, n'eus nemet teir monarkiezh : e Maroko, Lesotho hag Eswatini.
Amerika
[kemmañ | kemmañ ar vammenn]E penn an holl Stadoù ez eus ur prezidant, nemet e Kanada, stadoù enezat eus an Antilhez ha Belize (roue ar Rouantelezh-Unanet).
Gwelet : prezidant Stadoù-Unanet Amerika.
Azia
[kemmañ | kemmañ ar vammenn]- Ur prezidant zo el lodenn vrasañ eus ar Stadoù, evel Iran, Israel, Sri Lanka, Republik Pobl Sina, India, Singapour, Indonezia...
- Ur roue zo e Thailand, Kambodia (monarkiezh adsavet e 1993), Boutan hag Arabia Saoudat ; un impalaer e Japan.
- Un emir zo e Katar ha Koweit, ur sultan e Oman. Ur prezidant a zo e penn an Emirelezhioù Arab Unanet, met eo atav de facto emir Abou Dhabi.
- Ar Penn Stad e Norzhkorea a zoug an titloù a "Prezidant Kengor Aferioù ar Stad eus Republik Poblel ha Demokratel Korea" ("President of the State Affairs Commission of the Democratic People's Republic of Korea" e saozneg)[2] " hag a "Levier Meur" ("Supreme Leader" e saozneg).
Okeania
[kemmañ | kemmañ ar vammenn]Ur prezidant zo e Republik Kiribati, Republik an Inizi Marshall, Stadoù Kevreet Mikronezia, Republik Nauru, Republik Palau, Republik Fidji ha Republik Vanuatu.
Prezidantelezhioù aet da get
[kemmañ | kemmañ ar vammenn]- prezidant Republik kevreat sokialour Yougoslavia
- prezidant Republik kevreadel Yougoslavia, ha goude prezidant Serbia-ha-Montenegro
- prezidant Tchekoslovakia
Traoù all
[kemmañ | kemmañ ar vammenn]Ur prezidant pe kadoriad a c'hall bezañ e penn ur c'hlub, ur gevredigezh, un embregerezh (komz a reer a-wechoù eus ar prezidant pennrener pe PPR), ur sindikad, ur skol-veur (anvioù all a zo hervez ar broioù : kañseller, rektor...), , un aozadur pe ur strollad bennak.
E Bro-C'hall, er c'hontrol d'ar pezh a greder n'eo ket ret kaout ur prezidant e penn ur gevredigezh[3], zoken ma z'eus unan alies. N'eo ket resisaet gant lezenn 1901 petra eo kefridi ha galloudoù prezidant ur gevredigezh. Ar statudoù eo ar re a zle ober kement-se.
Notennoù ha daveoù
[kemmañ | kemmañ ar vammenn]Notennoù
[kemmañ | kemmañ ar vammenn]- ↑ Nemet ar stadoù souveren er roll-mañ.
Daveoù
[kemmañ | kemmañ ar vammenn]- ↑ 1,0 ha1,1 (fr) Geriadur gallek Le Robert de la langue française.
- ↑ Pennadoù 100-106, Seksion 2, Bonreizh Republik Poblel ha Demokratel Korea, 2019.
- ↑ Gwelet da skouer statudoù « a-led » ar gevredigezh « La Tondeuse » e Roazhon.