Mennonidi

Eus Wikipedia
Sauter à la navigation Sauter à la recherche

Graet e vez Mennonidi eus strolladoù kristen ezel eus kumuniezh an ilizoù Advadezour hag anvet diwar anv Menno Simons (14961561) eus Bro-Friz a oa , d'ar mare-se, ul lodenn eus an Impalaeriezh Roman Santel. Dre e skridoù e roas Simons o stumm da gelennadurezhioù an diazezourien suis kentañ.

Kelennadurezhioù kentañ ar vennonidi a oa diazezet war ur gredenn e kefridi ha ministrerezh Jezus a dalc'he an advadezourien gentañ start outi gant kalz a c'hred daoust d'an heskinerezh kement a-berzh stadoù katolik ha protestant. Kentoc'h eget emgannañ e oa gwelloc'h d'ar gredourien-se divroañ da broioù ma oa digoroc'h an tiegezhioù a rene d'o c'hredenn diazez er vadeziant emskiant. A-hed ar bloavezhioù e teuas ar vennonidi da vezañ gwelet evel an ilizoù peoc'hgarour istorel abalamour d'o emouestl e-keñver ar beoc'hgarouriezh[1].

E kevredigezh ar 21añ kantved e weler ar vennonidi evel ur strollad relijiel gant izili a-bep seurt orin hepken[2][3] pe evel ur rummad etnek ha relijiel war un dro. Dael a zo e-touez ar vennoidi o-unan war ar c'hraf-mañ.[4]

Un toullad istorourien ha sokiologourien a ra eus ar mennonidi ur strollad etno-relijiel [5] pa vez re all enep seurt sell.[6] Ar strolladoù mennoniat mirour a gaoze alamaneg Pennsylvania, alamaneg izel, pe alamaneg Bern a glot mat gant termenadur ur strollad etnek, ar pezh na ra ket strolladoù all digoroc'h pe tud bet gounezet er broioù o tiorren.

Bez e oa war dro 2.1 milion a Advadezourien er bed e 2015. En o-zouez Mennonidi, Amished, Breudeur Mennonat (Mennonite Brethren) hag un toullad strolladoù advadezour all hag a zo izili eus ar Mennonite World Conference.

Ne vev ket an holl Vennonidi en hevelep stumm: kavout a reer kumuniezhioù "tud eeun" (plain people e saozneg) met ivez reoù gwisket evel an dud all hag o vevañ en o-zouez. Kavout a reer ar rummadoù brasañ a Vennonidi en Indez, Ethiopia,[7] Kanada, Republik Demokratel Kongo hag er Stadoù-Unanet.

Kavout a reer kumuniezhioù start en ur 87 bro bennak war c'hwec'h kevandir pe strewet e-touez annezidi ar broioù-se. Bez ez eus trevadennoù Mennonidi alamaneger en Arc'hantina, Belize, Bolivia,[8] Brazil, Mec'hiko, Uruguay,[9] ha Paraguay [10]. Diskennidi strolladoù Mennonidi alamaneger a orin eus ur vro a zo bremañ en Ukraina int peurliesañ.

Un iliz mennonat vihan a gaver bepred en Izelvroioù ma oa bet ganet Menno Simons.

Ar Mennonite Disaster Service,[11] lec'hiet en Amerika an Norzh, a zegas sikour trumm ha war hir dermen pa vez korventennoù, dour-beuz ha gwallreuzioù all. Ar Mennonite Central Committee a zegas ivez sikour trumm er bed a-bezh pa vez gwallreuzioù ha ren a ra raktresoù diorroadur e meur a vro.

Abaoe lodenn ziwezhañ an XXvet kantved en toullad strolladoù Mennonat a vez engouestlet e stourmoù evit ar peoc'h hag ar justis sokial.D+Sikouret o deus da ziaezañ Christian Peacemaker Teams hag ar Mennonite Conciliation Service.[12]

Daveoù[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

  1. (en)Historic Peace Churches. Global Anabaptist Mennonite Encyclopedia Online. Kavet d'an 12 a viz Genver 2013.
  2. (en)Who are the Mennonites?. Third Way Cafe. Kavet d'an 12 a viz Genver 2013.
  3. (en)Did you know.... Mennonite Historical Society of Canada. Kavet d'an Jan 12, 2013.
  4. (en)The Mennonite Game. Mennonite Historical Society of Canada. Kavet d'an 12 a viz Genver 2013.
  5. Multicultural Canada: Mennonites. Multiculturalcanada.ca. Kavet d'an Nov 6, 2012.
  6. Ethnicity. Global Anabaptist Mennonite Encyclopedia Online. Kavet d'an Jan 12, 2013.
  7. "Ethiopian conference tops membership" (Jul 13, 2005). Retrieved on Jul 25, 2011. 
  8. "Bolivian Reforms Raise Anxiety on Mennonite Frontier". Retrieved on 2015-04-05. 
  9. Aus Montevideo: Galizische Mennoniten in Uruguay (Nov 1, 2012). Mennonites from Galitzia in Uruguay. Galizien.org. Kavet d'an Nov 6, 2012.
  10. Antonio De La Cova (Dec 28, 1999). Paraguay's Mennonites resent 'fast buck' outsiders. Latinamericanstudies.org. Kavet d'an Oct 29, 2011.
  11. Mennonite Disaster Service. Kavet d'an May 30, 2007.
  12. Mennonite Conciliation Service. Kavet d'an May 30, 2007.