Mennonidi

Eus Wikipedia
Sauter à la navigation Sauter à la recherche

Graet e vez Mennonidi eus strolladoù kristen ezel eus kumuniezh an ilizoù Advadezour hag anvet diwar anv Menno Simons (14961561) eus Bro-Friz a oa , d'ar mare-se, ul lodenn eus an Impalaeriezh Roman Santel. Dre e skridoù e roas Simons o stumm da gelennadurezhioù an diazezourien suis kentañ.

Kelennadurezhioù kentañ ar vennonidi a oa diazezet war ur gredenn e kefridi ha ministrerezh Jezus a dalc'he an advadezourien gentañ start outi gant kalz a c'hred daoust d'an heskinerezh kement a-berzh stadoù katolik ha protestant. Kentoc'h eget emgannañ e oa gwelloc'h d'ar gredourien-se divroañ da broioù ma oa digoroc'h an tiegezhioù a rene d'o c'hredenn diazez er vadeziant emskiant. A-hed ar bloavezhioù e teuas ar vennonidi da vezañ gwelet evel an ilizoù peoc'hgarour istorel abalamour d'o emouestl e-keñver ar beoc'hgarouriezh[1].

E kevredigezh ar 21añ kantved e weler ar vennonidi evel ur strollad relijiel gant izili a-bep seurt orin hepken[2][3] pe evel ur rummad etnek ha relijiel war un dro. Dael a zo e-touez ar vennoidi o-unan war ar c'hraf-mañ.[4]

Un toullad istorourien ha sokiologourien a ra eus ar mennonidi ur strollad etno-relijiel [5] pa vez re all enep seurt sell.[6] Ar strolladoù mennoniat mirour a gaoze alamaneg Pennsylvania, alamaneg izel, pe alamaneg Bern a glot mat gant termenadur ur strollad etnek, ar pezh na ra ket strolladoù all digoroc'h pe tud bet gounezet er broioù o tiorren.

Bez e oa war dro 2.1 milion a Advadezourien er bed e 2015. En o-zouez Mennonidi, Amished, Breudeur Mennonat (Mennonite Brethren) hag un toullad strolladoù advadezour all hag a zo izili eus ar Mennonite World Conference.

Ne vev ket an holl Vennonidi en hevelep stumm: kavout a reer kumuniezhioù "tud eeun" (plain people e saozneg) met ivez reoù gwisket evel an dud all hag o vevañ en o-zouez. Kavout a reer ar rummadoù brasañ a Vennonidi en Indez, Ethiopia,[7] Kanada, Republik Demokratel Kongo hag er Stadoù-Unanet.

Kavout a reer kumuniezhioù start en ur 87 bro bennak war c'hwec'h kevandir pe strewet e-touez annezidi ar broioù-se. Bez ez eus trevadennoù Mennonidi alamaneger en Arc'hantina, Belize, Bolivia,[8] Brazil, Mec'hiko, Uruguay,[9] ha Paraguay [10]. Diskennidi strolladoù Mennonidi alamaneger a orin eus ur vro a zo bremañ en Ukraina int peurliesañ.

Un iliz mennonat vihan a gaver bepred en Izelvroioù ma oa bet ganet Menno Simons.

Ar Mennonite Disaster Service,[11] lec'hiet en Amerika an Norzh, a zegas sikour trumm ha war hir dermen pa vez korventennoù, dour-beuz ha gwallreuzioù all. Ar Mennonite Central Committee a zegas ivez sikour trumm er bed a-bezh pa vez gwallreuzioù ha ren a ra raktresoù diorroadur e meur a vro.

Abaoe lodenn ziwezhañ an XXvet kantved en toullad strolladoù Mennonat a vez engouestlet e stourmoù evit ar peoc'h hag ar justis sokial.D+Sikouret o deus da ziaezañ Christian Peacemaker Teams hag ar Mennonite Conciliation Service.[12]

Daveoù[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

  1. (en)Historic Peace Churches. Global Anabaptist Mennonite Encyclopedia Online. Kavet : 12 a viz Genver 2013.
  2. (en)Who are the Mennonites?. Third Way Cafe. Kavet : 12 a viz Genver 2013.
  3. (en)Did you know.... Mennonite Historical Society of Canada. Kavet : Jan 12, 2013.
  4. (en)The Mennonite Game. Mennonite Historical Society of Canada. Kavet : 12 a viz Genver 2013.
  5. Multicultural Canada: Mennonites. Multiculturalcanada.ca. Kavet : Nov 6, 2012.
  6. Ethnicity. Global Anabaptist Mennonite Encyclopedia Online. Kavet : Jan 12, 2013.
  7. "Ethiopian conference tops membership" (Jul 13, 2005). Retrieved on Jul 25, 2011. 
  8. "Bolivian Reforms Raise Anxiety on Mennonite Frontier". Retrieved on 2015-04-05. 
  9. Aus Montevideo: Galizische Mennoniten in Uruguay (Nov 1, 2012). Mennonites from Galitzia in Uruguay. Galizien.org. Kavet : Nov 6, 2012.
  10. Antonio De La Cova (Dec 28, 1999). Paraguay's Mennonites resent 'fast buck' outsiders. Latinamericanstudies.org. Kavet : Oct 29, 2011.
  11. Mennonite Disaster Service. Kavet : May 30, 2007.
  12. Mennonite Conciliation Service. Kavet : May 30, 2007.