Menez Are
| Aradennad menezioù | Torosad Arvorig |
|---|---|
| Stad | Frañs |
| E tiriad | Penn-ar-Bed |
| Lec'hiadur | Breizh |
| Daveennoù douaroniel | 48°26′0″N 3°55′0″W |
| Poent uhelañ | Roc'h Ruz |
| Prantad | Paleozoeg |

An Are, pe Menez Are, a zo unan eus an teir aradennad venezioù bennañ zo e Breizh, etre Skrignag ha Sizun. Un darn eus torosad Arvorig eo, en em furmet e-pad ar paleozoeg. Er c'hontrol d'an Torosad Kreiz ne oa ket bet adsavet gant ar roufenn alpek hag al leinoù uhelañ anezhañ ne dizhont ket 400 metr, rak 385 m hepken eo ar gern uhelañ, hini ar Roc'h Ruz. Un diforc'h a vez etre al leinoù roc'hellek, dezho anv Roc'h a-wechoù (Roc'h Trevezel, Roc'h Tredudon) hag ar re ront anvet menez peurvuiañ.
Lanneier ha koadegi bras a vez kavet eno hag ivez taouarc'hegeier.
Warno emañ an harz etre Bro-Leon ha Bro-Gerne.
Lec'hiet eo Menez Are war gumun Berrien, Boneur, Brenniliz, Brasparzh, Hañveg, Kommanna, An Uhelgoad, Ar Fouilhez, Ar C'hloastr-Plourin, Lokeored, Plouneour-Menez, Sant-Riwal ha Skrigneg.
El lanneier koulz hag er c'hoadeier ez eus gwenodennoù ha hentoù evit bale, mont gant ur marc'h-houarn pe war-varc'h en un natur gwarezet. Tremen a ra an hent-bale hir 37 hag an hent-bale 380 eno ivez.
E-barzh Park natur rannvroel Arvorig emañ Menez Are.
Douaroniezh
[kemmañ | kemmañ ar vammenn]Leinoù uhelañ
[kemmañ | kemmañ ar vammenn]- Roc'h Ruz (385,01 m)
- Menez Kador (384,91 m)
- Roc'h Trevezel (384,89 m)
- Roc'h Tredudon (383,23 m)
- Roc'h ar Feunteun
- Menez-Mikael-an-Are (380 m)
- Roc'h Bichourel (339 m)
- Menez Moal
- Roch Kleger (306 m)
Koadeier
[kemmañ | kemmañ ar vammenn]
Dour
[kemmañ | kemmañ ar vammenn]Hag ivez mirlec'h Sant-Mikael, lenn an Dreneg ha lenn an Uhelgoad.
-
Roc'h Tredudon e-kreiz, Roc'h Ruz, en tu dehou.
-
Menez-Mikael-an-Are hag e chapel.
-
Roc'h Tredudon
Hin
[kemmañ | kemmañ ar vammenn]Ha pa ne vefe ket gwall bell ar mor e ren er Menez Are un mikrohinad eus ar menezioù gant avelioù hag a c'hwezh kreñv ha goañvezhioù yen ha glavek.
Mammennoù a-leizh a zo eno ha stêrioù-aod ma 'z eo mat kalite an dour. Daoust ma ne weler ket an dour atav emañ e pep lec'h evelato.
C'hoari a ra linenn ar c'hribennoù e-leizh a rolloù. Harzoù douaroniel, mont a reont d'ober ur gael hag a harz ar c'houmoul, setu perak e ra kalz a c'hlav. Bez'ez eo ivez linenn disparti an doureier. Hervez an dinaou e red an doureier war-zu Mor Breizh en norzh ; er su ez eont war-zu morlenn Brest (meurvor Atlantel).
Plant ha loened
[kemmañ | kemmañ ar vammenn]El lanneier : gouennoù brug, raden... Lan, gwez-sapr...
Ar Yeun Elez zo un takad taouarc'hegi hag a ro bod da loened ha da blant gwarezet (skouled glas, dourgon Europa, drozereged).
-
Avank Eurazia (Castor fiber).
-
Maligorned Kemper (Elona quimperiana).
Gwallreuzioù naturel
[kemmañ | kemmañ ar vammenn]Tanioù-gwall bras en hañv 2022 en deus distrujet ouzhpenn 2200 hektar a lanneier hag a goadeier.
Ar gorventenn Ciarán en deus distrujet kalz gwezennoù er c'hoadoù e miz Du 2023.
Sevenadur poblek
[kemmañ | kemmañ ar vammenn]Mojennoù
[kemmañ | kemmañ ar vammenn]Brudet mat e mojenn an Ankoù, mevel ar marv, hag e garrigell wigourus.
Ar Yeun Elez, ur c'hornad leun a istorioù hag a vojennoù, a zo test eus ankenioù hag aterserezhioù an dud el lec'hioù-se.
Divinadell
[kemmañ | kemmañ ar vammenn]Petra a ra al louarn pa en devez kac'het war menez Are? - Serriñ e revr ha mont adarre.
Meneg
[kemmañ | kemmañ ar vammenn]« Ar menezioù-se ha n'int ket menezioù ken o deus soñj bezañ bet. »