Maria Bonita (cangaceira)

Eus Wikipedia
Sauter à la navigation Sauter à la recherche
Disambiguation.svg Ur pennad Maria Bonita zo ivez.
Maria Gomes de Oliveira, lesanvet Maria Bonita. Ur bistolenn zo ganti war he bruched, ur gourizad kartouchennoù ouzh he skoaz.
Mergodennoù daou eus brudetañ caganceiros Nordeste Maria Bonita ha Lampião.

Maria Gomes de Oliveira, lesanvet Maria Bonita (Paulo Afonso, Brazil, 1911 — 1938) a oa kompagnunez Virgulino Ferreira da Silva, lesanvet Lampião, cangaceiro e penn ur vandennad laeron e Nordeste Brazil. Hi e oa ar c'hentañ maouez a gemeras perzh en ur vandennad cangaceiros.

Maria Bonita a oa ganet ha maget e kêriadenn Malhada da Caiçara, hiriv e kumun Paulo Afonso met e Gloria d'an ampoent, e stad Bahia.

Dimezet e oa da José Nenem, ur c'here, hogen divugel e oant, pa gouezhas e karantez e 1929 gant Virgulino Ferreira da Silva, anavezet evel ar "Rei do Cangaço", roue ar c'h-cangaço.

Tad Virgulino a oa bet lazhet gant ar polis en un emgann e 1919. Dial a glaskas Virgulino neuze, ha diskouez a reas bout kriz. Forbannet e voe, ha dalc'hmat e veze ar boliserien (macacos, marmouzien a lavare anezhe) war e lerc'h. Ar forbanned cangaceiros a laere o armoù pe a brene anezhe e kuzh digant poliserien pe gwarded prevez, ha fuzuilhoù arme (Mauser) ha pistolennoù (Luger) a veze ganto. Ar vandennad, etre un daouzek hag ur c'hant den hervez ar mareadoù, a lamme war gêrioù ha merourioù e seizh stad eus Brazil. En em gannañ a raent gant poliserien, lazhañ tud ha chatal, sachañ arc'hant digant an dud, skrapañ tud evit kaout arc'hant digant tiegezhioù, boureviañ, gwallañ.

E 1930 ez eas Maria Bonita gant Lampião hag e vandennad, pa oa un nebeud bloazioù warn-ugent. Evel ar merc'hed all er vandenn ez ae war varc'h, e wiske ar memes dilhad lêr evel ar wazed cangaceiros (tog, mantell, gouriz-boledoù, sandalennoù, bragoù, da herzel ouzh drein caatinga ar gouelec'h), hag e kemere perzh en o zaolioù, ma veze graet cangaceiras anezho. Evel ar wazed e oant armet mat hag en em gannent alies ouzh ar boliserien armet.


He marv[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Maria Bonita MB.jpg

Ur verc'h o doe Maria ha Lampião e 1932, anvet Expedita. Un toullad cangaceiras a oa erruet er vandenn a-hed ar bloavezhioù, ha Lampião a veze peurvuiañ o skoazellañ pa c'hanent bugale. Ar vugale-se neuze, ha re Lampião ivez, a veze fiziet e kerent pe vignoned, e beleien a-wechoù.

Hervez un toullad testenioù e vije bet sioulaet ar forbanned meur a wech gant Maria hag ar merc'hed all pa vezent o c'hourdrouz an dud pe o klask sachañ arc'hant diganto gant doareoù kriz.

D'an 28 miz Gouhere 1938 e voe gwerzhet Lampião hag e goskor gant unan eus o harperien ha gortozet e voent en ur verouri, hini Angicos, e stad Sergipe, gant poliserien armet gant mindrailherezioù. Berr e voe an emgann, lazhet e voe Lampião, Maria Bonita ha 9 all, met 40 anezho a dec'has. Troc'het e voe pennoù ar re lazhet ha kaset da gêr Salvador, kêr-benn stad Bahia, da vezañ studiet gant skiantourien an ospital, ha da vezañ lakaet war ziskouez. N'eo nemet en 1969 e c'hallas diskennidi Lampião ha Maria Bonita kaout ar pennoù hag o beziañ.


Harozez-pobl[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Brudet eo karantezioù Maria Bonita ha Lampião e folklor Brazil, evel re Bonnie ha Clyde e SUA, mesket gant gwad ha gwall.

Dezhi ez eus bet savet meur a levr, a film, pe a son, evel ar ganaouenn "Acorda Maria Bonita". Un harozez eus al lennegezh-pobl, hag eus al lennegezh cordel eta, eo deuet da vezañ.


Lennadurezh[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

  • (pt) Antônio Amaury Corrêa de Araújo. Lampião - As Mulheres e o Cangaço. San Paulo. Traço Editora. 1984
  • (pt) João de Sousa Lima. A Trajetória Guerreira de Maria Bonita, a Rainha do Cangaço .
  • (en) Chandler, Billy Jaynes (1978). The Bandit King: Lampião of Brazil. Texas A&M University Press. ISBN 0-89096-194-8.