Giovanni di Bicci de' Medici

Eus Wikipedia
Mont d’ar merdeerezh Mont d’ar c’hlask
Poltred Giovanni di Bicci de' Medici, gant Cristofano dell'Altissimo.
Skoed an Tiegezh Medici.

Giovanni di Bicci de' Medici a oa un arc'hantour italian, eus Firenze, e dibenn ar XIVvet kantved hag e deroù ar XVvet. Ganet e oa e 1360 ha marvet d'an 20 a viz C'hwevrer (pe 28) 1429. Eñ eo tad skourr pouezusañ an tiegezh Medici. Dastum a reas madoù e-leizh en e labour ha legadiñ anezho d'e vab henañ Cosimo il Vecchio.

E vuhez[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Mab e oa da Averardo de' Medici ha Jacopa (pe Giovanna) Spini, ha pevar breur en doa. Marc'hadour gloan e oa e dad, hogen ne oa ket pinvidik, ha n'eo nemet e fin e vuhez e krogas da verniañ arc'hant. Pa varvas avat (e 1363) e voe rannet peadra an tad etre ar pemp mab, da lavarout eo ne oa ket gwall vras bern pep hini.

Eontr Giovanni avat, Vieri de' Medici e anv, kenderv da Averardo, a oa kalz pinvidikoc'h, hag a oa unan eus pinvidikañ arc'hantourien Firenze ar Grennamzer, ma oa un 70 bank bennak d'an ampoent. Mont a reas Giovanni da labourat evit e eontr, deskiñ a reas ar vicher, ha prestik e voe lakaet e penn skourr Roma.
E 1386 e prenas ar skourr gant arc'hant argouroù e wreg, Piccarda Bueri, ha re all degaset gant kenlabourerien nevez.
E 1397 e voe lakaet sez ar ar bank e Firenze gant ur c'hevala a 10 000 florin, an hanter pe ouzhpennik lakaet gant Giovanni hag an hanter all gant an daou genlabourer all.
Ar bankoù, en amzer-se, a gemere arc'hant da virout, a save lizhiri-kemm, a roe arc'hant en eskemm ouzh lizhiri-kemm (evel ar chekennoù-beaj a hiriv), a breste arc'hant da bostañ hervez an ezhomm.
E 1408 e oa daou skourr da vank Medici Firenze, diazezet mat e kenwerzh an danvez, unan e Venezia hag unan e Roma, hag un adskourr e Napoli stag ouzh hini Roma.

En 1410 e rakwelas distro ar pab da Roma.

E 1413, gant skoazell an eneppab Yann XXIII, e teuas da vezañ arc'hanter konted ar pab. Pa voe distroadet ar pab gant Kuzul Costanza e 1415 e rankas rannañ ar marc'had gant bankoù all, hini ar Spini ha hini an Alberti. Met pan eas da fall ar Banco Spini e 1420 e kreskas c'hoazh pinvidigezh Giovanni de' Medici hag e diegezh.

Pouez politikel[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Goude ma oa pinvidik n'en deus ket klasket galloud na kargoù. Pa vezent kinniget dezhañ avat n'o nac'he ket.

  • 1402 Dilennet e Kuzul-kêr Firenze (Consiglio Comunale)
  • 1403 Kaset da gannad da gêr vBologna
  • 1407 Gouarnour kêr bPistoia
  • 1419 Ezel eus Kuzul ar brezel (Dieci di Balia)
  • 1421 Gonfalonniere (e penn ar Justis)

Meur a gannadiezh a gasas da benn e-kerzh e chomadennoù e-maez douaroù Republik Firenze, evel e Venezia betek 1424, pe e Roma da vare ar bibien Gregor XII ha Marzhin V.

Bugale[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Dimeziñ a eure da bPiccarda Bueri e 1386, ha pevar mab o doe.

  • Cosimo, lesanvet Cosimo il Vecchio (1389-1464),
  • ha Lorenzo, lesanvet il Vecchio ivez (1394-1440), met ne oa nemet ar mab henañ en doe ar peadra dastumet gant an tad, da lavarout eo : 180.000 florin, ar Banco Medici ha douaroù a-leizh.
  • Daou vab all a oa bet, marvet en bugale:
    • Antonio (marvet e 1398)
    • ha Damiano (marvet e 1390).

Gwarezour an arzourien[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Giovanni di Bicci a roas ton d'an arzoù gant e arc'hant ha kaeraet e voe Firenze. Labour a roas da Filippo Brunelleschi a c'hallas kempenn iliz-veur San Lorenzo. Gwall bell avat e oa preder Giovanni diouzh skoazellañ an arzourien evel ma reas e vugale ha bugale-vihan: kentoc'h e wele ober vad d'e gengeodedourien eget implij an arz evit gounit brud.

Levrlennadur[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

  • Firenze e i Medici, J. R. Hale, Mursia Milano 1980

Liammoù diavaez[kemmañ | kemmañ ar vammenn]


Commons
Muioc'h a restroù diwar-benn

a vo kavet e Wikimedia Commons.