Nom (Henegipt)

Eus Wikipedia
Mont da : merdeiñ, klask
Kartouchenn lec'hioù.jpg
Pennad lodek eus an heuliad
Lec'hioù Henegipt
Lec'hioù
Nomoù / Kêrioù
Monumantoù / Temploù
Takadoù bro
Goueled Egipt / Kreiz Egipt
Gorre Egipt / Nubia
Lec'hiadur
Egypt Karnak test.png

Bez' e oa an Nomoù (eus ar gresianeg νομοι, nomoi, a dalvez rann, distrig; sepat e demoteg), rannoù melestradurel a veze lodennet Egipt ganto en Henamzer. Ar c'hentañ rann velestradurel a oa ar vevenn a oa daouhanteret Egipt drezi etre Gorre Egipt ha Goueled Egipt. Bep a gêr-benn ha bep a arouez a oa gant an nomoù. Etre eizh nom ha tregont ha daou nom ha daou-ugent zo bet hervez ar mareoù. E-pad ar marevezh ptolemaek ha roman e teuas an nomoù da vezañ rannvroioù melestradurel.

Meret e veze an nomoù e anv ar Faraon gant gouarnerien a veze graet nomarked anezho.

Evit doare eo ken kozh rannadur Egipt e nomoù hag ar marevezh rakktierniezh (e-tro an XXXIIl kantved kt JK). E penn-kentañ e oa eus an nomoù-se keodedoù-Stad bet unvanet tamm-ha-tamm. Gant Menes e voe peurechuet unvanidigezh an nomoù.

Ouzhpenn padout a-hed 3000 vloaz eo chomet stabil a-walc'h anvioù, niver, urzh ha gorread an nomoù. Lod, evel Xois en delta, pe Khent e Gorre Egipt a gaver meneget o anv war maen Palermo bet engravet e-pad ar Vvet tierniezh. Re all, evel Bubastis, zo bet savet da vare ar Rouantelezh Nevez. Renet o deus ar pep brasañ eus faraoned Egipt war 42 nom.

Ugent nom a oa e Goueled Egipt, kreizennet gant Mimfis, kêr-benn ar Rouantelezh kozh. Heuliañ a ra an niveradur red an Nil; gant nomoù ar reter emañ ar sifroù brasañ.

Daou nom war-ugent a oa e Gorre Egipt. Heuliañ a rae an niveradur anezho red an Nil ivez.

An Nomarked[kemmañ]

E penn pep nom e oa un Nomark. Peuliesañ e vezed nomark dre hêrezh met gallout a rae ar faraon envel unan bennak war ar garg. Pa oa kreñv ar galloud kreiz eo ar faraon hollc'halloudus a zibabe an nomarked peurliesañ. Pa veze gwanoc'h ar galloud (e-pad an aloubadegoù pe pa oa brezelioù diabarzh, peurgetket) en em aoze an nomoù o-unan hag e tape ar vibien lec'h o zadoù. Ingal e veze tabutoù etre breudeur evit an hêrezh e-pad ar Marevezh Etre kentañ, mare ma oa gwanaet ar galloud kreiz, dreist-holl etre ar VIvet hag an XIvet Tierniezh.

Treuzvevañs an nomoù[kemmañ]

Miret eo bet framm an nomoù a-hed ar marevezh ptolemaek tre betek mare ar Romaned. Dindan beli ar Romaned e veze skoet moneiz gant nomoù zo : ar "pezhioù nomek". Miret o deus an nomoù o fouez melestradurel evel unanenn diazez ar vro betek adframmadur klok ar vurokratelezh dindan ren Diokletian ha Kustentin I.

E -307 eo bet erlec'hiet an nomoù gant pouioù (pagi) gouarnet gant ur Pouier (pagark). Ne'z ae ket e roll pelloc'h eget hini un dastumer tailhoù ha pennlusker an armeoù lec'hel. Peurliesañ e oa eus ar baouierien perc'henned pinvidik a oa mestr war ar paou renet ganto dre ar galloud hag an arc'hant.


Nomoù Henegipt

Goueled Egipt[kemmañ]

Anv an nom
Anv egiptek
anv gresianek
Anv a-vremañ
1
Ar ramparzh gwenn
Ineb Hedj/Men-nefer
Menfis
Bedrechein
2
Ar vorzhed
Khem (Sekhem)
Letopolis
Aousîm
3
Ar c'hornôg
Imaou (Imou)
Apis
Kôm al-Hisn
4
Neith ar su (pal ar su)
Djekhaper (Zeka)
Proposis
Menouf (Kôm Manous)
5
Neith an norzh (pal an norzh)
Saou
Sais
Sà el-Hagar
6
Tarv ar menez (tarv an dezerzh)
Khasoout (Khaset)
Xois
Sakha
7
Treant ar c'huzh-heol
Per-Ha-neb-Imenti
Metelis
Macîl
8
Treant ar sav-heol
Per-Atoum (Tjehou)
Herôonpolis (Pithom)
Tall al-Maskhoutah
9
Andjty (ar gwarezer)
Per-Osiris-neb-zed (Djédou)
Busiris
Abousir
10
Ar mell tarv du
Het-ta-harieb (Het-ta-heri-ib)
Athribis
Tall-Athrib
11
An Tarv kontet (an tarv en e lurelloù)
Hesebt (Ta-remou)
Pharbaethos (Leontopolis)
Horbeit
12
Al Leue sakr (leue ar vuoc'h)
Teb-neter (Zebat Neter)
Sebennytos
Semenoûd
13
An aotrou bagol (ar piler)
Onou (Onou-Iounou)
Heliopolis
Aîn-al-Chams
14
Ar stalenn reterel (beg ar sav-heol)
Zeba meth (Benou)
Tanis (Sile)
Sân-al-Hagar
15
An Ibis
Per Zehouti (Bahou)
Hermopolis parva
Tall al-Naqous
16
An Delfin (ar silur)
Per-Ba-neb-Zeet (Djedi)
Mendes
Tall-Amdîd
17
An Tron (ar santual)
Per ioun ha Behed (Béhedet)
Diospolis Kate (Diospolis parva)
Tall-Balamoun
18
Ar bugel roueel uhelañ
Per Bast (Bat)
Bubastis
Tall-Bastah
19
Ar bugel roueel izelañ
Per Ouazet (Djanet)
Leontopolis (Tanis)
Tall Moqdam
20
Ar sav-heol (ar falc'hun balzameget)
Per-soped (Per-seped)
Arabia
Saft al-Henneh

Gorre Egipt[kemmañ]

Anv an nom
Anv egiptek
Anv gresianek
Anv a-vremañ
1
Bro ar wareg (douar Setet)
Abou
Olifantin
Gezirat-Aswan
2
Tron Horus
Djeba (Zebat)
Apollinopolis Magna
Edfou
3
Ar plouezad (an div bluenn)
Nekheb ha Nekhen (Nekhen)
Eileithyiaspolis, Hierakonpolis, Latopolis
Al-Kab
4
Ar vazh-roue
Nout Amon (Ouaset)
Diospolis Magna
Teba, Karnak
5
An daou sparfell
Gebtiou (Kift)
Koptos (Coptos)
Qeft
6
Ar c'hrokodil
Ta iount neter (Iounet)
Tentyris
Denderah (Dendera)
7
Ar sistr (benveg seniñ)
Hout (Het)
Diospolis parva
Hou
8
An douar bras (relegouer Osiris)
Teni (Tin)
Abydos (gwechall Thinis)
Al-Birbah
9
Minou (foeltr Min)
Apou (Hout-menou)
Panopolis (Khemmis)
Akhmîn (Akhmin)
10
Ar C'hobra (an naer)
Zebti (Tjebou)
Aphroditopolis
Iftah
11
Loen Seth (Al levran)
Shas-hotep (Shashetep)
Hypselis
Chotb
12
Menez an Naer
Pi-anti (Per Hor-Noubti)
Antaeopolis
Qâou-al-Kabir
13
Ar Greunadour (An terebint) uhelañ
Saout (Saouti)
Lykopolis
Asiout
14
Ar Greunadour (An terebint) izelañ
Khis (Gesa)
Kusae
Al-Qousiyah
15
Ar C'had
Khemnou (Ount)
Hermopolis Magna
Achmounein
16
An Oryks (ar c'hazelenn)
Hebenou
Theodosiopolis
Beni Hassan (Miniah)
17
Ar C'hi du (an aourgi)
Kasa (Henou)
Kynopolis
Al-Kaïs
18
Falc'hun e skilfoù dispak (ar sparfell nij)
Hout-nesou (Het Benou)
Hipponos
Kôm al-Ahmar (El-Hibèh)
19
Ar vazh-roue c'hlann (ar eil bazh-roue)
Pi-emdje (Ouâb Sep-meri)
Oxyrhynchos
Al-Behnesah
20
Al lore roz uhelañ
Nen-nesou (Khenen-nsout)
Herakleopolis (Herakleopolis)
Ahnas
21
Al lore roz izelañ
Per Sobek (Semen-hor)
Krokodilopolis (ha goude Arsinoe)
Medinet (Kafer Ammar)
22
Ar gontell
Per Hemt (Tep-ihet)
Aphroditopolis
Aftiyah (Atfiah)

Gwelet ivez[kemmañ]

Pennadoù kar[kemmañ]

Daveennoù[kemmañ]

  • (en) Alan K. Bowman (1990) Egypt After the Pharaohs, Oxford University Press.

Liammoù diavaez[kemmañ]

A56
Porched Egiptopedia
Adkavit pennadoù Wikipedia a denn da Henamzer Egipt :

Istor | Douaroniezh | Labour-douar | Aozadur politikel | Faraoned | Arz | Mitologiezh | Doueed | Buhez pemdez | Levrlennadur | Geriaoueg