Mitologiezh norzhek

Eus Wikipedia
Aller à la navigation Aller à la recherche
Thor o stourm ouzh ar jotunned (von Mårten Eskil Winge, 1872)

Mitologiezh an norzh, pe gwengeloniezh norzhek a za eus ar vitologiezh c'hermanek ha hañval-kenañ eo. Hiziv eo doujet ar mennozh e oa hevelep a-walc'h kevredigezh an doueed an eil hag egile. Hogen e emdreas anvioù ha gwengeloù an daou diriad bep ma tremene an amzer.

Ne veze ket ar gwengeloù gwelet evel avieloù ar Bibl, ne veze ket heuliet evel un doazhadur. Ur framm a-vras kelennadurel e oa kentoc'h, evit erouna azeuloù liesseurt. Neoazh e veze ur relijion norzhek, gant lidoù pleustret gant belegezed anvet vǫlur. Ne gouzomp ket penaos e oa imlijet ar gwengeloù gant ar relijion evit gwir.

Nebeud a elfennoù diwarnañ a choma dre skrid betek hiziv. Roudoù leusket gant ar c'hermanek eo ar vein runek. Met peurvrasañ ar c'heloù e oa bet skrivet gant ar romaned hag ar c'hristened. Na a-orin na neptu eo ar c'heloù-mañ, disteret e oa relijion an enebour ganto evit lezennekaat o obererzhioù.

Meur a wenngel-mañ a zo anvet saga. Hag ur lod bras anezhe a c'hall bet kavet er Eddaoù (an Edda e komz-plaen, hag an Edda e gwerzennoù)

En 'Edda e komz-plaen' ha Saga an Ynglinga skrivet gant Snorri Sturluson e vez lennet barzhonegoù eus an 'Edda e gwerzennoù', an hini henañ. Snorri a savas ur c'heneliezh hag ur fin eus an amzerioù gant ar varzhoneg Voluspa ('Kan ar vǫlur'). A-hervez en deus adkemeret ar mennozhioù-mañ diwar an daou levr kristen: Genesis hag Apocalypsis Ioannis. Ragnarok eo an anv implijet evit taolennañ fin an amzer.

Er wenngeloniezh norzhek e aozet an hollved hervez ur wezenn ramzel, ar wezenn-ved, anvet Yggdrasil, lies a ved a zo ennañ, en o-zouesk Midgard (bed ar Miben-den) ha Asgard (bed an Aesed).