Kleze-fuzuilh

Eus Wikipedia
Aller à la navigation Aller à la recherche
Stumm brudet ar c'hleze-fuzuilh eus an XIXvet kantved

Commons
Muioc'h a restroù diwar-benn

a vo kavet e Wikimedia Commons.

Kleze-fuzuilh(Daveoù a vank) a reer eus un arm-troc'h a vez staget ouzh kanol ur fuzuilh pe ouzh un arm dammheñvel evit kaout nerzh tagañ ouzhpenn da hini an arm-tan evit ar stourm a-dost. Implijet-bras e oa bet dreist-holl da vare ar fuzuilhoù untenn pe tenn-ha-tenn. Raloc'h-ralañ e vez e implij hiziv an deiz. Gant ma vez arz ar brezel o vont gant hent ar stourm a-bell evit kaout nebeutoc'h a golloù a-fed soudarded, ar c'hleze-fuzuilh a zeu da vezañ muioc'h-mui un doare kinkladur evit an dibunadegoù.

Baionetez[1] zo un anv all evit an arm-se, diwar ar galleg baïonnette (1575) eus anv Baiona, ur gêr en Norzh-Euskadi ma voe fardet ar baionetezoù kentañ er XVIvet kantved.

Un arm didalvoud ?[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Krog e oa dija ar c'hleze-fuzuilh da vezañ un arm tost didalvoud abaoe an XIXvet kantved, dreist-holl abaoe brezel diabarzh Stadoù-Unanet Amerika (1861-1865). Brasjedet e vez e oa bet nebeutoc'h evit 1% eus ar c'holloù denel war tachennoù emgann ar brezel-se, gwelet eo evel unan eus merkoù donedigezh ar brezel arnevez.
Implij ar c'hleze-fuzuilh evit lakaat an enebourien da gilañ e-kerzh brezel diabarzh Stadoù-Unanet Amerika a voe alies troioù mat, met e-pad krogadoù bihan ha tostik-tost nemetken. Al lajad amzer efedusañ a oa pa veze an enebourien oc'h adkargañ ar fuzuilhoù, ar pezh a gemere war-dro ur vunutenn memes evit soudarded gourdonet mat. D'ar mare-se dija e weler ez eo diamzeriet ar c'hleze-fuzuilh dre ma oa nebeut a soudarded lazhet gant seurt obererezhioù, zoken pa voe gounezet krogadoù bihan pe tapet lec'hioù pouezus. Un implij all d'ar mare-se e oa lakaat ar c'hlezeier-fuzuilh ouzh ar c'hanol evit lakaat ur barrad aon da sevel e-touez an enebourien pe evit kadarnaat ar soudarded digalonekaet.

Notennoù[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

  1. Geriadur Istorel ar Brezhoneg ha Geriadur Ménard. Ar ger broudell zo e-kichen baïonetez (sic ; ur vaïonetezenn) e Dictionnaire classique français-breton Reun ar Glev.