Ene

Un ael hag un diaoul o stourm evit ene un eskob o vervel. Livadur tempera katalan, XVvet kantved.

Un den o vervel a ginnig e ene da Zoue, livet gant Master of Heiligenkreuz, XVvet kantved

An ene, hervez meur a filozofiezh, relijion pe hengoun, a vefe lodenn digorf un den, ur boud bev, pe un dra. Hervez meur a gredenn ne vefe un ene nemet gant an dud, tra ma lavar reoù all e vefe ivez gant al loened, pe an traoù (evel stêrioù, broioù...). Graet e vez animiezh^{(Daveoù a vank)} eus an dra ziwezhañ-mañ. A-wechoù e talv “ene” kement ha spered. E meur a relijion e kreder eo "bedhontel" an ene hag e treuzvev war-lerc'h marv ar c'horf. An dud a zo ateisted ne gredont ket e vije eus un ene, pa n'hall ket ar skiant prouiñ ez eus anezhañ.

E meur a sevenadur henvroat ma vez studiet o hengounioù relijiel gant studioù relijiel hollek ha keñveriañ, ez eus ur bern mennozhioù a glot dre vras ​​gant ar pezh a gompren an Europiz evel an ene (er ster metafizikel-relijiel), pe da nebeutañ gant un dra bennak keñverius e doareoù resis. Diwar savboent ar studioù relijiel e talvez an ene galloud ar fizikel hag an hiperfizikel (parafizikel, parapsikik, psikik-speredel, ha post-mortem).

En Henegipt kozh e veze implijet tri ger evit deskrivañ tri ahel eus an ene : Ka, Ba, hag Akh. Perzh ar soñjoù egiptat kozh a oa ul liamm tost-tre etre an ene hag ar c'horf, ha dre-se, zoken en tu all d'ar marv, ouzh ar c'horf hag e bez. Ar c'horf sebeliet a oa bet sellet outañ evel gouest c'hoazh da leuniañ spered ha dre-se, dre bennaenn, gouest da ober. Dre-se e oa gwareziñ ar c'horf dre ar momifikadur a-bouez-bras evit kredennoù an obidoù egiptat. E-kichen se avat e oa ivez mennozhioù liesseurt diwar-benn ur vuhez goude ar marv ; war a seblant, ne oa ket bet klasket sevel unan meizad eus an holle mennozhioù.