Dante Alighieri
| Reizh pe jener | paotr  |
|---|---|
| Bro ar geodedouriezh | Republik Firenze |
| Anv e yezh-vamm an den | Dante Alighieri |
| Anv ganedigezh | Dante da Alaghiero degli Alaghieri |
| Anv-bihan | Dante |
| Anv-familh | Alighieri |
| Deiziad ganedigezh | 1265 |
| Lec'h ganedigezh | Firenze |
| Deiziad ar marv | 14 Gwe 1321 |
| Lec'h ar marv | Ravenna |
| Doare mervel | abeg naturel |
| Abeg ar marv | malaria |
| Lec'h douaridigezh | Dante Alighieri's tomb, Quadrarco di Braccioforte, Quadrarco di Braccioforte |
| Tad | Alighiero di Bellincione |
| Mamm | Bella degli Abati |
| Breur pe c'hoar | Francesco Alighieri |
| Pried | Gemma Donati |
| Bugel | Jacopo Alighieri, Pietro Alighieri, Antonia Alighieri |
| Kar | Sperello di Serego Alighieri |
| Familh | Alighieri |
| Yezh vamm | italianeg |
| Yezhoù komzet pe skrivet | italianeg, latin |
| Yezh implijet dre skrid | italianeg, latin |
| Tachenn labour | barzhoniezh, lennegezh, yezhoniezh, political philosophy |
| Bet studier da | Remigio dei Girolami, Brunetto Latini, Cecco d'Ascoli |
| Lec'h labour | Firenze |
| Deroù ar prantad labour | 1292 |
| Dibenn ar prantad labour | 1321 |
| Relijion pe kredenn | Katoligiezh |
| Brezel | Battle of Campaldino |
| Oberennoù zo en dastumad | Minneapolis Institute of Art, National Gallery of Art |
| Luskad | Dolce Stil Novo |
| Ezel eus | Doctors and Apothecaries Guild, White Guelphs |
| Studiet gant | Dante studies |
| Attested in | Mare Magnum. Etruria (vol. 95), Mare Magnum (vol. 82) |
| Rummad tost | Category:Translators of Dante Alighieri |
| Statud e wirioù aozer | Ar gwirioù aozer ne dalvezont ket ken |
| Bibliography | bibliography on Dante Alighieri |
| Documentation files at | SAPA Foundation, Swiss Archive of the Performing Arts |
Dante Alighieri a zo ganet e Firenze e 1265 en un tiegezh eus an noblañs izel ha marvet d'ar 14 Gwengolo 1321 e Ravenna.
Brudet eo e varzhoneg an Divina Commedia evel unan eus pennoberennoù lennegezh ar bed.
E vuhez
[kemmañ | kemmañ ar vammenn]E dud a oa a renk uhel e Firenze, a-du gant ar gostezenn gelf. E dad a oa Alighiero di Bellincione, a oa ur Gelf gwenn, met ne c'houzañvas ket dial ar Gibelined goude ma voent trec'h e Montaperti. E vamm a oa Bella degli Abati; Bella eo berranv Gabriella, talvout a ra ivez kement ha « kenedus ».
Pa oa 12 vloaz, e 1277, e voe graet marc'had da zimeziñ Dante gant Gemma, merc'h Messer Manetto Donati. Aozañ dimezioù ken abred a veze graet alies, lidoù bras a veze, hag aktaoù a veze savet dirak an noter.
Mervel a reas mamm Dante e 1278, hag eñ en e 13 vloaz. Alighiero a vevas neuze gant Lapa di Chiarissimo Cialuffi (n'eo ket sur e voent dimezet), ha daou vugel o doe. Ganto edo breur Dante, Francesco, hag e c'hoar Tana (Gaetana). 5 bloaz diwezhatoc'h, en 1282, e varvas e dad digantañ.
Gant Gemma en doe meur a vugel, Jacopo, Pietro hag Antonia, e vugale nemeto hervez al lezenn.
E oberennoù
[kemmañ | kemmañ ar vammenn]- La Commedia1472, e oberenn dalif, ha na vo anvet La Divina Commedia nemet adalek embannadur 1555 :
Skrivet en deus Dante ivez:
- arnodskridoù:
- barzhonegoù lourennek
- Ar Vita nuova (1293-1295), skrid ma vesk barzhoniezh ha komz-plaen.
Pennad kar
[kemmañ | kemmañ ar vammenn]Liammoù diavaez
[kemmañ | kemmañ ar vammenn]- Arroudoù eus e skridoù, troet e brezhoneg, amañ: [1]
- Setu soñj Jakez Kerien war Dante Alighieri : Teurel a ran a gostez Alighieri ; anez e chomfen beteg an noz da danva e varzoniez dudius, ijinus ha resis en eun doare souezus. Hogen pennadou anezan n’em eus ken tammou eus an Ifern, teskadou eus ar Purgator, bommou boemus eus ar Baradoz. N’eus forz e pe eneben e tigorer anezan e c’heller beza diarvar peadra a vo karet da douella ar faltazi, da garga ar meiz ; c’houek hag herr, primm ha resis pep tra a zo peurc’hrêt ennan. Aman hag ahont e vezer feuket eun tammig o welet kemmesket ar bed pagan hag ar bed kristen ; Cerberus tribennek o tiwal dor an Ifern, Kato-hen evezier meur ar Purgator ; Pabed hag enebourien Dante stlapet o fezier dounna an tan. Pennadou zo avad ken ne skuizer ket o lenn anezo : Ugolino hag e vibien, Per ar Winienn, hag all, mestr-tôliou dispar ar yez italianeg, sonerez dispar, dudi ar skouarn a zo ret he anaoud mat abenn kregi gant ar "pez-c’hoari doueel". Lizher da Youenn Drezen, 27/04/192