Brezhoneg Leon

Eus Wikipedia
Sauter à la navigation Sauter à la recherche

Brezhoneg Leon, pe leoneg (pe leouneg) a-wechoù, a vez graet eus brezhoneg Bro-Leon. Un nebeud perzhioù dibar zo dezhañ, a-fed distagadur ha geriaoueg.

Distagadur[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Vogalennoù[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

    • /o/ distaget [u], evel e gerioù evel brezhoneg, homañ, Leon, konnar
    • /a/ e-lec'h /ã/ en anv-verb (evañ, studiañ) hag en derez-uhelañ (kentañ, koshañ)
  • Diftongennoù:
    • Distaget e vez [aw] er gerioù Paol, taol, kaol, ur paotr /ˈœr pawtr/.
    • Pa vez taolmouezhiet /ɛː/ e tro da [ea]: Kêr /ˈkear/; a weler e skritur anvioù zo evel: Penn an Neac'h.
  • Dont a ra ar son <wa> da vout /ˈoːa/ (div silabenn): koad /ˈkoːat/,

Kensonennoù[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Distaget e vez

  • /z/ atav: nevez, trugarez, bloaz, ruz, gouzout
  • al lizherenn w a zo /v/ e deroù ar gerioù : ur wezenn, da win, ar Vourc'h-Wenn
  • an heuliad <gwr> a zo /gr/: gwreg [grek]
  • ar gensonenn /r/ a zo ruilhet, evel e gwenedeg alies, hag e tregerieg a-wechoù;
  • /z/ distaget /d/ e-barzh bez' ez oa /ˈbed ez ˈoa/…

Ne vez ket distaget

  • /h/ e deroù ar gerioù (hanter, hent)

Yezhadur[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

  • Edo, amzer-dremenet emañ.
  • Va zad, e-lec'h ma zad.
  • Me da gar, e-lec'h Me az kar
  • An dibenn -og/-ok e-lec'h -eg/-ek, e gerioù evel foennog, pennok....

Gerioù[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Lod eus ar gerioù-mañ n'int anavezet nemet e kornioù zo eus Leon:

  • alato « evelato, koulskoude »
  • dabord « bremaik »
  • disheñvel « dispar »
  • dister eo « ret eo »
  • foennog « prad »
  • heurtañ « bountañ »
  • kolo « plouz »
  • pelloc'h « bremañ »
  • tardañ « ehanañ »

Pennadoù kar[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Liammoù diavaez[kemmañ | kemmañ ar vammenn]