 |
Labour zo d'ober c'hoazh a-raok peurechuiñ ar pennad-mañ. Ma fell deoc'h reiñ un tamm skoazell, krogit e-barzh. Mar karfec'h reiñ hoc'h ali ha netra ken, grit 'ta e pajenn ar gaozeadenn. |
Ar Pinyin (拼音 pīnyīn) zo ur reizhiad skrivañ a dalvez da romanekaat ar mandarineg (da skrivañ anezhañ ent fonetikel gant al lizherenneg latin) hag a vez implijet e Republik Pobl Sina. Pinyin, ger-ha-ger, a dalvez e sinaeg "distagañ ar sonioù". Ur verradenn eo evit hanyu pinyin (汉语拼音 hànyǔ pīnyīn, da lavaret eo : "distagañ sonioù yezh an Han-ed »). Diazezet eo bet e 1958, ha deuet eo da vezañ ar reizhiad implijetañ evit romanekaat ar sinaeg tro-dro ar bed.
Distagadur kensonenn gentañ ur silabenn [kemmañ]
| Pinyin |
LFE |
Displegadur (gwelit Wikipedia saozneg evit gouzout hiroc'h) |
| p |
[pʰ] |
evel e saozneg, pe e brezhoneg pa vez aspiret mat |
| t |
[tʰ] |
evel e saozneg h.a. |
| k |
[kʰ] |
evel e saozneg h.a. |
| b |
[p] |
evel p e galleg |
| d |
[t] |
evel t e galleg |
| g |
[k] |
evel k e galleg |
| s |
[s] |
evel en « sistem » |
| c |
[tsʰ] |
evel ts, aspiret |
| z |
[ts] |
c nann-aspiret (hanterhent etre ds ha ts) |
| x |
[ɕ] |
un tammig evel ch e brezhoneg, war-du an s |
| q |
[tɕʰ] |
un tammig evel tch e brezhoneg |
| j |
[tɕ] |
q, nann-aspiret, etre dz ha dj e brezhoneg |
| sh |
[ʂ] |
un tammig evel ch e brezhoneg |
| ch |
[tʂʰ] |
un tammig evel tch e brezhoneg |
| zh |
[tʂ] |
ch, nann-aspiret |
| f |
[f] |
evel f e galleg |
| h |
[x] |
evel c'h e brezhoneg "c'hoar" |
| l |
[l] |
evel l e brezhoneg |
| r |
[ʐ] pe [ɻ] |
un tammig etre an r eus ar saozneg « rank » hag ar j eus ar galleg « jeu » distaget eus ar c'harlañchenn ! |
| w |
[w] |
evel e brezhoneg (mod-Treger) ; ne glever netra mar emañ heuliet gant u |
| y |
[j] |
evel e brezhoneg ; ne glever netra mar emañ heuliet gant "i" pe "ü" |
| m |
[m] |
evel e brezhoneg |
| n |
[n] |
evel en brezhoneg |
| ng |
[ŋ] |
evel e brezhoneg « onkl » |
Mar krog ur silabenn gant ur vogalenn war-eeun, ha ma tegouezh e-kreiz ur ger, e vez lakaet ur skrab en he raok. Da skwer « Xi'an » (div silabenn) n'eo ket « Xian » (ur silabenn).
Distagadur al lizherennoù all [kemmañ]
| Pinyin |
LFE |
Displegadur |
| a |
[ɑ] |
e fin ur silabenn, evel ar saozneg « father » |
| ai |
[aɪ] |
un tammig evel ar saozneg « eye » |
| an |
[an], [ɛn] |
un tammig evel ar galleg « Anne ». E-barzh ian, üan, juan, quan, xuan, ha yuan : un tammig evel ar brezhoneg KLT « penn ». |
| ar, anr, air |
[aɹ] |
evel ar saozneg USA « are » |
| angr |
|
idem, frïet |
| ao |
[aʊ] |
evel ar saosneg « cow » well-wazh |
| aor |
|
evel ar saosneg « tower » well-wazh |
| e |
[ɤ] |
un tammig evel ar galleg « je » |
| ê |
[ɛ] |
evel ar galleg « Rennes » |
| ei |
[ei] |
evel ar brezhoneg « breizh » |
| en |
[ən] |
evel ar brezhoneg KLT « takenn » |
| eir, enr |
[ɝ] |
evel ar saozneg « her » mui pe vui |
| eng |
|
idem, gant ng goude |
| er |
|
mar n'eo ket e-barzh ar sufiks -r (da skwer 而, 二), evel ar; a-hend-all (da skwer 歌儿, 车儿), evel e gant un -r goude. Gwelit ivez ier, uer, üer |
| engr |
|
idem, friet |
| i |
[i] |
evel ar brezhoneg « fri », nemet goude "c", "ch", "r", "s", "sh", "z" or "zh"; neuze ne vez klevet vogalenn ebed, hogosik |
| ie |
[iɛ] |
evel ar galleg « hier » mui pe vui |
| ier |
|
idem, gant -r goude |
| iu |
[iou̯] |
evel ar brezhoneg « yaou » |
| o |
[u̯] |
e-barzh bo, po, mo, fo, wo, e vez klevet an diftong ou heuliet gant o. Gwelit ivez ou |
| ong |
[ʊŋ] |
an o amañ a zo un "o" brezhoneg serret |
| ongr |
|
idem, gant -r goude |
| ou |
|
evel ar saozneg « so » |
| our |
|
idem, gant -r goude |
| u |
[u], [y] |
evel ar galleg « ou », nemet goude y, x, j ha q; neuze e vez klevet un u galleg |
| ue, uer |
|
gwelit "üe" |
| uo |
[uo] |
evel ar galleg « tout haut » |
| ü |
[y] |
un u galleg ; ne gaver an ü-se nemet goude n ha l ; a-hend-all ne vez ket merket an umlaut |
| üe |
[yɛ] |
evel ar galleg « tu es » |
| üer |
|
idem, gant -r goude |
Distagadur tonennoù ar vogalennoù [kemmañ]
Ar mandarineg zo ur yezh gant tonioù, gant peder zonenn, skrivet e pinyin gant ar sinoù diakritek-mañ :
- - Ton uhel
- / Ton o vont d'an nec'h (tired lemm e pinyin)
- v Ton o vont d'an traoñ un tammig, ha neuze d'an nec'h
- \ Ton berr o vont d'an traoñ (tired boud e pinyin)
Ar sin diakritek a vez lakaet war unan eus vogalennoù ar silabenn.
Taolenn an tonennoù implijet gant ar pinyin [kemmañ]
(An niverennoù merket da heul a dalvez evit skrivañ ar vogalennoù pinyin e HTML).
| N° tonenn\vogalenn |
a |
e |
i |
o |
u |
ü |
| 1(-) |
ā 257 |
ē 275 |
ī 299 |
ō 333 |
ū 363 |
ǖ 470 |
| 2(/) |
á 225 |
é 233 |
í 237 |
ó 243 |
ú 250 |
ǘ 472 |
| 3(v) |
ǎ 462 |
ě 283 |
ǐ 464 |
ǒ 466 |
ǔ 468 |
ǚ 474 |
| 4(\) |
à 224 |
è 232 |
ì 236 |
ò 242 |
ù 249 |
ǜ 476 |
Liammoù diavaez [kemmañ]