Molenez
 |
Un tamm kempenn zo ezhomm d'ober d'ar pennad-mañ. |
Savet eo ar pennad-mañ diwar labour bet graet gant skolidi. Sikourit da wellaat an danvez, mar plij ganeoc'h.
| Molenez | ||
|---|---|---|
 Kumun eus Breizh |
||
 Skeudenn eus Molenez tapet eus tu ar reter |
||
.svg) |
||
| Melestradurezh | ||
| Bro istorel | Bro Leon | |
| Departamant | Penn-ar-Bed | |
| Arondisamant | Brest | |
| Kanton | Lokournan | |
| Kod kumun | 29084 | |
| Kod post | 29259 | |
| Maer Amzer gefridi |
Jean-François Rocher 2008-2014 |
|
| Etrekumuniezh | Kumuniezh-k. Bro an Hirwarzh | |
| Bro velestradurel | Bro Brest | |
| Lec'hienn web | Ti-kêr | |
| Poblañsouriezh | ||
| Poblañs | 211 ann. (2009) | |
| Stankter | 293 ann./km² | |
| Douaroniezh | ||
| Kenurzhiennoù | ||
| Uhelderioù | krenn : m bihanañ 0 m — brasañ 26 m |
|
| Gorread | 0,72 km² | |
|
||
 |
||
Molenez zo un enezenn e Breizh, bihanik gant ur gorread a 1 km2 er c'hreisteiz da Eusa, e-kreiz un enezeg 20 enez bennak enni, enezeg Molenez.
Ouzhpenn-se eo ur gumun eus Bro-Leon e kanton Lokournan, e departamant Penn-ar-Bed, e gwalarn Breizh.
An enez Molenez (a zeu eus moal hag enez, moal-enez) a zo un enezenn breizhat er mor irwazh an aod kornog ar penn-ar-bed, gant un nebeut a enesennig e-kichen. Evit mont da Molenez betek porzh ar Konk-Leon, ez eus 40mn a merdeadur.
Monumantoù ha traoù heverk [kemmañ]
Ar skoed-se a zo bet livet war ur stalaf eus goudor ar c'hanod saveeterezh e Molenez gant Laurent Mordelet. Ouzh ar skoed ez eus, un eor, ar pezh a dalv ar porzh. An teir pempdelienn a ziskouez ar vleunienn eus Molenez hag an Dreinded. Be'z ez eus ivez div "molenenn" (bleunioù). Ar bleunioù medisinel-se a c'hell mont betek 2 vetrad a uhelder. A-us d'an div volenenn edisinel ez eus ur gurunenn gant un tour-tan ha peder c'haravell evit diskouez ez eus un enezenn eus Molenez ha n'eo ket ur gêr. Dindan tout ez eus skrivet servare, ar pezh a dalv "servij".
Iliz Sant-Ronan:Gwechall, tro-dro 1770, 'bez e oa un iliz, met re vihan e oa evit ar boblañs, neuze savet eo bet en-dro e 1776. Padout a raio nemet 100 bloaz pe nebeutoc'h c'hoazh. An Iliz a vremañ a zo bet savet e 1881, dindan anv Sant-Ronan. Igoret eo bet an 18 a viz gouere 1881, d'ar mare-se, e oa 583 a annezer.
An dourellenn: Adalek 1800, marin an nasion a divizaz da sevel un tourellen war enez Molenez. Ar pezh a sell ouzh Molenez, ez eo un tachennad eus Louis Ballut a zo bet dibabet dre e lec'hiadur blein war an enezenn. E 1806, ar marin a stalias un lochenn hag ur meizh war ur parsell a 225m². Itron Ballut 'n 'eus ranket gortoz 22 vloazh araok bezañ dic'haouet d'an okupasion eus e tachennad evit kaout a-benn ar fin ar moredenn eus 172.80F. Ar gentañ tourellen-se hep tour, a chomas war-sav betek 1908, ar bloavezh ma ez eo bet savet an tourellen e anzavomp hiriv an deiz. En tourellen ez eus ivez ur c'hwitellerez evit diarbennañ ar boblañs deus un dañjer. Ret e oa neuze d'ar boblañs disifrañ an alarm hervez an niver a taol-c'hwitellerez e klevemp. E Molenez da skouer an dud a disifre an taolioù c'hwitellerezh e giz-se: 2 taol-c'hwitellerezh: Sortiadenn ar zodiak,3 taol-c'hwitellerezh: Sortiadenn ar c'hanod saveteerezh,4 taol-c'hwitellerezh: Sortiadenn ar zodiak hag ar c'hanod saveteerezh,5 taol-c'hwitellerezh: Tan-gwall.
Douaroniezh [kemmañ]
An hed a zo tro-dro 15 km deus ar c'hostez kornog ar penn-ar-bed, Molenez a zo an enezenn pennañ eus enezeg Molenez. E vuzul a zo deus 1200m war 800, da laret eo 72 hektar. E blein a zo lec'hiet da 26m a-us live ar mor. Ar bourk hag ar porzh a zo lec'hiet er reter, diwallet gant al Ledenez, un enezenn bihan hag a zo kenstaget gant un aod vev e-pad ar mare izel. Er c'hornog, dirak Enez Eussa, 'bez ez eus ur maezad eus lannioù breizhad arouezennet. Evel hollad an enezeg Molenez, an enezenn a ziskouez un endro dispar ha bresk.
Istor [kemmañ]
Ar vuhez war Molenez hag e enezeg a zo nevez a-walc'h, produet eo bet gant an anadennoù hag a gwastañ an aod galianeg, kenglotañ gant degouezh ar bretoned gentañ. Er mare ar skornerezh, enezeg Molenez a oa ur gourenez bras-tre, tost da 300Km² hag a oa soudet d'ar c'hevandir gant ur lodenn izel deus Konk-Leon betek Sant-Mathieu. Pa eo erruet teuz ar skorneg, ur savadenn eus dour a treuzfurma ar gourenez-se e un daouzekvet a enesennig. Molenez a zo an enezenn ar muioc'h sañsupl eus an enezeg deus ar memes anv gant 9 enesennig ennañ (Bannek, Balanek, Molenez, Trielen, enezenn ar c'hristenion, Kemenez, Litiry, Morgol, Beniguet).
E 400 araok J-K ,ar C'hresianed a anvee dija Enez-Eussa, ha roet o doa an anv, Ouxisame dezhi. E 1375, Tanguy Moall, aotroù eus Moall Enez (Molenez) ha deus Trebabu a zimezas gant Marie Du Chastel. E blazon a douge tri eor merdeerezh. An armoù-se a zo neuze e-keñver ar re a zo en enezenn eus Molenez. War ar gartennoù eus ar XVIvet kantved, ar gerioù «Milin» pe «Melin» a talveze Molenez. E 1796, e veze laret ne vefe ket posubl evit Molenez da chom bev hep madoù ar roue, met ar roue a oare mat e oa ret kendalc'h da «bouetañ» an enezourion gant dalc'henoù bevañs. Evit e vefe an enezourion bepred aze evit asuriñ surentez ar merdeadur 'barzh ar zonennoù dañjerus.
Dispac'h Gall [kemmañ]
- Dekred eus ar 26 a viz Du 1790 war al le ret: e penn-kentañ 1791 e voe nac'het al le ouzh ar Roue, ar vro hag al lezennoù gant ar person, Laurent-Marie Dalener e anv [1].
XIXvet kantved [kemmañ]
Istor peñse an Drummond Castle: D'ar Meurzh 16 a viz Even 1896, ar vag saoz, an Drummond Castle a stok ouzh karregenn ar maenoù gwer lec'hiet er c'hornog an enez Molenez, ur sekteur brudet evit bezañ dañjerus. Pevar munutenn a voe trawalc'h evit ma vefe goueled ar vag gant 141 pasajerour ha 103 dud eus an akipaj. Ne chomo nemet tri den bev, ur pesketour eus Molenez a sovetaat anezho. Ar c'hanod saveteerezh (anvet «amiral Roussin») a zeuas maez evit klask tud bev all met siwazh ne kavas den ebet bev. Ar rouanezh Victoria eus Bro-Saoz a profañ ur sitern gant dour evapl da tud Molenez, anvet ar saveteerour eus ar mor.
XXvet kantved [kemmañ]
- Eil brezel-bed: d'ar 1 a viz Mae 1943 e kouezhas ur c'harr-nij B-17F-60-BO (marilhet 42-29620 ha kodet GY-?) eus aerlu SUA (United States Army Air Forces) er mor e Benniged gant dek milour en e vourzh; ne voe kavet korf ebet; e memes devezh e kouezhas ur B-17F-50-BO (marilhet 42-25422 ha kodet RD-?) er mor nepell diouzh Molenez goude bout bet taget gant un nijerez alaman Focke-Wulf 190 p'edo o tistreiñ eus ur vombezadeg e Sant-Nazer; diwar an dek nijour eus e baread e voe tapet seizh gant an Alamaned, ar c'horfoù all ne voent ket adkavet [2] [3]
.
Emdroadur ar boblañs 1962-2006 [kemmañ]
Niver a annezidi 
E 1760, ne oa nemet 160 a dud o vevañ war an enezenn, ar pesketañ hag al labour-douar bezhiner a lake ar familhoù da vevañ. Ar familhoù-se a oa niverus betek re niverus...( ar rekord a zo 20 bugale evit un den eus Molenez dimezet div wech). Neuze, Molenez a well d'ur feson mat, e boblañs o kreskiñ bloavezhioù goude bloavezhioù. Daoust da epidemiezhoù kolera, ar bosenn pe kleñvedoù dibare e ya gwech ha gwech-all war zigresk ar boblañs. An niver a annezer na baouezo ket da kreskiñ betek 1921, e-pad ar blovezh-mañ e oa 673 a annezer. Abaoe, an niver-se a zo o zigresk, ha Molenez a c'hont maleruzamant un tammig muioc'h eget 200 annezer hiriv an deiz<.(an diankadenoù, ar pesketañ, ar boblañs kozhoc'h kozhañ, ar mank zimezi hag a ganedigezhioù a zo an abegoù anat eus digresk ar boblañs).
Ar vuhez e Molenez [kemmañ]
Un toullad tud, hag al leti (a zo preti ivez) a vev hervez eur an heol. Ar re all a ra hervez an eur ofisiel.
Tredan ha dour [kemmañ]
Ur mekanik d'ober tredan zo en enez. Abaoe 1938 e vez graet tredan en enez. Da neuze ne veze tredan nemet un nebeud eurvezhioù bemdez.
Gant gazol e ya en-dro ar mekanik.
Dastumet e vez an dour glav en ur mell penton 1500 m³. Ouzh pep ti ez eus pep a benton glav a-hend-all.
An tachennoù [kemmañ]
Da vare Loeiz XIV, an dud eus Molenez na paee ket tailhoù peogwir henchañ a raent ar bigi betek Brest. An tachennoù a zo parkoù bihan, hag a zo bet roet d'an dud eus Molenez evit diorren o legumaj hag ed evit galloud vevañ, da laret evit bouetañ al loened, hag o familh. Kavet e veze an tachennoù-se er su an enezenn. Pep perc'henn 'n oa ur tachenn harzet gant ur maen-bonn.
Melestradurezh [kemmañ]
Tud [kemmañ]
Gevelliñ [kemmañ]
Liammoù diavaez [kemmañ]
Notennoù ha daveoù [kemmañ]
- ↑ Kristof Jezegoù, Hor Bro e-pad ar Revolusion, Ti-moullañ Ar Bobl, Karaez, 1915, pajenn 42
- ↑ Pertes USAAF Finistère
- ↑ Société Archéologie Maritime du Morbihan
|
|||||
 |
Porched Breizh – Adkavit pennadoù ha rummadoù Wikipedia a denn da Vreizh. |
