Kromozom
Ar c'hromozom (diwar ar gresianeg χρῶμα/chroma liv ha σῶμα/soma korf) zo un elfenn graet gant TDN ha proteinoù (an histonoù) er c'helligoù.
Er c'hromozom emañ an titouroù genetik hag a vez dasparzhet e pep kellig dre ar rannadur kelligel.
Taolenn |
[kemmañ] Lec'hiadur er gellig
Diouzh ar gellig eo.
[kemmañ] Kromozomoù ar c'helligoù eukariot
Kromatin fetisaet a ya d'ober ar c'hromozomoù. Cheñch a ra stumm ar c'hromatin diouzh prantadoù ar c'helc'hiad kelligel.
[kemmañ] Stumm
An aliesañ zo stumm un X gant ar c'hromozom, gant div vrec'h hir ha div vrec'h verr, liammet er poent anvet santromer.
Diouzh al lec'h m'emañ ar santromer e vez disheñvelaet ar c'hromozomoù :
- kromozomoù metasantrek : e kreiz emañ ar santromer. Keit eo ar peder brec'h neuze.
- kromozomoù submetasantrek : tost ouzh ar c'hreiz emañ ar santromer. Ar vrec'h vihanañ a vez anvet « p » hag ar vrec'h hirañ « q ».
- kromozomoù akrosantrek : tostoc'h ouzh ur penn (an telomer) emañ ar santromer.
- kromozomoù telosantrek : tost-mat ouzh an telomer emañ ar santromer.
Kromozomoù direizh a c'hell bezañ ivez :
- kromozomoù asantrek : santromer ebet.
- kromozomoù disantrek : gant daou santromer.
[kemmañ] Kariotip
Heñvel eo kariotip bevedegoù ar memes spesad. Er c'helligoù somatek ez eus bep a div skouerenn kromozom. Ur skouerenn hepken zo er c'helligoù seksel.
[kemmañ] Kromozomoù ar c'helligoù prokariot
E darn vrasañ ar bakteri eo kelc'hiek ar c'hromozom.
