Cthulhu

Eus Wikipedia
Mont da : merdeiñ, klask
Cthulhu ha R'lyeh – Aozer dianav

Cthulhu a zo ur c’hrouadur ijinet gant ar skrivagner amerikan Howard Phillips Lovecraft, ha meneget eo evit ar wech kentañ en danevell The Call of Cthulhu (Galv Cthulhu), bet skrivet e 1926. Un euzhvil humenidik eo, penn ur morgazh en deus, ha divaskell ivez.

Taolennadur[kemmañ]

Kinniget e vez Cthulhu evel ur c’hrouadur kozh ha meur. Damheñvel eo neuze ouzh doueed diavaez douar evel Chtuga, Yig, Glaaki, Chaugnar Faugn pe Y'Golonac.

N’en deus ken nemet liammoù arouezius gant doueed ijinet gant Howard Phillips Lovecraft evel Yog-Sothoth, Azathoth, Nyarlathotep, Nodens pe Shub-Niggurath. Ar re-mañ o vezañ anvet doueed diavaez gant ar re (evel August Derleth) o deus kendalc’het oberenn Lovecraft.

Gwechall-gozh e voe skarzhet Cthulhu eus Xoth gant an Doueed Kozh-Noe. Emañ bremañ kousket e donderioù su ar meurvor Habask, en e gêr dindan vor anvet R'lyeh. O c’hortoz distreiñ emañ ivez. Seblantout a ra Cthulhu bezañ ur meskaj eus mitologiezhioù europat (Kraken Skandinavia da skouer) hag eus re ar Reter-Nesañ (Dagon, doue-pesk ar Filistined). Ur c’henpatrom doue spontus eus an egor e seblant Cthulhu bezañ ivez: tennañ a ra d’un den, penn ur morgazh en deus, ha divaskell bras ha neudennek. Azeulet e vez gant tud skoanet, un dodenn a gaver stank en oberenn Howard Phillips Lovecraft. Cthulhu a c’hall ivez awenañ huñvreoù an dud, hag evel-se ez a war gresk an niver a dud a azeul anezhañ.

Alies e klever anv eus Mojenn Cthulhu pa vez anv eus oberenn Howard Phillips Lovecraft. Koulskoude n’eo ket bet implijet an droienn-se biskoazh gant Lovecraft e-unan, met ijinet e voe gant Derleth goude marv Howard Phillips Lovecraft. Brudet eo Cthulhu ivez e bed ar sinema pe hini ar sonerezh rock.

« Ph'nglui mglw'nafh Cthulhu R'lyeh wgah'nagl fhtagn » : sed aze ul letani liammet ouzh azeulerezh Cthulhu. Talvezout a ra “En e annez e R’lyeh, ar gêr varv, emañ Cthulhu oc’h huñvreal hag o c’hortoz”. Kemend-se a zo tost a-walc’h ouzh ur frazenn a gaver en Necronomicon (al levr milliget ijinet gant Lovecraft) : « N’eo ket marv ar pezh a zo kousket da viken, hag, e peurbadelezhioù iskis, e c’hall ar Marv mervel”. E-barzh unan eus danevelloù August Derleth hag a zo stag ouzh mojenn Cthulhu, en deus ar skrivagner degaset kemm da zibenn ar frazenn, en ur ober gant ur stumm nac'h : «nafl'ftaghn» a zo skrivet gantañ, ar pezh a c’hallfe talvezout ez eo dihun Cthulhu. Azeulerien Cthulhu a lavar ivez « Iä, Iä, Chtulhu fhtagn » alies-tre.

Setu penaos eo taolennet Cthulhu gant Howard Phillips Lovecraft e-barzh The Call of Cthulhu (Galv Cthulhu) : « Johansen a soñjas e varvas daou zen, e-touez ar c’hwec’h den ha na zeujont ket a-benn da dizhout ar vag, abalamour d’ar spont a santjont d’ar mare daonet-se. N’eus den a c’hellje taolenniñ an euzhvil, n’eus yezh ebet a c’halljed implijout da daolenniñ ar gweled sot-se, ar rouestlad huchadennoù disklaer, an dislavar euzhus eus holl lezennoù an danvez hag eus urzh an egor.»