Wikipedia:Mediaoù

War dreiñ emañ ar pennad-mañ.

^{→ Evit gouzout hiroc'h, sellit ouzh ar bajenn gaozeal ; evit kenderc'hel da dreiñ, klikit war Kemmañ ha kendalc'hit da lakaat e brezhoneg al lodennoù a zo chomet en ur yezh all.}

Graet eo ar bajenn-mañ evit kement hini a garfe gouzout hiroc'h diwar-benn ar wikipedia brezhonek, kazetennerien ha kelaouennerien ivez eta.

Respontet e vez d'ar goulennoù a vez savet an aliesañ, met ivez d'ar rak-soñjoù faos a vez diwar-benn wikipedia. Ma chom goulennoù e c'hellit mont da welet Foar ar Goulennoù pe c'hoazh sevel anezho en davarn (goude bezañ lennet penaos ober amañ) e lec'h ma c'hello an holl respont deoc'h. Kit da welet ar pennad Wikipedia evit kaout titouroù pleustrek war petra eo wikipedia.

Wikipedia dindan un nebeud gerioù

1. Wikipedia a zo ur raktres holloueziadurel kaset ha skrivet gant tud a youl vat ha laosket frank ha digoust.
2. Wikipedia a zo diazezet war ur gumuniezh e lec'h ma vez reolennoù.
3. An holl a zo deuet mat evit bouetañ ha diorren wikipedia, ha dont e strollad an dud a youl vat.

Darempredoù

Wikipedia n'eo ket ul lec'hienn arc'hantus, meret gant aozadurioù kevredigezhel. An dud e penn an aozadurioù-se o deus evit an darn bras anezho ul labour, a gemer amzer alies, ouzhpenn d'o c'hiriegezhoù kevredigezhel. N'eus ket tu dezho respont ken buan evit na vije gortozet, da skouer, n'int ket kargidi kazetennerezh paeet leun amzer evit respont da c'houlennoù ar mediaioù.

Goulenn a reomp deoc'h kemer-se e kont pa vo klasket ganeoc'h taremprediñ; deoc'h da rakwelet ul lajad amzer da c'hortoz.

Dre zoujañs evit hor gouestlidi a-youl-vat, erbediñ a reomp deoc'h chom hep pellgomz dezho, ma vije en o zi pe war o lec'h labour, nebeutoc'h c'hoazh war o pellgomz hezoug. Ar gwellañ doare da gaout darempred eo dre implij an e-bost er chomlec'h dindan.

Darempred ar c'hargad c'hall : press-fr wikimedia.org ar chomlec'h nemetañ eo.

Mar-plij ganeoc'h da sevel ho koulennoù raktal er postel, gant ma vez tu. Ar goulennoù atersadennoù dre bellgomz a vo degemeret hervez an amzer a c'hell bezañ roet.

Mar-plij ganeoc'h da venegiñ o c'hendivizerien hervez o c'hiriegezh. Da skouer, n'eus ket eus ur « prezidant eus ar Wikipedia » nag eus « prezidant Wikipedia Bro-C'hall ».

Piv a ver Wikipedia ?

Wikipedia zo ur servij enlinenn gant degasadennoù titourel ha deskadurel. Herberc'hiet eo gant Wikimedia Foundation, aozadur stadunanat renet gant lezennoù Florida. Maryana Iskander eo ar renerez penn ha Natalia Tymkiv eo prezidantez (abaoe 2021) ar c'huzul-merañ.

N'eus ket eus ur Wikimedia Breizh, hag a vije eus ur gevredigezh hervez lezenn 1901 gant ar pal brudañ Wikipedia, dre kenlabourat gant ar Wikimedia Foundation.

An embregerezh Wikia, aozadur a-genwerzh hag a vod meur a lec'hienn wiki, n'eus ket liamm ebet gant Wikipedia pe Wikimedia Foundation. Ar memes-tra eo gant al lec'hiennoù internet niverus hag a implij un anv gant « Wiki », evel Wikitravel (ar ger wiki o talvezout evit ober eus un aozadur a-stroll o kenlabourat a-benn sevel danvez).

Pelec'h kavout titouroù ouzhpenn

• Stadegoù lenn
  • Stadegoù al lenn eus Wikipedia : niver a dud o lenn bemdez hervez ar pennad
  • Niver hollek dont-tre bep segondenn
  • Tremenerezh e gigabits/s
  • Stadeg resis dre bajenn
  • Ar bajennoù ar muiañ lennet (dre viz)
• Stadegoù hollek
  • Stadegoù hollek Wikipedia brezhoneg Stadegoù hollek doare nevez

Rakvarnioù

Bez ez eus eus ur « Wikipedia Breton » hag ur « Wikipedia SUA ».

. Bez ez eus eus ur Wikipedia e brezhoneg hag ur Wikipedia e saozneg. Wikipedia e brezhoneg a zo savet evit an dud brezhonegerien anezho dre ar bed hag a gompren pe a vez ar c'hoant ganto deskiñ ar yezh ha deskiñ dre ar yezh. Ar br eus http://br.wikipedia.org hag ar c'hod en eus http://en.wikipedia.org a zo berradurioù eus ar yezhoù hervez (ISO 639), ha n'eo ket eus broioù (ISO 3166).

An holl wikipediaioù a zo bodet gant Wikimedia Foundation, er Stadoù-Unanet. N'eus ket eus ur "penn-uhel e Breizh".

An droienn « holloueziadur frank » a dalvez e c'hell pep hini kaout ar gwir kemmañ an danvez evel ma fell dezhañ.

. Ar ger « frank » a ra dave d'ar frankiz da adimplij danvez Wikipedia, oc'h adkemer geriaoueg ar Poellad frank.

Ouzhpenn-se, Wikipedia a zo ul lec'hienn prevez, arc'hantaouet gant kevala prevez : n'eo ket rediet neuze da reiñ ur gwir d'ar frankiz embann e soñjoù.

War Wikipédia, e c'haller kemmañ pep tra, ne ra forzh penaos.

. Pep unan a c'hell kemmañ pennadoù, met ne dalvez ket e vo degemeret an holl gemmoù.

Ar gumuniezh Wikipediouirien a ziwall ha pep hini a c'hell diverkañ « vandalerezhioù » (kunujennoù, groserezh, tuadurioù, hag all) ha pep ouzhpennadur douetus (esae personel, bruderezh pe propaganda., hag all).

Ouzhpenn-se, an nebeut pajennoù gwarezet ar pajennoù taget ar muiañ a-fed tuadur, tabut, pe « vandalerezh » (darvoudoù o tremen ha pennadoù politikel da skouer) a c'hell bezañ gwarezet da vezañ astennet en un doare berrbad ; pe aotreet d'an dud enskrivet nemetkent hag abaoe un tammig amzer.

Ne vez ket gwiriet pennadoù Wikipedia.

. Ar c'hontrol eo, diazezet eo an doare d'ober er Wikipedia dre degasadennoù ha kemmoù an implijerien pe lennerien ar penandoù. Pa sav chikan pe tabut, eo an arguzennoù hag a rank bezañ ar pep pouezusañ. Ouzhpenn-se, lod a c'houlenn sikour gant arbennigourien evit gwiriekaat ar pennadoù. Gwiriet e vez gant patrouilherien met ret eo derc'hel soñj eus afer Bob Sinclar: Al levr Rok#2 holloueziadur sonerezh a-vremeañ e Breizh a zo bet tuet fall gant ar Wikipediaioù. Er wikipedia galleg ha brezhoneg e oa bet skrivet e oa ganet Bob Sinclar e Douarnenez padal ne oa ket gwir tamm ebet

Tu 'zo da skrivañ "hervez Wikipedia" pe "er Wikipedia"

N'eo ket un droienn a zere, Wikipedia n'eo ket un aozour. An holloueziadur a zo diazezet war ul labour a-stroll eus skrivagnerien niverus. Mais l'auteur de chaque mot peut être retrouvé. En ur gemer perzh e Wikipedia, ur skrivagner a chom mammenn ar skrid ha chom a ra kiriek e-tal al lezenn eus e skridoù. Tu 'zo adkavout anezhañ dre e (gevreadenn internet a zo enrollet) ha bezañ kaset dirak ar justis. (gwelet ar politikerezh kuzh)

Pa vez eus mammennoù a seblant diasur pe iskis, kuzuliet e vez e-kerzh klask ar mammennoù da ziwall ouzh daou boent :

1. Piv a vez implijet evit ober eus an aozour hag en deus kinniget un embann (un ostilh studiañ istor ar pajennoù a zo bet savet a-ratozh evit gouzout degasadennoù pep den war ur bajen. gwelet er rann "Gwelet an istor").
2. padelezh ur c'heloù pe get. Dre ma 'z eo digor an embann d'an holl, kalz fazioù pe vandalerezh a c'heller kavout war Wikipedia. Stabilded an titouroù a brou ez eo fiziapl an titouroù a gaver, ouzhpenn an niver a lennerien (ha neuze an difaziañ) dre pajenn.

Lod pajennoù a zo evezhiet pe serret, evit gwareziñ ar steuñv hollek. Diaes eo bezañ sur eus pep tra a-fed titouroù. Ar skiant a ya war-raok kement hag ar ouiziegezh. Pep hini a c'ell kemm gant mammennoù sirius. An titouroù faos pe tagus a c'hell bezañ tennet buan en un nebeut munutennoù, met gellout a reont chom pell ma ne vezont ket merzhet a-raok. Reizhañ a zo pouezus kement hag astennañ an danvez pennadoù pe krouiñ reoù nevez.

Ur pej all a zo pe vez lakaet war-wel ur pennad eus ar Wikipedia er mediaioù, dre-se e vo desachet tud war zu ar pennad, ha gellet a ra bezañ kemmet. Al lennerien a c'hell bezañ souezhet bezañ hep gellet gwiriekaat ar pezh a zo bet embannet gant ar gazetennerien ! Ret eo sellet neuze deiziad kemm(où) ar bajenn. An tu a zo d'en ober dre klikañ war "gwelet an istor". Tu 'zo kavout neuze titouroù war ar c'hemmoù bet degaset d'ur bajenn

"Ur stumm diellet eus ar bajenn-se eo deiziet d'an xx a viz Kerzu xxx da xx:xx ha kemmet er stumm diwezhañ gant XXXX (Kaozeal| Degasadennoù). Gellout a ra ar pajenn da gaout fazioù, vandalerezh ha n'int ket er stumm enlinenn.

Wikipedia n'eo ket kiriek eus reizhegezh an titouroù embannet.

. Dre doare ar steuñv, Wikipedia a zo savet evit ma chomfe an holl gant ur spered aketus, ha da geñveriañ ar mammennoù. Ar mammennoù hengouneloc'h (holloueziadurioù kenwerzhel, kazetennoù, kelaouennoù arbennikaet) n'int ket difazi kennebeut, gant mankoù ivez.

Hervez ar pezh a ouiomp, n'eus ket mammenn foran ebet hag a zo asur eus an titouroù embannet. Betek an holloueziadur brudet Encyclopædia Britannica hag a embann fraezh war he lec'hienn ne ro gwarant ebet, ne ra forzh ar stumm.

Ma n'eo ket fiziapl Wikipedia, neuze Wikipedia ne servij da vann.

. Wikipedia a zo un diazez dedennus evit ur c'hlask titouroù diwar-benn ur sujed bennak. Hervez ar sujedoù eo arbennik-tre ha ne vez ket kavet kement a ditouroù pe mammennoù kendeuzet e neblec'h all war internet. Evidomp-ni ar Wikipedia brezhoneg a zo hollbouezus rak ledanaat a ra ar yezh war bep tachenn eus ar vuhez. Klasket e vez kavout geriaoueg a zere hervez ar sujedoù, rak e brezhoneg n'eo ket standardizet c'hoazh an holl c'heriaoueg hervez an dachenn .

La neutralité et l'objectivité selon Wikipédia, c'est « 5 minutes pour Churchill, puis 5 minutes pour Hitler ».

. De nombreuses discussions tournent en permanence autour de la question de la simple recevabilité des contributions douteuses, et il n'est jamais question de leur accorder le même poids que les contributions raisonnables. Les plus douteuses sont exclues, et leurs auteurs insistants peuvent se voir refuser le droit de contribuer.

Wikipédia, c'est le royaume de l'opinion.

. Wikipédia n'est pas destinée à recevoir des billets d'opinion, contrairement à un blog. En fait, ses règles de fonctionnement interdisent la publication d'opinions personnelles, si ce n'est celles, publiquement exprimées, de personnalités de notoriété suffisante dans le domaine de l'article.

Des sources sont exigées, et les points litigieux sont discutés dans les pages ad hoc. Ces discussions sont encadrées par des règles visant à éviter les dérapages. Wikipédia entend être le lieu d'une délibération rationnelle collective, où toutes les opinions ne se valent pas.

Wikipédia, c'est le royaume de l'anonymat, ce qui autorise toutes les dérives.

. Les contributeurs sont encouragés à se doter d'un pseudonyme et à se créer une page de présentation. Dans ce cas, les échanges entre wikipédiens sont aisés, ainsi que le suivi des productions de chacun. Les contributeurs apprécient en général une certaine reconnaissance de la part des autres et ne sont pas insensibles à leur réputation en tant que wikipédien. C'est une bonne raison de faire du bon boulot, et d'éviter les mauvaises plaisanteries.

Chacun peut cependant contribuer à Wikipédia sans s'identifier. En général, les contributions « non signées » (celles identifiées par l'adresse IP) sont surveillées comme le lait sur le feu et les comportements indésirables sont rapidement sanctionnés. Leurs auteurs ne sont de toute manière pas plus anonymes que n'importe quel autre internaute. L'auteur d'une contribution véritablement délictueuse pourrait être retrouvé par la justice bien plus aisément que l'auteur d'un courrier anonyme.

Wikipédia ne force pas les auteurs à s'identifier par leur vrai nom et leurs qualifications parce que cela n'aurait de sens que si ce nom et ces qualifications étaient vérifiés ; sinon, ce serait la porte ouverte aux usurpations d'identité et de titres. Nous pensons que la plupart des utilisateurs sont de bonne volonté, mais n'ont pas envie de se plier à des vérifications policières pour avoir l'honneur de contribuer bénévolement. De plus, ceci demanderait la mise en place d'une bureaucratie chargée de vérifier des pièces d'identité, des diplômes etc. qui serait de toute façon hors de portée d'une structure associative légère.

En dehors de Wikipédia, il est possible aux internautes d'ouvrir des sites personnels chez des hébergeurs de pays où il sera en général impossible de les poursuivre. Par comparaison, Wikipédia est un système relativement patrouillé.

Les processus éditoriaux de Wikipédia sont opaques.

. Les discussions ont lieu sur les pages de discussion attenantes aux articles (et publiquement accessibles) ou sur des listes de discussion à archives publiques. Chacun des mots écrits dans Wikipédia est conservé pour toujours, qu'il soit retiré ou non, via les historiques des pages. À notre connaissance, aucune autre source n'a une telle transparence.

Sur Wikipédia, les quelques contributions de qualité disparaissent rapidement.

. Tous les auteurs disposent d'outils leur permettant de suivre en direct l'évolution des pages de leur choix. Ils peuvent ainsi surveiller très rapidement leurs contributions, et veiller à ce que la qualité d'une page ne décline pas. Ce système permet de stabiliser la qualité de pages consacrées à des sujets « sensibles » (par ex. : Iran, mosquée, Histoire du capitalisme, Noam Chomsky), susceptibles d'attirer des contributeurs peu compétents ou mal avisés.

 : Hélas, les spécialistes sont encore en nombre insuffisant pour exercer une surveillance efficace sur la masse des articles les moins exposés. Certaines erreurs peuvent alors s'y glisser sans être corrigées rapidement.

Il serait vain de m'impliquer, ma contribution sera perdue à la première modification...

. À chaque page est associé un historique des modifications, qui permet de retrouver toutes les anciennes versions d'une page et éventuellement de les rééditer. C'est en particulier grâce à cela que peut être efficacement combattu le vandalisme : il est possible de restaurer une ancienne version en quelques clics.

« Un comité de "vrais" experts […] veille "là-haut" […] afin d’éviter tout dommage collatéral. »

. Tous les contributeurs sont « à égalité ». Les administrateurs s'occupent de la maintenance informatique et de l'application des décisions de la communauté. Les membres du comité d'arbitrage régulent les conflits en se prononçant sur la forme et non sur le fond. Les uns comme les autres ne disposent d'aucun privilège en matière de rédaction.

Quant à la fondation Wikimedia Foundation, elle a un rôle de gestion et d'orientation générale de Wikipédia et des autres projets, mais n'a ni l'objectif ni les moyens de surveiller le contenu lui-même. Ce rôle n'est pas non plus commandité ou délégué à un groupe restreint quelconque, il est confié à l'ensemble des contributeurs qui veulent bien s'y impliquer.

Le principe de Wikipédia : « Tout le monde est encyclopédiste puisque tout le monde est déjà journaliste, cinéaste, […], etc. »

. Wikipédia est au contraire demandeuse d'expertise. Les contributeurs participant à la rédaction d'une page sur un sujet qui ne leur est pas familier sont le plus souvent bien conscients des limites de leurs compétences, et n'hésitent pas à demander l'aide de spécialistes. De surcroît, il ne faut pas oublier que des experts sont déjà présents sur Wikipédia.

On peut cependant regretter en effet que les experts ne s'impliquent pas plus dans ce projet, en particulier dans les domaines plus littéraires ou artistiques. Wikipédia repose plutôt sur l'idée que le croisement du regard des spécialistes et des amateurs peut être plus fertile qu'une expertise refermée sur elle-même. Enfin, les contributeurs sont invités à citer leurs sources, afin d'éviter les essais personnels, les théories fumeuses, etc.

Wikipedia a zo ur gevredigezh, pe un embregerezh? Diaes gouzout…

. Arabat kemmeskañ Wikipedia (al lec'hienn internet hag a ro bod d'an holloueziadur) gant ar Wikimedia Foundation (ar gevredigezh hervez ar gwir stadunanat digorvo hag a ra war-dro Wikipedia), ha Wikia (un embregerezh hag a werzh wikioù met ha n'eo ket liammet gant ar Wikimedia Foundation). Pep tra a vez tu kavout er pennad Wikimedia.

Wikipedia a zo vont da reiñ lañs d'ur c'heflusker evit keveziñ gant Google.

. Steuñvioù a zo a-benn implij doareoù d'ober an dud war internet evit lemmaat an disoc'hoù, lod a implij ar ger « Wiki » en o zitl, met n'int ket liammet e mod ebet gant Wikipedia nag gant ar Wikimedia Foundation.

Wikipedia ha Wikia a zo liammet

Wikipedia zo ul lec'hienn web, bod a vez roet dezhañ dre un aozadur digorvo stadunanat: ar Wikimedia Foundation.

An embregerezh Wikia, a zo un aozadur kenwerzhel hag a ro bod da lec'hiennoù lies doare wikioù, met n'eus liamm ebet gant Wikipedia pe ar Wikimedia Foundation. Ar memes tra eo evit un darn lec'hiennoù war internet hag a implij ar ger "Wiki", evel Wikitravel da skouer.

Kemmesket e vez a-wechoù dre ma oa bet krouet wikipedia ha Wikitravel gant ar memes den: Jimmy Wales. En desped da-se, ar Wikimedia Foundation, a zo aboae e grouidigezh, un aozadur dieub hag emren.

Wikipedia a zo harpet gant Google

. Wikipedia ha Google n'int ket liammet. Gwelet listenn an harperien a-vremañ (e saozneg).

Ar fed ma vije lod liammoù eus Wikipedia e penn an enklaskoù graet gant ar c'heflusker enklask Google a zeu dre un l'algoritm eus ar c'heflusker : lakaat a ra war-raok ar pennadoù « brudetañ », en ur mod all ar re liammet ar muiañ war internet. Ar renkadurioù mat gant Google ne talvezont ket neuze eus un emglev gant un hinienn bennak.

Wikipedia a zo suj da Yahoo!

. Yahoo! a arc'hanta dre natur Wikipedia en ur reiñ an tu da implij ur greizenn vihan stlennegel e Sukorea. Ar greizenn ne ra war-dro ul lodenn izel-tre eus hollad an eskemmoù war ar Wikipedia hollek. An darn eus henterezh ar Wikipedia a dremen dre ur greizenn e Florida, arc'hantaouet holl gant Wikimedia Foundation (hag a zo arc'hantaouet d'e zro gant roadennoù hiniennoù).

Wikipedia a zo stalabarn pennadoù, hep urzhiadur.

 : Ar pennadoù a vez klasket renkañ anezho hervez rummadoù et par porchedoù tematek. Ar gwellañ pennadoù a zo aes da gavout dre pennadoù a zoare.

Evel-just ret eo notenniñ e kaver an darn eus pennadoù ar Wikipedia brezhoneg, evel darn ar web, dre hanterenn luskerioù enklask, alies dre gerioù alc'hwez.

Gallout a reer lenn, pe sevel, ur pennad diwar-benn nep danvez war Wikipedia.

. Ar pennadoù ha n'int ket a dezverkoù degemerusted ou live holloueziadurel a zo diverket gant ar verourien, pe raktal, pe goude un eskemm gant ar gumuniezh (ma 'z eo arvarusoc'h an diverkadenn).

Kalz pennadoù er Wikipedia n'o deus netra d'ober en un holleoueziadur.

ha . Tabutoù lies a zo etre wikipedourien evit gouzout petra a vez tu degemer pe get, meur a savboent a zo war ar steuñv Wikipedia ha tabut a zo war ar sujed-se. Gant ur sell all kalzig sujedoù na vijent ket bet gwelet evel talvoudus en un holloueziadur baper a zo degemeret er Wikipedia, dreist-holl peogwir n'eo ket difin ar re war baper. Ur binvidigezh eo evit ar brezhoneg.

Wikipedia zo ur bodad anarkourien (pe faskourien, frankizourien...)

. Bez ez eus a-bep seurt tud o sikour da wellaat ar Wikipeida brezhoneg. Darn an implijerien na glaskont ket lakaat dre an nerzh o savboent da vezañ mestr war an hollouezidur, ar re all a zo didan evezh.

Wikipedia zo un taol-arnod kumuniezhel anarkour (pe dreistfrankizour).

. Ar pezh n'eo ket Wikipedia a embann « Lezennoù a zo bet savet gant ar gumuniezh, met arabat disoñjal ez eus eus outo nemet gant ar pal harpañ c'hoant ar gumuniezh : sevel un holloueziadur a live mat. Dre-se, Wikipedia n'eo ket un demokratelezh nag un diktatouriezh, nag un arnodiñ eus ur steuñv politikel bennak. Ar reolennoù-se n'int ket da vezañ degemeret evel lezennoù, met evel kuzulioù a-benn aesaat ar c'henlabour. »

Sifroù Wikipedia

Hiziv Meurzh 9 Kerzu 2025, Wikipedia e kaver er Wikipedia brezhoneg :

• 90 034 pennad,
• 87 823 kenlabourer enrollet,
• 5 kenlabourer gant ar renk merour,
• ouzhpenn 3 milion a skeudennoù, filmigoù pe bommoù da glevet dieub.

Evit gouzout muioc'h a-zivout ar Wikipedia brezhoneg e vez tu mont d'ar bajenn-se gant stadegoù a-bep seurt statistikoù munud hag en dezrevell hollek. Ar stadegoù diwezhañ evit miz Meurzh 2025 a zo :

• 97 kenlabourer oberiant (+ 10% keñveriet gant 2024),
• 88 919 pennad,
• 14 720 557 ger skrivet er Wikipedia brezhoneg,
• 13,61 kemm dre bajenn Wikipédia.
• Stadeg resis dre bajenn