Herodez Veur

Eus Wikipedia
Mont d’ar merdeerezh Mont d’ar c’hlask
Disambiguation.svg Ur pennad Herodez zo ivez.
Pezh moneiz kouevr eus Herodez Veur.
Herodez Veur, taolenn gant Théophile Lybaert.

Herodez (hebraeg הוֹרְדוֹס Hordos, henc'hresianeg: ἡρῴδης), pe Herodez Veur, pe Herodez Iañ (-73, -4), a oa ur roue a oa sujet d'ar Romaned, hag a renas e Judea, eus 37 kent JK betek ar bloaz -4, en ur rouantelezhig sujet d'ar Romaned, e kêr Jeriko, war-lerc'h Antigonus II. Anavezet eo dre skridoù Flavius Josephus.

Mab e oa da Antipater ha Cypros. Lakaet e voe da roue Jeruzalem gant ar Romaned. Tennañ a reas galloud digant ar veleien a rene e Judea abaoe Savidigezh an Eil Templ.

Lakaat a reas lazhañ e wreg Mariamne ha meur a hini eus he bugale, evit mirout a gaout kevezerien.

Er bloavezh -4, e Jeruzalem, pa oa Herodez war e dalaroù, ez eas farizianed yaouank da dennañ erer al lejionoù roman, hag int da emgannañ ouzh kazarn roman Jeruzalem. Ha Herodez da c'houlenn lakaat d'ar marv ar farizianed o devoa graet an torfed ouzh an erer roman, ma voent losket en o bev d'an 12 a viz Meurzh.

Pa varvas Herodez e voe rannet e rouantelezh etre peder lodenn pe tetrarkiezh:

  • ar gentañ d'e c'hoar Salome, hag ar re all etre e vibien
  • an eil d'e vab Herodez Arc'helaos (Judea),
  • an trede d'e vab Herodez Antipas (Galilea ha Perea)
  • ar pevare da Herodez Filipos II (Transjordania).

Dimezioù ha bugale[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Brudet e oa e grizded. En Aviel Mazhev eo-eñ a c'houlenn lazhañ ar vugale dindan daou vloaz dre ma oa bet embannet gant ar Furien e oa ganet « roue ar Yuzevien », ha sed ar pezh zo anvet Lazhadeg an Inosanted, pe Lazahadeg an Dianteged Wenn.

E vugale[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Euredoù ha diskennidi[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Alc'hwez
arouezioù & talvoudegezh
+ = dimezet da
| = o tiskenn eus
../——— = breur pe c'hoar da
m. = merc’h
g. = bet ganet e
t. = tremenet e, marvet e
d. = bet dimezet da
? = dianav pe nompas lakaet en daolenn
Herodez Veur + Doris
    |
   Antipater
   t. -4?
Herodez Veur + Mariamne Iañ,  t. -29?, m. Aleksandr.
    |
 —————————————————————————————————————————————
 |   |   |      |
Aristoboulos Aleksandr Salampsio + Fasael Kypros
d -7?  d -7?    |    d. Antipater(2)
d.Berenis      Kypros
 |
 ————————————————————————————————————————————————————————————————
 |    |    |    |    |
Mariamne III Herodez III Herodiadez Herodez Agrippa Aristoboulos V
d. he eontr Roue Kalsis  +   Roue Judea
Arc’helaos ?   d.1. Herodez II Boethus    
        he eontr
      2. Herodez Fulup Iañ
        he eontr
      3. Herodez Antipas
        he eontr
Herodez Veur + Mariamne II,  m. Simon ar Beleg-bras.
    |
 —————————————————
 |     |
Herodez II Herodez Fulup Iañ
Boethus
Herodez Veur + Maltake (ur Samaritan)
    |
 ————————————————————————————————————————————————
|         |   |
Herodez Antipas      Archelaus Olimpias
g. -20?
+ Phasaelis,
mh Aretas IV, Roue Arabia
"dispartiet" evit eurediñ :
+ Herodias,
m. Aristoboulos (mab da Herodez Veur)
Herodez Veur + Kleopatra Jeruzalem
    |
 Fulup an Tetrark
   t. 34
  • Antipater(2) a oa mab da Jozeb ha Salome
  • An deiziadoù gant ? a zle bezañ gwiriet e-keñver an dizoloadennoù nevesañ

Levrlennadur[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

  • Christian-Georges Schwentzel, Hérode le Grand, Pygmalion, Paris, 2011

Notennoù[kemmañ | kemmañ ar vammenn]