Disklêriadur dieubidigezh Stadoù Unanet Amerika

Eus Wikipedia
Mont d’ar merdeerezh Mont d’ar c’hlask
Adsevel d'an Disklêriadur dieubidigezh ar Stadoù Unanet Amerika gant poltriji ar sinerien

Disklêriadur dieubidigezh Stadoù Unanet Amerika (Saozneg:United States Declaration of Independence ), eus e anv gwirion The unanimous declaration of the thirteen united States of America, zo un destenn hag a embann dishualded an trizek trevadenn saoz e Norzhamerika da vont d'ober Stadoù Unanet Amerika d'ar 4 a viz Gouhere 1776. An destenn-se a zo bet awenet gant mennozhioù prederourien Mare ar Sklêrijenn ha re Glorious Revolution Bro-Saoz e 1688 : hervez an drougimplijoù stadet, dileuridi an trevadennerien a gav dezho o deus ar gwir hag an dle d'en em sevel a-enep ar vonarkiezh saoz. Ar parlamant saoz en devoa votet tailhoù uhel war an trevadennoù amerikan. Bez eo ar 4 a viz Gouhere, abaoe, devezh Gouel broadel Stadoù Unanet Amerika: an "Independence Day" (devezh an dieubidigezh).

An dud o devoa savet ha sinet an disklêriadur zo e-touez ar Founding Fathers.

Istor[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Disklêriadur dieubidigezh ar Stadoù Unanet Amerika a zo ur c'hammed bras da geñver al liammoù etre Rouantelezh Breizh-veur hag Amerika: goude meur a daol-droug etre ar vetropolenn hag an trevadennoù, dreist-holl da geñver an tailhoù war ar produioù, an destenn a embann fraez krouidigezh ur vroad nevez dre un daol dispac'h.

Miz Genver 1776, Thomas Paine a save a-du gant an emsavidi amerikan en e levr Common Sense (1776) hag a reas berzh bras (tost da 500 000 skouerenn gwerzhet).Een e flemmskrid e tifenn ar soñj e vefe gwelloc'h dispartiañ ar Rouantelezh diouzh an trevadennoù amerikan. Hervez lod e vefe bet kendrec'het George Washington gant ar mennozh-se abalamour d'al levr-se. En e levr, Thomas Paine a embann e oa droch gwelet ur vro ken bihan hag ar Rouantelezh Unanet o perc'hennañ kement a zouaroù hag o tegas he lezennoù war Amerika. Eus un tu e-sav un Amerika ar Sklêrijennoù hag eus un tu all e lak waqr-raok Bro-Saoz evel puritan ha diamzeriet e-keñver mennozhioù ha prederouriezh.