Cayetano Ripoll

Eus Wikipedia
Mont da : merdeiñ, klask

Cayetano Ripoll, pe Gaietà Ripoll i Pla e katalaneg, ganet e 1778 e Solsona (proviñs Lleida) ha marvet e 1826 e Valencia, a oa ur mestr-skol eus Russafa a voe diwezhañ den kondaonet d'ar marv gant an Inkizision spagnol, e miz Gouhere 1826 ha kaset d'ar groug abalamour ma ne grede ket en dogmoù katolik ha ma kelenne kement-se e-pad an Dècada Ominosa (1823-1833) e dibenn ren Fernando VII, pa oa deuet e c'halloud da vac'homañ ar frankizioù.

Gaietà Ripoll a oa bet o stourm a-enep ar C'hallaoued e-pad Brezel Dizalc'hted Spagn, hag e 1810 e voe prizoniet ha kaset da Vro-C'hall ma tarempredas peoc'helourien (quakers) ha frankveizourien c'hall. E 1814 e tistroas d'e vro hag e servijas er Milícia Nacional ken na voe disoudardet e 1823.

E penn an Iliz katolik, e Valencia , pe gentoc'h e penn "Las Juntas de Fe de la Inquisición", e oa ar chaloni Josep Maria Despujol, hag a gondaonas Cayetano Ripoll evel disivouder ha frañmason dre ma ne gelenne ket ar gelennadurezh kristen d'ar vugale.
Harzet e voe e 1824, ha daou vloaz a dremenas er vac'h kent bezañ barnet ha kondaonet da vervel dre an tan. Daoust da se , d'an 31 a viz Gouhere 1826, e voe kaset d'ar groug, pintet war ur varrikenn, ma oa bet livet flammoù, "dre vadelezh". Lakaet e voe e gorf er varrikenn ha kaset da forn-leskiñ an Inkizision stok ouzh ar pont Sant Josep a zo dreist ar stêr Túria. Eno e voe devet e gorf.

Goude se ne voe ket lazhet den ebet ken gant an Inkizision. Se zo kaoz e vez lavaret ez eo an den diwezhañ lazhet gant an Inkizision.

Trouz a savas en Europa a-bezh, e-touez izili eus kuzul ar roue zoken, hag erbedet e voe d'ar roue Fernando VII chom e-maez an afer.

E 1835 e oa intañvez Ferdinando VII, ar rejantez Maria Cristina, o ren, ha sinañ a reas, da enebiñ ouzh ar garlouriezh, an Urzh Roueel da zivodañ ar "Juntes de Fe" ha gant an urzh-se e voe peurechu gant an Inkizision.

E kêr València ez eus ul leurgêr blijus anvet "mestre Ripoll", hep displegadur diwar-benn Cayetano Ripoll avat .

Lennegezh[kemmañ]

Romant katalanek, diazezet war vuhez Gaietà Ripoll i Pla.