Sapfo

Sapfo hag Alkea Mitilene, livet gant Lawrence Alma-Tadema (1881)

Sapfo, Safo pe Sappho (henc'hresianeg attek: Σαπφώ [sapːʰɔː], henc'hresianeg eoliek: Ψάπφω [psapːʰɔː]) a oa ur varzhez a veve e Mytilene, kêr-benn Lesbos, er VIIvet kantved kent JK. Ganet e oa e Lesbos, pe e Mitilene pe en Eresos, etre 630 ha 612, ha marvet war-dro 570.

He barzhonegoù a veze meulet en Henamzer n'int ket deuet betek ennomp, nemet unan en he hed, ha tammouigoù eus re all. He brud avat zo brasoc'h evit biskoazh.

He buhez

Sappho gant Gustav Klimt

Krediñ a reer eoa merc'h da Skamander ha Kleis, hag he doa tri breur. Dimezet e oa.

Menegoù anezhi el lennegezh

E saozneg

• Lord Byron a ra anv anezhi e Childe Harold's Pilgrimage, Stanza XXXIX:

And onward viewed the mount, not yet forgot,

The lover's refuge and the Lesbian's grave.

Dark Sappho! could not verse immortal save

That breast imbued with such immortal fire?

E galleg

• Charles Baudelaire a ra kemend-all e Les Fleurs du mal.
• Renée Vivien he deus troet unan eus he barzhonegoù en he doare:

L'homme fortuné qu'enivre ta présence Me semble l'égal des dieux, car il entend Ruisseler ton rire et rêver ton silence, Et moi, sanglotant,

Je frissonne toute et ma langue est brisée : Subtile, une flamme a traversé ma chair Et ma sueur coule ainsi que la rosée Âpre de la mer ;

Un bourdonnement remplit de bruits d'orage Mes oreilles, car je sombre sous l'effort, Plus pâle que l'herbe, et je vois ton visage À travers la mort...

Renée Vivien, Sapho, traductions.

Levrlennadurezh

• Greek Lyric 1: Sappho and Alcaeus, D. A. Campbell (ed.), Harvard University Press, Cambridge, Mass., (1982) ISBN 0-674-99157-5 (Ennañ an destenn henc'hresianek klok hag un droidigezh e saozneg, gant arroudennoù eus skrivagnerien eus an henamzer diwar-benn Safo. Un doare mat da gregiñ evit studierien sirius o tizoleiñ ar barzhonegoù-se.)
• If Not, Winter: Fragments of Sappho gant Anne Carson (Troerez) Knopf (2002) ISBN 0-375-41067-8; hag ivez Virago Press Ltd, UK, ISBN 1-84408-081-1 (Un embannadur divyezhek a vremañ evit lennerien a bep seurt evel evit ar studierien war an henc'hresianeg ; N.Y. Times review)
• Poetarum Lesbiorum fragmenta, E. Lobel, D. L. Page (eds.), Oxford, Clarendon Press, (1955).
• Sappho: 100 Lyrics gant Carman Bliss (1907) testenn eus an damani foran a c'haller pourchas digant ar Raktres Gutenberg [1]
• Sappho: A New Translation gant Mary Barnard, University of California Press; Reissue edition (June 1986) ISBN 0-520-22312-8
• Sappho and the Greek Lyric Poets troet gant Willis Barnstone, Schoken Books Inc., New York (paperback 1988) ISBN 0-8052-0831-3 (Un dastumad troidigezhioù a vremañ e saozneg evit a bep seurt lennerien, ennañ barzhonegoù klok ha tammoù war un dro gant un istor berr eus pep hini eus ar varzhed meneget.)
• Sappho Is Burning gant Page DuBois, University of Chicago Press (1995) ISBN 0-226-16755-0
• Sappho's Immortal Daughters gant Margaret Williamson, Harvard University Press (1995) ISBN 0-674-78912-1
• Sappho's Lyre: Archaic Lyric and Women Poets of Ancient Greece troet gant Diane Rayor, University of California Press (1991) ISBN 0-520-07336-3 (cloth); ISBN 0-520-07336-3 (paper)

Liammoù diavaez

Ezhomm zo da vrezhonekaat ar pennad-mañ : treiñ an traoù manet en ur yezh all, pe lakaat en doare-skrivañ peurunvan ha netra ken, pe ober gant gerioù brezhonekoc'h ivez ouzhpenn.

• Troidigezhioù
  • The Divine Sappho (Greek texts and several translations, with essays and criticism)
  • aoidoi.org (Greek texts with commentary by William Annis)
  • The Poems of Sappho, trans. E.M. Cox (1925 translation with Greek text and transliteration)
  • Sappho: One Hundred Lyrics, trans. Bliss Carman (1904 translation of 100 fragments)
  • Elpenor Anthology: Sappho (8 fragments, with Greek text, translated by "Elpenor" and H. T. Wharton)
  • The sound of Sappho? (MP3 audio of five fragments in Greek)
• Sappho and the World of Lesbian Poetry, by William Harris, Prof. Em. of Classics, Middlebury College
• Sappho from Smith's Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology (1867)
• Greek and Roman love poetry, BBC Radio 4, In Our Time, 26 April 2007