Mont d’an endalc’had

Susanna Centlivre

Eus Wikipedia
Susanna Centlivre, gant Peter Pelham (1720) diwar D. Fermin[1]

Susanna Centlivre, bet ganet Susanna Freeman, badezet e miz Du 1667 ha marvet d'ar 1 a viz Kerzu 1723, a oa un dramaouerez, ur skrivagnerez hag ur varzhez saoz eus an XVIIIvet kantved ; dindan an anv Susanna Carroll e voe unan eus dramaourien bennañ hec'h amzer. E-pad pell e labouras en Theatre Royal e Drury Lane e Londrez. Anavezet e oa evel eil maouez al leurenn saoz war-lerc'h Aphra Behn (1640-1689). Kement a verzh a rae ma tibabas an aktor meur David Garrick (1716-1779) unan eus he fezhioù d'ober e gimiad.

Anavezet eo yaouankiz Susanna Centlivre dre ar skrivagner Giles Jacob (1686-1744), a lavaras en doa klevet an istor diganti war-eeun (Poetical Register, e 1719).

Ganet e oa Susanna en Holbeach, e-kichen Spalding (Lincolnshire) e 1667 da William Freeman hag e bried Anne. An tad a oa un dissenter en Iwerzhon, da lavaret eo ur protestant saoz savet a-enep Iliz Bro-Saoz. Aet da baour e savas drouk ennañ ouzh e verc'h : kement en he gwallgase ma tec'has Susanna eus ar gêr. Hervez ar c'hazetenner whig Abel Boyer (1667-1729), a embannas oberennoù kentañ S. Centlivre, e oa gwir darn eus kaoz G. Jacob nemet e kav dezhañ e oa Susanna un emzivadez[2].

Dimeziñ a reas an dramaourez d'un den anvet Fox, marteze un niz da Sir Stephen Fox, pa ne oa nemet 15 pe 16 vloaz. Dindan bloaz e varvas he gwaz, intañvez e voe Susanna da 17 vloaz eta. Neuze ec'h addimezas d'un ofiser eus an arme saoz, Caroll pe Carroll, a varvas bloaz hanter goude, marteze en ur gann armet.

Pajenn talbenn A Bold Stroke for a Wife, 1718
Skritell evit The Wonder: a woman keeps a secret at the Theatre, Town Hall, Ledbury e 1807

E 1700 e skrivas e-barzh The Nine Muses, un dastumad barzhonegoù laosket war bez ar barzh ha dramaour John Dryden (1631-1700). Aet e oa er bloaz-se da chom e Londrez, e Drury Lane, hag embannet e voe he fezh kentañ The Perjured Husband.

Pezhioù c'hoari

[kemmañ | kemmañ ar vammenn]
  • 1700 : The Perjur'd Husband: or, The Adventures of Venice
  • 1702 : The Beau's Duel; or, A Soldier for the Ladies ; The Stolen Heiress; or, the Salamanca Doctor Outplotted (embannet e 1703)
  • 1703 : Love's Contrivance
  • 1705 : The Gamester ; The Basset Table
  • 1706 : Love at a Venture ; The Platonick Lady
  • 1709 : The Busie Body ; The Man's Bewitched; or, The Devil to Do About Her
  • 1710 : A Bickerstaff's Burying; or, Work for the Upholders ; Marplot; or, the Second Part of The Busie Body (embannet e 1711)
  • 1712 : The Perplex'd Lovers
  • 1714 : The Wonder: A Woman Keeps A Secret!!!
  • 1715 : A Gotham Election (biskoazh ne voe c'hoariet) ; A Wife Well Managed (c'hoariet e 1724)
  • 1716 : The Cruel Gift (embannet e 1717)
  • 1718 : A Bold Stroke for a Wife
  • 1722 : The Artifice
  • 1700 : Familiar and Courtly Letters, sinet Astraea
  • 1701 : The Second Volume of Familiar Letters, sinet Astraea , ha Letters of Wit, Politicks and Morality, , sinet Astraea ivez

Barzhonegoù

[kemmañ | kemmañ ar vammenn]
  • Polminia: Of Rhetorick : diasur eo ar bloaz, 1700 eo marteze
  • 1700 : The Nine Muses
  • 1706 : To Mrs. S.F. on her incomparable Poems
  • 1713 : The Masquerade, A Poem, Humbly Inscribed to his Grace the Duke D'Aumont
  • 1714 : On the Right Honourable Charles Earl of Halifax being made Knight of the Garter ; A Poem Humbly Presented to His Most Sacred Majesty George, King of Great Britain, France, and Ireland. Upon his Accession to the Throne ; An Epistle to Mrs. Wallup, Now in the Train of Her Royal Highness, The Princess of Wales
  • 1715 : To Her Royal Highness, the Princess of Wales. At her Toylet, on New-Years Day
  • 1716 : Ode to Hygeia ; Upon the Bells ringing at St. Martins in the Fields, on St. George's Day, 1716, being the Anniversary of Queen Anne's Coronation ; These Verses were writ on King George's Birth-Day, by Mrs. Centlivre, and sent to the Ringers while the Bells were ringing at Holbeach in Lincolnshire
  • 1717 : An Epistle to the King of Sweden from a Lady of Great-Britain
  • 1720 : A Woman's Case: In an Epistle to Charles Joye, Esq; Deputy-Governor of the South-Sea ; From the Country, to Mr. Rowe in Town ; A Pastoral to the Honoured Memory of Mr. Rowe ; To the Duchess of Bolton, Upon seeing her Picture drawn unlike her ; To the Earl of Warwick, on his Birthday
  • 1721 : Letter on the Receipt of a Present of Cyder

Levrlennadur

[kemmañ | kemmañ ar vammenn]
  • S. Centlivre (1718) : A Bold Stroke for a Wife. Forgotten Books, 2014 (ISBN 9780259015796)

Liammoù diavaez

[kemmañ | kemmañ ar vammenn]
  1. Milling, J. : Susanna Centlivre.In : Matthew, H.C.G. and Brian Harrison : The Oxford Dictionary of National Biography, levrenn 9, pp. 811-813. London : Oxford University Press, 2004, (ISBN )
  2. Fazi arroud : Balizenn <ref> faziek ; ne oa bet lakaet tamm testenn ebet evit an daveennoù anvet FP