Mont d’an endalc’had

Sevel meskl

Eus Wikipedia
Ur peul implijet evit sevel meskl-park, diskouezet en ur saloñs gounezerezh.

Sevel meskl pe ar mesklerezh a zo sevel tri spesad meskl dour mor mat da zebriñ : Mytilus edulis e Norzh Europa (betek Breizh) ha Kanada, Mytilus galloprovincialis war aodoù ar Mor Kreizdouar, Spagn, Portugal hag aodoù Bro-C'hall ar Meurvor Atlantel, ha Mytilus platensis war aodoù Chile.

Doareoù sevel

[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Meskleg (liester mesklegi) a vez graet eus an takadoù meskl, a c'hall bezañ parkoù graet gant peulioù bras rodellet gant kordennoù e fibr kokoz, plantet en takadoù lec'h ma 'z eus mareoù bras. Lakaet e vez ar munus meskl (meskl yaouank) war ar c'hordennoù. Ret eo dezho bezañ goloet gant ar mor pa 'z eo uhel ar mare. Goude 12-15 miz e c'hallont bezañ dastumet gant ar vesklerien (pa 'z eo izel ar mor).

Implijout nedennerezhioù a zo un teknik all : ur gordenn vras dalc'het war c'horre gant boueoù, ha kordennoù all evit ar munus.

Gant radelloù : kordennoù a zo staget ouzh ar radelloù, a-istribilh a-zerc'h. Kreskiñ a ra ar munus warno.

Debret e vez meskl gant an dud abaoe miliadoù a vloavezhioù.

Krouet eo bet ar sevel meskl war beulioù e 1235, en Anse de l'Aiguillon (genoù ar Sèvre niortaise) e Poatev, war-lec'h peñse ur beajour iwerzhonat anvet Patrice Walton. Abaoe ar mare-se e vez plantet renkennadoù peulioù koad en aod gant mesklaerion ar c'hornad-bro-se.

Ken bras ha ken tolpet e oa ar meskl e 1950 ma voent distrujet gant ur c'hleñved. Neuze eo e voe klasket lec'hioù all evit sevel ar c'hregin-se. Erruout a reas ar sevel meskl e Bae Sant-Brieg er bloavezhioù 1960 hepken.

Ur park meskl e Richer Zaoulaz (Bro-Leon).

Roadennoù ekonomikel

[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Ouzhpenn 700 000 tonenn a veskl a vez produet bep bloaz en Europa, gant un digresk ingal abaoe 1999[1].

Produiñ e tonennoù (2003)
Roadennoù FAOSTAT (FAO)

Republik Pobl Sina 683 237 43,0 % 1
Spagn 248 827 15,6 % 2l
Italia 100 000 6,3 % 3e
Frañs 68 000 4,3 % 6vet
Stadoù all 489 400 30,8 %
Hollad 1 589 464 100 %

Produet e vez 68 000 tonenn bep bloaz e Frañs eta, ha bevezet e vez 100 000 tonenn, setu perak e vez enporzhiet ar peurrest eus an Izelvroioù, Iwerzhon ha Spagn[2].

Lec'hioù produiñ

[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Europa an Norzh (Mytilus edulis)

[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Norzh Breizh a zo ul lec'h produiñ pennañ. Meskl-park bae Menez-Mikael-ar-Mor a voe ar produ kentañ eus ar mor da vezañ roet dezhañ un anvadur orin gwarezet (AOG) e Frañs e 2006 (en Il-ha-Gwilen hepken). 17 494 tonenn a voe produet e Norzh Breizh ha 3 500 tonenn e Su Breizh er bloavezh 2015/2016[3]. Brudet eo ivez meskl-park Pennestin.

E Bro-C'hall : Normandi, Bae Somme ha aod Mor an Hanternoz.

Europa ar Su hag an aod atlantel (Mytilus galloprovincialis)

[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

E Bro-C'hall eo brudet Charron, e norzh Charente-Maritime. Enez Ré ha Diazad Marennes-Oléron, e Charente-Maritime e zo lec'hioù produiñ all. Brudet e Rías Baixas, e Galiza.

Er Mor Kreizdouar e vez produet meskl e stank Thau.

  1. data warr dataservice.eea.europa.eu.
  2. Solène Le Roux, « La conchyliculture défend sa légitimité », e Les Échos, stagadenn an niverenn 19 561 eus ar 14 a viz Kerzu 2005.
  3. Comité de National Conchyliculture e cnc-france.com.