Lizherenneg Franklin

Eus Wikipedia
Aller à la navigation Aller à la recherche
Ul lizher da Franklin srivet hervez e lizherenneg

Commons
Muioc'h a restroù diwar-benn

a vo kavet e Wikimedia Commons.

Lizherenneg fonetek Benjamin Franklin a voe unan eus ar c'hinnigoù kentañ evit nevesaat skritur ar saozneg. Savet e voe gant ar skiantour stadunanat Benjamin Franklin (17061790) e 1779.

Diazezet war al lizherenneg latin e oa, evel hini ar saozneg, nemet e kinnige dilemel al lizherennoù c, j, q, w, x ha y hag ouzhpennañ re nevez evit aroueziñ ar Vogalenn damzigor a-dreñv ront [ɔ], ar vogalenn beuzdigor greiz plaen [ɐ] hag ar c'hensonennoù /sh/ [ʃ], /ng/ [ŋ], /th/ [θ] ha /th/ [ð].
An arouez [ŋ] a voe miret evit ar fonem /ng/ el lizherenneg fonetek etrebroadel (LFE).

• Lizherenneg nevez bet kinniget gant Benjamin Franklin, 26 lizherenn enni. [1]
Lizherenn Anv LFE
o o [oʊ]
[ɔː] & [ɒ]
α a [æ]
e [ɛ] & [eɪ]
i i [ɪ], [j], & [i] gwan
u u [ʊ], [uː], & [w]
ɥ uh [ʌ]
h huh [h]
g gi [ɡ]
Lizherenn Anv LFE
k' ki [k]
ի pe ̊ի ish [ʃ]
ŋ ing [ŋ]
n en [n]
r r [r]
t ti [t]
d di [d]
l el [l]
ſ es [s]
Lizherenn Anv LFE
s [2] es [s] [3]
z ez [z]
eth [θ]
ˇh̢ edh [ð]
᷄h̢
v ev [v]
b bi [b]
p pi [p]
m em [m]
• Fonemoù all ar saozneg
LFE Arouez Skouer
[hw] hu huɥi evit why
[aɪ] ɥi ɥiz evit eyes
[aʊ] cɩu hcɩus evit house
[dʒ] edի evit age
[eɪ] ee & e leet evit late ha kes evit case
[ɛər] eer keer evit care ha ᷄ⱨeer evit their
[ɜr] ɥr lɥrn evit learn
LFE Arouez Skouer
[ər] ɥr lɥrn evit learn
[iː] ii pe i ſtriim evit stream
[ɔɪ] cɩɥi distrcɩɥi evit destroy
[ɔr] cɩr fcɩrget evit forget
r] or kors evit course
[tʃ] tիit evit cheat
[ʒ] mezիɥr evit measure

Liammoù diavaez[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

  • (en) Benjamin Franklin hag Albert Henry Smyth, "A Scheme for a new alphabet", The writings of Benjamin Franklin, levr. 5, New York, The MacMillan Company, 1906, 169‒177 p. (lenn war internet)

Notennoù[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

  1. Franklin, Benjamin : A Reformed Mode of Spelling, e Political, Miscellaneous, and Philosophical Pieces, pp. 467-478, London, 1779.
  2. Heñvel ouzh f, hogen arveret e dibenn ur ger hepken.
  3. Ha [z] a-wechoù e dibenn ur ger.