Theodosius Iañ

Eus Wikipedia
(Adkaset eus Teodosius Iañ)
Mont da : merdeiñ, klask
Poltred Theodosius I

Flavius Theodosius (ganet e Cauca, Coca hiziv an deiz, Spagn), d'an 11 a viz Genver 347- marvet e Milano, d'ar 17 a viz Genver, 395), anvet Theodosius I ha Theodosius Veur ivez, a zo bet un impalaer roman. Rener diwezhañ an impalaeriezh roman unanet eo bet Theodosius p'eo bet rannet diwar e volontez hêrezh e c'halloud impalaerel etre e zaou vab, Honorius hag Arcadius. Gantañ e oa bet divizet e 385 lakaat ar Gristeniezh da relijion ofisiel an Impalaeriezh gant Embann Theodosius.

Kerent[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

  • e dad : Theodosius an henañ, jeneral evit kont Valentinian Ian. Bet kaset e 368 evit adlakaat an urzh roman e Breizh (-Veur), hag e 369 a-enep d'ar Jermaned an Izel-Vroioù. Goude se, en eus graet brezel a-enep d'an Alamaned e Rhaetia hag a-enep ar Sarmated e Pannonia. Etre 373 ha 375 a-enep meuriadoù an dezerzh en Afrika. Met dibennet eo bet war urzh an impalaer yaouank Grasian, mab da Valentinian In, e 376.
  • e vamm : keloù ebet diwarni

Poltred[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Dimezioù[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

  1. E penn diwhezañ 376, Aelia Flacilla, ur plac'h brav kenañ, hag en eus bet diouti, e fin ar bloavez war lec'h : Arcadius, hag un eil, Honorius, an 9 miz Du 384. Kollet o deus ur merch, Pulcheria. Aelia Flacilla a zo aet da Anaon e kerzh diskar-amzer 386.
  2. Galla, c'hoar an impalaer Valentian II. Aet da Anaon en ur wilioudiñ e penn kentañ miz Mae 394.

Cursus[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Heuliañ a ra e zad en e brezelioù. Dux a Voesia adalek penn kentañ 374, a drec'h diwar ar Sarmated e miz Here.

Pa'z e bet lazhet e dad dre urzh Grasian er bloavezh 376, a ro e zilez diouzh ab arme, hag a ya en dro war e leve da Gauca.

Met goude gwallreuz Andrinopl, yaou 9 Eost 378, Grasian a zo en klask un impalaer nevez all evit ar Reter hag evit adlakaat urzh roman war an Danav. Sonj a reer eo Antonius, prefed ar pretordi, tad Aelia Flacilla, en eus roet ali da C'hrasian da gemer Theodosius ar Yaouank.

Savet eo neuze Theodosius da gentañ, da welout, magister equitum / komandant marc'hiegezh / penn dragon. Savet goude aogust = impalaer evit ar Reter, e Sirmium, ar merc'her 16 Genver 379. Dies imperii (= anavezet gant ar Sened) : sadorn 19 Genver 379.

Renadur[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Levrlennadurez[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

  • François Zosso & Christian Zingg : Les empereurs romains. 27 av. J.-C. - 476 ap. J.-C. Embannadurioù Errance. 1994

Gwelet ivez[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

SPQRomani.svg  An Impalaerien roman  SPQRomani.svg
Tierniezh Teodosius
En e raok :
Valentinian II
(375 - 392)
Teodosius I
(378 - 395)
War e lerc'h :
Honorius, er C'hornôg
Arcadius, er Reter
Heuliad Henroma