Quilapayún

strollad sonerien
Deiziad krouiñ	26 Gou 1965
Anv ofisiel	Quilapayún
Deroù ar prantad labour	1965
Benveg sonerezh	quena
Pladennrolladur	Quilapayún discography
Diazezer	Julio Numhauser, Julio Carrasco
Luskad	nueva canción
Lec'h diazez	Santiago de Chile
Tachenn	nueva canción, nueva canción chilena
Label sonerezh	Warner Music Group, I Dischi dello Zodiaco, Decca Dischi Italia S.p.A.
Bro orin	Chile
Lec'hienn ofisiel	http://www.quilapayun.com/

Quilapayún (diwar ar gerioù mapoudougnek kila, “tri” ha payùn, “barv”, ar pezh a dalv teir barv). Ar strollad sonerezh-mañ a zo ur strollad a sonerien ha kanerien eus Chile, krouet e Santiago de Chile gant an daou vreur Eduardo Carrasco, Julio Carrasco ha gant Julio Numhauser d’ar 26 a viz Gouere 1965. ‘Barzh o c’hanaouennoù e vez mesket ganto implij binviji sonerezh hengounel eus an Andoù gant kanoù poetek ha/pe stourmoù politikel. Ar strollad sonerezh-mañ int bet oberiant adalek 1965, ha krouet o deus tro-dro ur 35 bennak a albom ha graet sonadegoù en ur 40 bro bennak. Da skouer e Bro-C’hall, e pelec’h emañ ar strollad bet d’en em guzhat ‘pad renad aotrouniek Chile gant Salvador Allende.

Anavezet ‘vez dreist-holl ar strollad-mañ evit o c’hanaouenn“ El puelbo unido jamas sera vencido”, krouet e 1973 gant ar strollad ha Sergio Ortega. Ar strollad-mañ en deus labouret gant kalz a sonerien ha kanerien evel Victor Jara pe c’hoas Mikis Theodorakis, Jean-Louis Barrault, Jane Fonda, Mercedes Sosa, Daniel Mesguich, Catherine Ribeiro, strollad Inti-Illimani, Roberto Matta, Julio Cortázar…

Istor

Penn-Kentañ ar strollad (1965-1970)

Ar strollad Quilapayún en em grouiñ e 1965 ‘pad ur mare diaes evit ar Chile, ar stad a zo bet ‘pad pell dindan galloud ekonomikel Stadoù-Unanet betek stourm ar bobl evit ur vuhez gweloc’h gant araokadennoù sokial ha politikel.

Er penn-kentañ e vez kroget ganto ‘barzh ur c’hafe gant sonadegoù anvet “Peña” dre sikour Angel Parra hag e c’hoar Isabel Parra.E 1965 e vez gounezet gant Quilapayún ar c’hentañ priz eus“ Chile Multiple”, ar c’hentañ gouel hengounel eus Chile.

‘Pad ar memes koulz ez a a-benn Salvador Allende, da greskiñ e kalon ar bobl hag e 1970 dre un unvaniezh eus ar 5 strollad politikel tuet a-gleiz eus Chile e teu a-benn Salvador Allende da vezañ dilennet prezidant. E 1970 e kemer ar strollad sonerezh Quilapayún ur mentad all, pa vez krouet gant o albom“ La cantate de Santa Maria de Iquique”. Evit diverrañ un tamm an albom-mañ a komz eus ur prantad pouezus-tre eus istor Chile, lazhadeg eus 3600 labourerien gant an arme e 1907 o vanifestiñ e Iquique. Desañvet e oa an istor-mañ gant ar vro a bezh, ha trugarez da Luis Advis un istorour eus chile ez eo bet tu da lakaat al lazhadeg-mañ war well. An albom-mañ a reiñ da Quilapayún ur bruderezh broadel e Chile, ha trugarekaet int evit ar wirionez ‘vez roet ganto d’ar bobl. Dont a reont da vezañ ur gwir arouez eus ar justis sokial hag eus fulor ar bobl a-enep renerien gozh ar vro.

Kemer perzh ar strollad e Chile (1970-1973)

Ar strollad sonerezh, en deus kroget o c’hanaouennoù o enklozañ ar prederi sokial ha politikel a oa e Bro Chile. Choazet o deus d’en em emplegañ e Dilennadegoù Prezidantel 1970, o souten er penn kentañ Pablo Neruda ha goude o hini Salvador Allende. Graet ‘vo ganto kalz a raktresoù arzel evit brudañ Salvador Allende en dilennadegoù, ar pezh a reiñ an tu dezho bezañ dilennet e 1972 evel kannad sevenadur Chile gant an nevez prezidant Salvador Allende.

Ar strollad a zo deuet da vezañ an arouez penañ eus an“ Nueva Cancion Chile “ er bed.

Gant dilennadeg Salvador Allende, kalz aesoc’h eo evit ar strollad d’en em emluskañ er politik. Salvador Allende hag a vo ar c’hentañ prezidant marksist eus Bro Chile. E 3 bloaz Bro Chile a vo evezhiet gant an holl vroioù, ur bec’h bedel eo peogwir eo ur stad o klask lakaat ur programm sokialour e plas e-pad ur prantad brezel yen, kennivel tre hag a lak ar broioù kevalaour enep ar broioù kommunist. Pal ar programm sokialour lakaet e plas gant Salvador Allende a zo mont kuit eus galloud ha gwask ekonomikel lakaet war ar vro gant ar Stadoù Unanet. E 1972 embannet vez gant ar strollad an albom “Quilapayún Cinco”. Taget eo ar strollad kalz a wech dre o liamm politikel gant ar prezidant Salvador Allende. Ar pezh a reiñ an tu d’ar strollad mont d’ober un dro eus kalz a vroioù evit lakaat anezho da selaou o c’hanaouennoù politikel hag evit ar justis sokial.

Repu politikel ar strollad e Bro-C'hall (1973-1988)

E penn kentañ ar bloavezh e vez kemeret perzh gant ar strollad en ur vanifestadeg bras-tre evit souten gouarnamant Allende.E fin miz Eost e vez kroget ganto un dro eus Europa evit ober sonadegoù evel Gouel an Denelezh hag ur sonadeg ‘ba sal sonerezh an Olympia.

‘Pad o zro broioù, un taol stad a vez aozet gant penn an arme Augusto Pinochet e Bro Chile. Lakaet e penn an arme ar 23 a viz Eost 1973 dre an emsavioù politikel a-enep Salvador Allende, gant ar pal sioulaat an emsavioù-mañ Met an 11 a viz Gwengolo 1973 e vez kemeret ar galloud dre ar feulster gant Augusto Pinochet ha sikour eus ar Stadoù Unanet, o doa c’hoant adkaout ur galloud ekonomikel war ar vro. Salvador Allende en em emlazh er memes koulz ‘barzh e Palez Prezidantel eus ar Moneda goude ur gemennadenn diwezhañ de bobl.

‘Pad ar mare-mañ e vez kalz a genlabourerien Quilapayún ha gouarnamant Allende hag int bac’het, forbanet pe c’hoas lazhet gant ar soudarded Da skouer, Victor Jara bet drouklazhet ar 16 a viz Gwengolo e Stad Broadel Santiago gant soudarded c’hilian ha Pablo Neruda an 23 a viz Gwengolo. Strollad Quilapayún a oa e Bro-C’hall pad ar mare-mañ ‘pad Gouel an Denelezh, ur wech bet klevet ar c’heloù war an taol stad e Bro Chile, gouzout a reont int bremañ war ul listenn du evit ar Jeneral Pinochet dre ar sikour o deus roet da Salvador Allende hag o engouestloù politikel ha sokial.

Goulennet ‘vez ganto ur repu politikel e Bro-C’hall dre ar riskl bezañ gwall gaset gant gouarnamant Pinochet. Hir e vo o repu politikel eus 15 vloaz, 15 vloaz a renad aotrouniek en o bro, gant lazhadennoù e-leizh tro 2000 den ha 40000 bac’het gant ar renad evit abegoù politikel. Ar pezh a lako tro-dro 5 a 10% eus ar boblañs da vont kuit eus ar vro dre an aon. A kalz a dud n’int morse bet adkavet, marteze lazhet dre guzh gant ar renad. Ar pezh na lak ket anezho da baouezan ar sonerezh, met d’ober c’hoas muioc’h a drouz o skrivañ kanaouennoù e-leizh, gant ur 20 bennak a albom ha sonadegoù e-leizh e Europa gant ar pal stourman a-enep ar pezh a zo o tremen e Bro Chile. E 1988, e vez echuet ganto o zro Europa a-drugarez da zistro an demokratelezh ha fin renad aotrouniek Pinochet e Chile goude ar poblvouezhiadeg ar pezh a lak ar fin d’ho repu politikel.

Fin repu politikel ha disrann ar strollad (adalek 1988 betek bremañ)

Etre 1991 ha 2001 e vez gwelet kalz a cheñchamantoù er strollad, un nebeud eus sonerien ar strollad a kemer an diviz mont en-dro ‘ba Bro Chile, evit kreñvaat oberiantiz ar strollad ha kaout an tu da adwelout o familh. Unan eus an ezel ar strollad ar marv drouklazhet e Santiago ar 7 a viz 1991, anvet e oa Willy Odoo.

E 1990 ez eo diaes evit ar strollad disrannet gant ul lodenn eus e izili ar pezh a lak anezho da gaout nebeutoc’h a sonadegoù.

E 2002, e vez un disrann e div lodenn eus ar strollad dre ziemglevioù ha kudennoù melestradurel. Un treugennad kroget gant Hernan Gomez diouzh lez-varnioù e Bro-C’hall ha gant Eduardo Carrasco e Bro Chile a-enep e vefe depozet “Quilapayún” evel ur merk, hag a zo bet goulennet gant Rodolfo Parada, e Bro-C’hall, Bro Chile hag e Spagn.

Neuze e 2003 goude an disrann e vez krouet ur strollad nevez gant Rodlofo Parada e Bro-C’hall en em gevrediñ d’ar strollad Ortiga hag a zo e Bro-Alamagn. Ar strollad nevez krouet a ra kalz a sonadegoù e Spagn.

E miz Gwengolo e vez graet gant ar strollad Quilapayún un dro eus bro chile en ober un adkargadur eus ar ganaouenn“ Cantata Santa Maria de Iquique”. Ar pezh a lak anezho d’ober goude un dro eus kalz a vroioù evel Rouantelezh-Unanet, Belgia, Bro-C’hall, Arc'hantina, Italia ha reoù all c’hoas. E 2004 e vez nullet c’hoant Rodolfo Parada, en a oa bet kuit eus ar strollad ar pal depozet anv ar strollad evel ur merk gant an “Oficina de Marcas” eus Chile. E 2007 e vez graet ar memes tra e Bro-C’hall. Ar pezh a lak Rodolfo Parada, Patricio Castillo ha Patricio Wang da vezañ difennet da implijout an anv “Quilapayún”, memes ma int izili kozh ar strollad. Graet ‘vez goude gant ar strollad kalz a sonadeg e 2009, o enoriñ drouklazh Victor Jara e Bro Chile, ‘ba Pariz.

Evezh ar strollad ez eo bet graet ganto 201 sonadeg e 14 bro disheñvel, e Europa hag Amerika etre 2003 ha 2012.

E miz Gouere 2015, e vez lidet gant ar strollad e 50 bloaz a krouidigezh. Gant 25 pladenn, 6 DVD ha kalz a albom bet embannet ganto. Tro-dro 2200 a sonadegoù publik a zo bet graet ganto e 40 a vro. Roet ez eo bet dezho 14 priz evit ar pezh o deus graet ar strollad ‘pad 50 vloaz.

An 11 a viz Du 2015 e vez roet dezho ar merk Quilapayún, gant an INAPI (Ofis ar merkoù Bro Chile). Ar pezh a lak ar strollad all krouet gant Parada ha Wang krouet e Bro-C’hall goude an disrann da vezañ difennet da implij an anv hag ober sonadegoù e Bro-Chile gant an anv Quilapayún.

Izili Quilapayún

Izili istorel :
- Diazezer, Eduardo Carrasco : kan ha binviou avel
- Abaoe 1966, Carlos Quezada : kan ha binvioù tos
- Abaoe 1968, Hernan Gomez : kan , gitar ha charango
- Abaoe 1972, Hugo Lagos : kan , gitar, quena ha zampoña
- Abaoe 1973, Guillermo Garcia : kan ha gitar
- Abaoe 1978, Ricardo Venegas Carhart : kan, quena ha gitar-boud
- E 1967, Guillermo Oddo lesanvet Willy Oddo hag a zo marvet e 1991 ‘ba Santiago.

Izili nevez :
- Abaoe 2003, Ismael Oddo (Mab Willy Oddo) : kan, sonerezh touchennaoueg ha gitar
- Abaoe 2004, Sebastian Quezada (Mab Carlos Quezada) : kan ha binvioù tos
- Abaoe 2007, Ricardo Venegas (Mab Ricado Venegas Carhat) : kan ha gitar-boud
- Abaoe 2009, Fernando Carrasco : kan, gitar, charango ha quenea
- Mario Contreras

Ilizi kozh (disrannet eus ar strollad) :
- Rodolfo Parada
- Patricio Wang
- Patricio Castillo

Roll an embanadegoù

Albom Studio :

1966 : Quilapayún
1967 : Canciones Folklóricas de América (Quilapayún & Víctor Jara)
1968 : X Vietnam
1968 : Quilapayún Tres
1969 : Basta
1970 : Quilapayún Cuatro
1970 : Cantata Santa María de Iquique (Quilapayún & Héctor Duvauchelle)
1971 : Vivir como él
1972 : Quilapayún Cinco
1973 : La Fragua (Texto & Músic by Sergio Ortega)
1975 : El pueblo unido jamás será vencido
1975 : Adelante
1976 : Patria
1977 : La Marche et le Drapeau
1978 : Cantata Santa María de Iquique (Nueva versión) (Quilapayún & Jean-Louis Barrault)
1979 : Umbral
1980 : Alentours
1980 : Darle al otoño un golpe de ventana...
1982 : La revolución y las estrellas
1984 : Tralalí Tralalá
1987 : Survarío
1988 : Los tres tiempos de América (Quilapayún + Paloma San Basilio)
1992 : Latitudes
1999 : Al horizonte
2005 : La Vida contra la Muerte (Inédit)
2006 : La fuerza de la Historia
2007 : Siempre
2009 : Solistas
2012 : Absolumente Quilapayún
2014 : Encuentros

Albom Live :

1974 : El pueblo unido jamás será vencido (Yhtenäistä Kansaa Ei Voi Koskaan Voittaa) (live 1973)
1977 : Enregistrement public
1983 : Quilapayún en Argentina
1985 : Quilapayún en Argentina Vol II (live 1983)
1989 : Quilapayún en Chile
2004 : El reecuentro (live 2003)
2005 : Inti+Quila (live 2004)
2012 : Homenaje a Victor Jara (live 2009)
2015 : 50 Años
2018 : Quilapayún Sinfónico (live 2016)

Kempunerzhioù :

1983 : Quilapayún chante Neruda
1998 : Antología 1968-1992
2000 : Quilapayún Canta a Pablo Neruda, Vicente Huidobro, García Lorca y Grandes Poetas (compilation publiée par Warner Music Chile S.A.)