Penmarc'h

Eus Wikipedia
Mont da : merdeiñ, klask
Penmarc'h
Gwenn ha Du3.png Kumun eus Breizh
Beg Penmarc'h.
Beg Penmarc'h.
Ardamezioù
Anv gallek (ofisiel) Penmarch
Bro istorel Kernev Kernev
Melestradurezh
Departamant Penn-ar-Bed
Arondisamant Kemper
Kanton ar Gelveneg (betek 2015)
Pont-'n-Abad (abaoe 2015)
Kod kumun 29158
Kod post 29760
Maer
Amzer gefridi
Raynald Tanter
2014-2020
Etrekumuniezh Su ar Vro Vigoudenn
Bro velestradurel Bro Gerne
Lec'hienn web Ti-kêr
Poblañsouriezh
Poblañs 5 448 ann. (2014)[1]
Stankter 332 ann./km²
Douaroniezh
Daveennoù
lec'hiañ
47° 48′ 42″ Norzh
4° 20′ 18″ Kornôg
/ 47.811697, -4.338469
Uhelderioù bihanañ -1 m — brasañ 23 m
Gorread 16 39 km²
Breizh5dept.svg
Lec'hiañ ar gêr
Penmarc'h
Map commune FR insee code 29158.png

Penmarc'h a zo ur gumun eus ar Vro Vigoudenn, e Kerne-Izel, e mervent Breizh. Gwechall e oa anvet Treoultre he bourc'h.

An anv[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

  • Dont a rafe an anv "penn marc'h" eus stumm an aodoù. N'eo ken nemet ur vartezeadenn avat. Klotañ a ra an anv brezhonek-se gant an anv "Kab Kaval" a zo e gevatal-rik hag a zo a-orin latin. Kab Kaval a ra dave d'ar rannvro istorel a-bezh a zo un tamm bihan brasoc'h eget ar Vro Vigoudenn a-vremañ.

Brezhoneg[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Ar Brezoneg er Skol[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

  • 1934-1936: ar c'huzul-kêr a savas a-du gant ar mennad skignet gant al luskad Ar Brezoneg er Skol (ABES) evit kelennadurezh ar brezhoneg er skol [2].

Ya d'ar Brezhoneg[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Douaroniezh[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Lec'hiet eo ar gumun e penn su bae Gwaien. Unan eus kumunioù pobletañ ar Vro Vigoudenn eo. Plaen hag izel a-walc'h eo tachennad ar gumun-se. Geunioù aod zo, anvet loc'hoù; darn zo bet disec'het da sevel tiez, e Sant-Wennole dreist-holl.

Peder rann a zo er gumun:

Reier[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Ar C'heloù a vez graet eus ar c'herreg a gaver dirak porzh Keriti-Penmarc'h.

Istor[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Dispac'h Gall[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

XXvet kantved[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Eil brezel-bed[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Skritell o kemenn barnadenn ha marv François Péron
  • François Péron, ur pesketour eus Sant-Wennole, a voe fuzuilhet gant an Alamaned e Kerioled e Konk-Kerne d'ar 21 a viz C'hwevrer 1941; barnet e oa bet d'ar marv e Kemper goude bout bet o'n em gannañ ouzh soudarded alaman e Sant-Wennole [4].
  • Un nijerez alaman Junkers Ju 52 A-1 (marilhet WNr 5589 ha kodet 1Z+M) a gouezhas e Penmarc'h d'ar 16 a viz Du 1940; pemzek milour a voe lazhet, beziet int e Plouzeniel [5].
  • D'ar 6 a viz Meurzh 1943 e kouezhas ur c'harr-nij B-17F-45-BO (marilhet 42-5262 ha kodet PU-F) eus aerlu ar Stadoù-Unanet, er mor nepell eus Sant-Yann, gant dek milour en e vourzh; eizh anezhe a voe tapet gant an Alamaned, ne voe ket adkavet an daou all[6].

Monumantoù ha traoù heverk[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Emdroadur ar boblañs abaoe 1793[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Emdroadur ar boblañs adalek 1793 betek 2013

Melestradurezh[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Tud[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Tud bet ganet ha douaret eno[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

  • François Péron, ur pesketour eus Sant-Wennole, bet fuzuilhet gant an Alamaned e 1941.

Tud bet marvet eno[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

  • 1887 : Yann-Vari Gwilhoù, beleg, bet savet meur a gantik e brezhoneg (Patronez dous ar Folgoad en o zouez) gantañ.

Gevelliñ[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Bro Kêr Abaoe
Flag of Ireland.svg Iwerzhon An Sciobairín 1984
Flag of Germany.svg Alamagn Eggmühl-Schierling 1997

Liammoù diavaez[kemmañ | kemmañ ar vammenn]


Commons
Muioc'h a skeudennoù diwar-benn

a vo kavet e Kerandafar.

Notennoù ha daveoù[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

  1. Roadennoù ofisiel e lec'hienn an EBSSA
  2. Marsel Guieysse, La langue bretonne : ce qu'elle fut, ce qu'elle est, ce qui se fait pour elle et contre elle, pajenn 265, Kemper, Nouvelles Éditions Bretonnes, 1936
  3. Kristof Jezegoù, Hor Bro e-pad ar Revolusion, Ti-moullañ Ar Bobl, Karaez, 1915, pajenn 50
  4. Ordre de la Libération
  5. Pertes Luftwaffe Finistère
  6. Pertes USAAF Finistère