Pariser Kanone

Pariser Kanone
	Ur Pariser Kanone
Kinnig
Bro	Impalaeriezh alaman
Doare	Kanol karget dre e gulasenn
Mont en-dro	Kulasenn, riklañ a-blaen
Munision	Obuzioù kalibr 210 mm, 125 kg d'ar muiañ
Mare servij	1918
Produerien	Krupp; Škoda
Perzhioù teknikel; (stumm orin)
Mas hollek	750 tonenn
Mas ar c'hanol	175 tonenn
Hirder ar c'hanol	34 metr
Lusk-tennañ	War-dro 1 tenn bep 15 mn
Hed-tenn d'ar muiañ	130 km
Tizh mont e-maez ar vannadell V0	Etre 1500 ha 1600 m/s
Padelezh hentad ar vannadell	Etre 3 ha 3,5 mn
Korn-bizañ	War-dro 50° ha 55°
Barr an hed-tenn	War-dro 40 km

Arabat eo droukveskañ gant Dicke Bertha.

Ar Pariser Kanone a oa un doare kanol hir e hed-tenn implijet gant an Deutsches Heer e dibenn ar Brezel-bed Kentañ evit tennañ war bPariz. Ijinet ha produet e voe gant an embregerezh Krupp (en Essen), ha skouerennoù a voe produet ivez e Plzeň (Tchekia, neuze en Impalaeriezh Aostria-Hungaria).

Fiziet e voe ar Pariser Kanonen er morlu alaman, abalamour e oa kustum d'ober gant pezhioù-kanolierezh bras. E 1918 e voent implijet e-pad tri frantad (eus an 23 a viz Meurzh betek an 3 a viz Mae ; eus ar 27 a viz Mae betek an 11 a viz Even ; ha deus ar 15 a viz Gouere betek war-dro ar 15 a viz Eost) evit tennañ 367 obuz en holl war Bariz hag he rannvro. Hervez ar bilañs ofisiel e varvas 256 den hag e voe gloazet 620 anezho eno gant tennoù ar Pariser Kanonen^[1]. Ar vombezadeg varvusañ a c'hoarvezas d'an 29 a viz Meurzh, pa gouezhas un obuz war an iliz Sant Jerveiz da zeiz Gwener-ar-Groaz en ur lazhañ 91 den hag en ur c'hloazañ 68 anezho^[2]. Ar gelaouenn L'Illustration he deus embannet e 1919 kartenn al lec'hioù tizhet gant obuzioù^[3].

Un elfenn eus ar brezel psikologel e voe dreist-holl, pa ne c'halle ket bizañ resis sibloù strategel. An arme alaman a glaske kentoc'h lakaat ar Barizianed da bennfolliñ evit ma redijent o gouarnamant da blegañ dirak youl ar c'hKaiser^[1]. Kement-mañ a c'hoarvezas ouzhpenn da vare Argadenn an Nevezhañv, pa dostaas an Alamaned tost-tre ouzh ar gêr-benn c'hall^[2].

Perzhioù teknikel

Kambret e oa ar Pariser Kanonen evit obuzioù 125 kg d'ar muiañ ha 210 mm o c'halibr. Abalamour d'an tennoù uzañ ar c'hanolioù buan e oa ret cheñch o zuellennoù (div anezhe staget d'ober ur c'hanol 34 metr) goude 65 tenn hepken. Ar c'hanolioù o-unan a oa e div lodenn soutenet gant un obant. Rankout a rae ar pezh-kanolierezh bezañ diblaset war hentoù-houarn. Ar sistem entanañ a yae en-dro gant tredan. An obuzioù a veze ouzhpennet gourizoù metal dezhe a-feur ma veze tennet, evit azasaat o c'halibr da ledander brasoc'h-bras ar c'hanol oc'h uzañ^[1].

Anvioù

Anvet e voe an arm Pariser Kanone pe Pariser Geschütz gant an Alamaned. Lesanvet e voe Grosse Bertha ("Bertha dev") gant ar C'hallaoued ; koulskoude e oa an Dicke Bertha ur pezh-kanolierezh all eus an arme alaman, kalz brasoc'h e galibr (420 mm), implijet evit tennañ war lec'hioù-kreñv war-hed 14 km d'ar muiañ^[1].

Notennoù ha daveennoù

↑ ^1,0 ^1,1 ^1,2 ha^1,3 (fr) HUYON Alain, La Grosse Bertha des Parisiens, Historique d'une arme de légende, Revue Historique des Armées n°253, 2008, pp. 111-125 (lennet d'an 11/02/2025)
↑ ^2,0 ha^2,1 (fr) LE GALL Erwan, Resituer le bombardement de l’église Saint-Gervais dans le temps long de la Grande Guerre, En Eñvor (lennet d'an 11/02/2025)
↑ Niverenn ar 4 a viz Genver 1919.

Stag eo ar bajenn-mañ ouzh Porched an Armoù-tan

[:0-1] 1,0 ^1,1 ^1,2 ha^1,3 (fr) HUYON Alain, La Grosse Bertha des Parisiens, Historique d'une arme de légende, Revue Historique des Armées n°253, 2008, pp. 111-125 (lennet d'an 11/02/2025)

[:1-2] 2,0 ha^2,1 (fr) LE GALL Erwan, Resituer le bombardement de l’église Saint-Gervais dans le temps long de la Grande Guerre, En Eñvor (lennet d'an 11/02/2025)

[3] Niverenn ar 4 a viz Genver 1919.

[1]

[2]

[3]