Oleksandra Matviytchouk
| Reizh pe jener | plac'h  |
|---|---|
| Bro ar geodedouriezh | Ukraina |
| Anv e yezh-vamm an den | Олександра В'ячеславівна Матвійчук |
| Anv-bihan | Олександра |
| Anv-familh | Matviychuk |
| Deiziad ganedigezh | 8 Her 1983 |
| Lec'h ganedigezh | Boyarka |
| Yezhoù komzet pe skrivet | ukraineg |
| Micher | human rights defender, alvokad |
| Implijer | Center for Civil Liberties |
| Bet war ar studi e | Faculty of Law of Taras Shevchenko National University of Kyiv, Ukrainian Humanities Lyceum |
| Ezel eus | PEN Ukraine |
| Prizioù resevet | Vasyl Stus Prize, Right Livelihood Award, BBC 100 Women, Democracy Defender Award, Honorary doctor of the Catholic University of Louvain |
Oleksandra Matviytchouk (en ukraineg : Олександра Матвійчук) zo un alvokadez ukrainat hag ur stourmerez evit gwirioù mab-den. E Boyarka, e-kichen Kyiv, eo bet ganet d'an 8 a viz Here 1983. Pa oa krennardez e voe skoet he spered gant istor ar goulagoù, ken e reas he soñj studiañ ar gwir, ar sokiologiezh hag ar skiantoù politikel. Er Center for Civil Liberties (d.l.e. Kreizenn evit ar Frankizoù Keodedel, Центр Громадянських Свобод en ukraineg) emañ o labourat abaoe 2007. Un aozadur dieub ha distag diouzh ar gouarnamantoù eo. Savet eo bet evit difenn gwirioù mab-den en Ukraina, kreñvaat an demokratelezh eno ha deskiñ yaouankizoù ar vro. E-pad emsavadeg an Euromaidan e roas harp Oleksandra Matviytchouk d'ar vanifesterien en ur genurzhiañ ar strollad Euromaidan SOS : titouriñ a rae an dud war o gwirioù, sikour anezho dirak al lezioù-barn, ha dastum prouennoù eus taolioù fall ar polis hag ar justis. Pa voe aloubet Krimea gant Rusia ha pa darzhas ar brezel en Donbas e stagas Matviytchouk gant ul labour diellaouiñ ha kelaouiñ, abalamour da lakaat war-wel an torfedoù erruet eno, diwar-goust ar siviled peurvuiañ (gourdrouz, gwallgas, bac'hañ, jahinañ...). Danevelloù a savas war an tem-se evit meur a aozadur brudet evel al Lez-kastizañ Etrebroadel, Aozadur ar Broadoù Unanet, Kuzul Europa, Unaniezh Europa, peotramant an OSCE. Stourm a reas ivez evit ma vefe divac'het ar brizonidi bolitikel e Belarus hag e Rusia. Adalek 2022, pa voe aloubet rannvroioù ukrainat all, ne dermas ket Matviytchouk, hag hi ha dastum testenioù ha prouennoù war torfedoù-brezel arme Rusia. Tost 40 000 torfed zo bet enklasket betek-henn. Fellout a ra da Oleksandra Matviytchouk e vefe barnet ar prezidant rusian Vladimir Poutin evel m'eo dleet, hervez lezennoù al Lez-kastizañ Etrebroadel (s.o. Statud Roma) : asambles gant tud all he deus roet lañs d'al luskad « ul lez-varn evit Poutin ». E 2022 e oa aet priz Nobel ar peoc'h gant ar Center for Civil Liberties, a zo Matviytchouk renerez anezhi.