Montfort-l'Amaury

Montfort-l'Amaury

kumun eus Frañs

Anv ofisiel	Montfort-l'Amaury, Montfort-le-Brutus
Diellaouet gant	Departmental archives of Yvelines
Bro	Frañs
Kêr-benn eus	canton of Montfort-l'Amaury
E tiriad	Yvelines, Seine-et-Oise, arondisamant Rambouillet
Located in the statistical territorial entity	Paris attraction area, Q114360867
Pastell-vro votiñ	canton of Aubergenville
Daveennoù douaroniel	48°46′38″N 1°48′33″E
Post dalc'het gant penn ar gouarnamant	maer Montfort-l'Amaury
Penn an aotrouniezh	Hervé Planchenault
Gevellet gant	Nickenich
A zo stok ouzh	Bazoches-sur-Guyonne, Grosrouvre, Méré, Les Mesnuls, Saint-Léger-en-Yvelines
Kod-post	78490
Niverenn bellgomz	+33-1-34-86-23-45
Fax number	+33-1-34-86-74-17
Postel	mailto:directiongenerale@montfortlamaury.fr
Lec'hienn ofisiel	https://www.montfortlamaury.fr
Category for the view of the item	Q139501529
Rummad evit ar c'hartennoù	Category:Maps of Montfort-l'Amaury

 

 Eus Wikidata

Ur pennad Montfort zo ivez.

Montfort-l'Amaury a zo ur gumun c'hall en Yvelines, e rannvro Enez-Frañs. Sez kontelezh Montfort e oa gwechall. 2 790 annezad e oa e 2022.

Douaroniezh

War-hed 38 km er c'hornôg da Bariz emañ Montfort-l'Amaury, ha 18 km en norzh da Rambouillet. Emañ lec'h uhelañ ar gumun e penn-traoñ tour Anna Vreizh, gant 183 metr a uhelder.

Treuzet eo ar gumun gant ar wenodenn-vale hir GR1.

Anv-lec'h

Testeniekaet eo at stummoù Mons Fortis e 999 ^{(Daveoù a vank)}, Montfortis, Moriacum, Montifors, Montfort-en-Iveline, Montfort-le-Brutus e 1793, ha war-lerc'h Montfort-l'Amaury.

Ul lec'h uhelaet eo, evit an difenn. War un dorgenn a oa un ti kreñvaet er XI^vet kantved, anvet Mons fortis e latin krennamzerel, da lavaret eo Monfort, hag e berc'henned a oa anvet Amaury alies. E koun Amaury Iañ Montfort, eil aotrou Montfort, e voe anvet Montfort-l'Amaury diwezhatoc'h.

Istor

Ar gêr e Topographia Galliæ, 1658.

Monumant ar re varv.

Savet e voe ar c'hastell-kreñv gant Roperzh II, roue Bro-C'hall, e 996, war « tosenn Montfort » anvet ivez Montfortis.

Dalc'h familh ar re Montfort e voe Montfort-l'Amaury adalek an XIvet kantved, gant Gwilherm Hainaut. E vab Amaury Iañ Montfort (1028-1053) a savas ar ramparzhioù a chom dismantroù anezho c'hoazh.

E 1224 e roas Amaury VI Montfort e wirioù war Okitania da roue Bro-C'hall. En eskemm da se e voe lakaet aotrouniezh Montfort-l'Amaury da vezañ ur gontelezh.

E-pad ar brezel Kant Vloaz (1337-1453) e voe distrujet ar c'hastell-kreñv gant ar Saozon.

Liammet eo kontelezh Montfort ouzh dugelezh Breizh abalamour da eured Yoland Montfort gant Arzhur II e 1292. E-pad Brezel hêrezh Breizh (1341-1364) en em gannas ar re Montfort evit kurunenn Breizh, ha trec'h a voent en emgann An Alre e 1364. Adalek 1365 hag e-pad daou gantved e voe dalc'het ar gêr gant Breizh. Anvet e voe Tugdual de Kermoysan da ouarnour ar gontelezh gant an Dug e 1447. Ar re Montfort, deuet da vezañ Duged Breizh, a chomas ivez konted Montfort. Chom a reas Anna Vreizh (1477-1514), hag a oa kontez Montfort ivez, pemp bloaz e Montfort-l'Amaury ha bravaat a reas ar gêr. Ouzhpenn ober war-dro an iliz hag ar vered e savas an tour hag a zoug hec'h anv e brik ha mein. Mont a reas ar gontelezh da vezañ e-barzh kurunenn Bro-C'hall e 1547 gant Feur-emglev 1532.

Diwezhatoc'h, e 1591, e Montfort-l'Amaury eo e varc'hatas roue Navarra Herri IV evit dinac'h e feiz protestant a-benn dont da vezañ roue Bro-C'hall.

E-pad an Dispac'h Gall e voe adanvet ar gêr « Montfort-le-Brutus ». E-pad an Eil Brezel-bed e oa ur "gommandantur" e Montfort. Rezistanted a oa bet, lod anezho harzet. Da vare an Dieubidigezh, e miz Eost 1944, e voe harzet ar maer, a-orin elzasat, ha mervel a reas er vac'h.

Roet eo bet he anv gant Montfort ameeun da skol-veur Montfort e Leicester e Bro-Saoz, anvet en enor da Simon V Montfort, 6vet kont Leicester en XIIIvet kantved, ezel eus an dierniezh Montfort.

En XXvet kantved e c'hoarvezas e Montfort daou dorfed, e koadeg Rambouillet : afer muntr doubl Montfort l'Amaury er bloavezhioù 1950 ha afer Robert Boulin er bloavezhioù 1970.

E 2025 e voe lidet 150vet deiz-ha-bloaz ganedigezh Maurice Ravel, hag a vevas er gumun etre 1921 ha 1937.

Politikerezh ha melestradurezh

Roll ar vaered

Roll ar vaered
Maread	Anv	Strollad	Perzh
1871 – 1885	Eugène Brault		Noter
1888 – 1896	Robert Brault		Noter
1896 – 1900	Albert Constant Hamon
1900 – 1901	Édouard François Sageret
1901 – 1919	Robert Brault		Noter
1919 – 1925	Jean-Félix Larrieu		Doktor Marc'heg Lejion a enor (Bro-C'hall)
1925 – 1941	Louis Etienbled		Commandant Marc'heg Lejion a enor (Bro-C'hall)
1941 – 1944	M. Kuntz
Eost 1944 – Here 1947	Albert Lécard		Kourater e temz ha produioù labour-douar Prezidant komite ar c'hanton an Dieubidigezh Marc'heg Lejion a enor (Bro-C'hall)
N'eo ket anavezet an holl fedoù c'hoazh.
a-raok 1973 – Meurzh 1977	Georges Labadie		Noter
Meurzh 1977 – Even 1995	Jean-Louis Lécard	Tu-dehoù liesseurt	bet letanant-koronal Komandant Lejion a enor (Bro-C'hall)
Even 1995 –	Hervé Planchenault	RPR ha goude UMP-LR	Kadoriad war e leve Kuzulier-departamant Montfort-l'Amaury (1998 → 2015) Prezidant Kumuniezh kumunioù Cœur d'Yvelines(2014 → )
N'eo ket anavezet an holl fedoù c'hoazh.

Gevelliñ

• Nickenich (Alamagn).

Sportoù et darvoudoù sevenadurel

Ur c'hlub rugbi a zo (ERMA), hag ur poull-neuial etrekumunel.

"Pardon breton" : ar pardon breton kentañ a voe e 1899 hag an hini diwezhañ e 1977. E 1999 e voe lidet 100 vloaz ar pardon evit enoriñ un darvoud a verkas istor ar gumun. Hag e 2009 e voe lidet 110vet deiz-ha-bloaz ar pardon.

Abaoe 1995 e ro enor Montfort da Maurice Ravel, gant "Les Journées Ravel". Ar sonaozer a vevas eno etre 1921 ha 1937. E-pad daou zibenn-sizhun e miz Here emañ.

Glad

Monumantoù

C'hwec'h monumant istorel a zo er gumun :

• kastell-kreñv Montfort : savet en XIIIvet kantved, distrujet e-pad ar brezel Kant vloaz. Ne chom nemet Tour Anna-Vreizh en he sav, savet diwezhatoc'h gant dugez Breizh.
• Iliz Sant-Pêr, adsavet gant Anna Vreizh e 1491
• bered Montfort-l'Amaury
• kastell Groussay, eus an XIXvet kantved
• ti Maurice Ravel, anvet Belvédère, un ti eus an XXvet kantved.
• ul leti eus ar XVIIvet kantved

Monumantoù all a zo e kêr :

• ar ramparzhioù eus an XIvet ha XIIvet kantved (dismantret)
• ar prizon eus an XIIIvet kantved
• tiez Jean Anouilh, Henri de Régnier, Germaine Beaumont, Victor Hugo.

• 
  Tour Anna-Vreizh.
• 
  Iliz Sant-Pêr.
• 
  Kloastr ar vered.
• 
  Montfort-l'Amaury : kastell Groussay.
• 
  Mirdi Maurice-Ravel pe "Le Belvédère".
• 
  An nor Bardoul.

Taolennoù

Livet e oa bet kalz taolennoù gant Henri Rivière e Montfort-l'Amaury e 1924 :

• 
  Montfort-l'Amaury (tresadenn, 1924).
• 
  Montfort-l'Amaury (tresadenn, 1924).
• 
  Montfort-l'Amaury (tresadenn, 1924).
• 
  Montfort-l'Amaury (tresadenn, 1924).
• 
  Montfort-l'Amaury (tresadenn, 1924).
• 
  Montfort-l'Amaury (tresadenn, 1924).

Tud liammet ouzh ar gumun

Hanterskeudenn Anna Vreizh.

• Simon IV Montfort, aotrou Montfort etre 1188 ha 1218, penn kroaziadeg an Albigiz e 1209.
• Tugdual de Kermoysan, gouarnour kontelezh Montfort l'Amaury (1447-1449) evit dug Breizh.
• Anna Vreizh (1477-1514), chom a reas pemp bloaz e Montfort-l'Amaury ; sevel a reas an tour-meur hag an iliz Sant-Pêr.
• Denis Lebreton (1731-1814), politikour ganet ha marvet e Montfort-l'Amaury, kannad Seine-et-Oise.
• Georges Bizet (1838-1875), sonaozer.
• Léon Durocher (1862-1918), kanaouenner ha krouer ar pardon breton e 1899.
• Colette (1873-1954), skrivagnerez ; prenañ a reas un ti, La Gerbière, gant he gwaz Maurice Goudeket (1889-1977) e 1930. Gwerzhañ a rejont anezhañ da Coco Chanel er bloaz war-lerc'h.
• Maurice Ravel (1875-1937), sonaozer, bet o chom er Belvédère, 5 straed Saint-Laurent (straed Maurice-Ravel bremañ), etre 1921 ha 1937.
• Coco Chanel (1883-1971), stilourez, gizourez ; prenañ a reas un ti, La Gerbière, digant Colette, e 1931.
• Robert Merle (1908-2004), skrivagner.
• Jean Anouilh (1910-1987), skrivagner.
• Charles Aznavour (1924-2018), kaner, douaret eno.
• Claude Berri (1934-2009), produour sinema.
• Gérard Lenorman (ganet e 1945), kaner.
• Chantal Thomass (ganet e 1947), gizourez.
• Philippe Starck (ganet e 1949), dizainour.
• Florent Pagny (ganet e 1961), kaner.
• Guillaume Canet (ganet e 1973), an aktour a oa bet skoliateat e skol Saint-Louis/Notre-Dame-du-Bel-Air.

Sinema ha skinwell

E 1943 e voe troet eno Le Corbeau gant Henri-Georges Clouzot, en un ti a zo ul leti bremañ.

E 1951 e voe filmet Poil de carotte gant Paul Mesnier. E Elena et les Hommes gant Jean Renoir e 1955-1956 e weler ar gumun eus ur c'harr-nij. Mennegomp ivez Léon Morin, prêtre gant Jean-Pierre Melville e 1961 ha Les anges gardiens gant Jean-Marie Poiré e 1995.

E kastell Groussay a vez filmet kalz filmoù, telefilmoù ha diellfilmoù, en o zouez Le Bal du comte d'Orgel gant Marc Allégret, Valmont gant Miloš Forman e 1989, Les Parisiens gant Claude Lelouch e 2004 ha Ne le dis à personne gant Guillaume Canet e 2006.

Levlennadur

• Victor R. Belot, Coutumes et folklores en Yvelines, raksrid gant Paul-Louis Tenaillon, prezidant kuzul-departamant Yvelines etre 1977 ha 1994, ezel eus Akademiezh ar skiantoù moral hag al lizhiri hag arzoù Versailhez, Stal-levrioù Guénégaud, 1977 (FRBNF 34588328).
• Laurence de Finance, Marie-Huguette Hadrot, Montfort-l'Amaury, Les verrières de l'église paroissiale Saint-Pierre, Association pour le Développement du Patrimoine d'Île-de-France, 1994 (ISBN 2-905913-14-2)
• André Rhein, La Seigneurie de Montfort en Iveline, depuis son origine jusqu'à son union au duché de Bretagne (Xvet -XIVvet kantved) Imprimerie Aubert, Versailles 1910, 360 p. (embannadur Kevredigezh arkeologel Rambouillet).
• Michel Foucault, Le Canton de Montfort-l'Amaury à travers les cartes postales, emb. H. de Froberville, 1990, (ISBN 2-907659-04-9), 330 p.
• M.-J. L'Hermitte, Histoire de Montfort-l'Amaury, Res Universis, Monographies des villes et villages de France, Pariz 1990, (ISBN 2-87760-307-5) (adembannadur al levr embannet e 1825 dindan an titl Précis sur la ville de Montfort-l'Amaury et l'histoire chronologique des seigneurs de cette ville depuis la construction de son château jusqu'à la Révolution de France - 996-1792).
• Marie-Huguette Hadrot, Montfort-l'Amaury de l'an mil à nos jours, Somogy - éditions d'art, Pariz, 2002, (ISBN 2-85056-563-6), 191 p.
• Yves Milon, Maurice Ravel à Montfort-l'Amaury, rakskrid gant Manuel Rosenthal, luc'hskeudennoù gant Thomas Renaut, Pariz, ASA éditions, ca 1997, 112 p.

Liamm diavaez

• Lec'hienn an ti-kêr