Mont d’an endalc’had

Matthias Klostermayr

Eus Wikipedia
Buhezskrid eus 1772
Harzidigezh bandennad an Hiasl bavarian
Rod da vreviñ (mekanik freuzañ an eskern)

Matthias Klostermayr, lesanvet an Hiasl bavarian (alamaneg Bayerischer Hiasl, Austro-Bavarian Boarische Hiasl), ganet d'an 3 a viz Gwengolo 1736 hag aet da Anaon d'ar 6 a viz Gwengolo 1771, a oa un torfedour alaman, bigrier hag emsaver sokial hag a zo deuet da vezañ, dreist-holl a-berzh an dezrevelloù e saozneg, ar Robin Hood bavarian.

Ganet e voe e kumun Kissing, nepell diouzh Augsburg (e anv-badez a oa Mattheus Klostermair; hervez an doare skrivañ Aostriat-bavarian). An Hiasl bavarian a oa deuet da vezañ un den er maez eus al lezenn, da gentañ evel bigrier ha goude-se e oa troet d'ur penn bandennad evel Robin Hood - laerien, e-kerzh ar bloavezhioù 1760, hag a breizhe ha laere e rannvro München, Augsburg ha Souabia. En desped da vezañ bet harzet ha lakaet da vreviñ ouzh ar rod e 1771, mojenn an teñzor a vije bet dastumet ha kuzhet gantañ n'eo ket bet kavet biken. Mojennoù a gendalc'h da embann e vije kuzhet marteze nepell diouzh unan eus e lec'hioù goudor evel ur vougev kozh e koad Kuchelschlag pe e ti feurm Jexhof.

E Bavaria dreist-holl met ivez e lec'hioù all, eo deuet da vezañ un haroz poblek, dre levrioù, kanaouennoù, komediennoù sonerezh hag ar mirdi liesvedia e Kissing "Hiasl Erlebniswelt" ("Bed an Hiasl") hag a gont e istor. Er mirdi e vez adsavet evit an arvesterien buhez an dudenn kement ha buhez an dud dre vras en amzer "priñs c'herman ar c'hoadeier", ha roet e vez munudoù eus lazhidigezh spouronus an den e Dillingen an der Donau. Friedrich Schiller a vez lâret da vezañ bet awenet gant an Hiasl eus Bavaria o azasaat an dudenn Karl Moor warnañ, en e gentañ pezh-c'hoari Die Räuber ("Al laerien"), embannet dek vloaz goude an darvoudoù e 1781.