Marevezh an adsevel
| Rann eus | history of the Southern United States |
|---|---|
| Bro | Stadoù-Unanet |
| Lec'h | Su ar Stadoù-Unanet |
| Raklec'hiet gant | Brezel diabarzh Stadoù-Unanet Amerika |
| Heuliet gant | Gilded Age |
| Deiziad kregiñ | 8 Kerzu 1863 |
| Deiziad echuiñ | 31 Meurzh 1877 |
| Darvoud-alc'hwez | Brooks-Baxter War, Compromise of 1877 |
| Abeg pennañ | secession in the United States |
| Abeg kentizh | Ten percent plan, Reconstruction Acts |
Marevezh an adsevel (saozneg: Reconstruction era) a oa bet ar mare en istor stadunanat hag a oa bet dres goude fin brezel diabarzh Stadoù-Unanet Amerika (1861–1865). Ur mare trubuilhek e oa gant bec'hioù tro-dro da mammennoù gwirel, sokial, ha politikel degaset gant diskar ar sklaverezh hag adenframmadur ar Stadoù Kengevreet er Stadoù-Unanet. Teir reizhadenn a oa bet ouzhpennet er vonreizh evit reiñ ar geodedouriezh ha gwirioù kevatal d'ar sklaved nevez dieubet. Evit talañ ouzh kement-mañ, ar Stadoù bet kengevreet o devoa lakaet da dalvezout dre lezenn tailhoù dre benn hag arnodennoù lenn ha klasket e oa bet mougañ ha kontroliñ an Afroamerikaned pe dre an dic'hoanag anezho ha betek implij doareoù feulst evit na votfent ket.[1]
A-hed ar brezel diabarzh, an Unvaniezh a oa direnket gant kudennoù liammet ouzh ar penaos merañ an douaroù aloubet, ha penaos d'ober gant ar sklaved o devoa tizhet al liennennoù Unvanet. Arme ar Stadoù-Unanet a oa bet e-kreiz ar jeu evit lakaat da sevel un ekonomiezh dieub labour er Su, o gwareziñ gwirioù ar sklaved dieubet, ha krouiñ ensavadurioù skol ha relijiel evito. Ne oa ket gwall entanet an Unaniezh gant terriñ ar sklavelezh en tiriadoù nevez aloubet, ar C'hendalc'h en doa lakaet da dremen an Aktaoù disgavaelañ a-benn kaout ar gwir da zieubiñ ar sklaved er Su. An tu en devoa roet an aktaoù d'ar prezidant Abraham Lincoln da embann an Emancipation Proclamation.
Notennoù ha daveennoù
[kemmañ | kemmañ ar vammenn]- ↑ History & Culture – Reconstruction Era National Historical Park (en). www.nps.gov (February 24, 2023).