Luger P08
| Luger P08 | |
|---|---|
.jpg) Ur bistolenn Luger P08 | |
| Kinnig | |
| Bro |  Impalaeriezh alaman
|
| Doare | Pistolenn damaotomatek, un-ober |
| Mont en-dro | Tennata dre argil berr |
| Munisionoù | 9 × 19 mm Parabellum |
| Produerien | DWM Krieghoff Mauser Erfurt Arsanailh Spandau Waffenfabrik Bern Simson Vickers Colt |
| Mare implij | 1908–1953 (Alamagn) |
| Perzhioù teknikel | |
| Mas (hep kartouchenn) | 0,871 kg |
| Hirder | 222 mm |
| Hirder ar c'hanol | 100, pe 200 mm hervez ar stumm |
| Hed-tenn pleustrek | 50 m |
| Tizh mont e-maez ar boledoù | Etre 350 ha 400 m/s |
| Endalc'h | Karger fiñv 8 kartouchenn |
| Adstummoù | LP08 |
| Lezenn | |
| Rummad e Bro-C'hall | B |
Al Luger P08 (P evit Parabellum) zo un adstumm eus al Luger 1900, unan eus ar pistolennoù damaotomatek kentañ, ijinet en Impalaeriezh alaman e 1898 gant Georg Luger. Produet e voe ar P08 gant embregerezhioù alaman a bep seurt, en o zouez Deutsche Waffen- und Munitionsfabriken eus 1908 betek 1918, hag adalek ar bloavezhioù 1930 gant Mauser. Arm-dorn nesañ an arme alaman e voe da vare ar Brezel-bed Kentañ.
Istor
[kemmañ | kemmañ ar vammenn]Orin
[kemmañ | kemmañ ar vammenn]
Savet e voe ar P08 e 1898 gant Georg Luger diwar ar bistolenn Luger 1900 deveret eus ar Borchardt C93. Kambret e oa da gentañ e e 7,65 mm Parabellum, ur munision deveret eus ar 7,65 mm Borchardt implijet er bistolenn Borchardt C93. Diwar c'houlenn implijerien hag a veaje alies en Afrika e voe azasaet he c'hambr evit degemer munisionoù 9 mm Parabellum galloudusoc'h a-enep loened gouez ar c'hevandir. An daou galibr a voe implijet er penn-kentañ. E 1904 e voe dibabet ar bistolenn evel arm standart gant ar Kriegsmarine dindan an anv P04. E ganol (152 mm) a oa un tamm hiroc'h evit hini ar P08 hag ur c'houch div bellder a oa (100 metr ha 200 metr). Pezhioù zo er P04 n'haller ket montañ war ar P08.
Dont a ra hec'h anv Parabellum eus an dro-lavar latin Si vis pacem, para bellum (Ma fell dit kaout peoc'h, aoz ar brezel). Lizherennoù kentañ niverenn delegraf an embregerezh armoù DWM (Deutsch Waffen und Munitionen Fabrik) e oa ivez.
Implij en Alamagn
[kemmañ | kemmañ ar vammenn]Dibabet e voe ar P08 gant an tirlu hag ar c'hanolierezh alaman e 1908, e daou adstumm disheñvel, evit kemer plas ar Reichsrevolver implijet abaoe dibenn an XIXvet kantved[1]. Implijet e voent e brezelioù trevadenniñ ar vro, ha war-lerc'h er Brezel-bed Kentañ koulz hag en Eil Brezel-bed gant an arme alaman, memes ma oa sanset ar Walther P38 kemer o flas adalek dibenn ar bloavezhioù 1938. Bet eo bet arm-dorn standart en Alamagn hag e Suis. E Frañs e voe pourveziet an Archeriezh Vroadel, an Tirlu ha Prefeti Polis Pariz ganti etre 1945 ha 1955. An 3.000 arm implijet a zeue evel ar Walther P38 eus an uzinoù Mauser seizet gant Bro-C'hall.
Emporzhiet e voe e Stadoù-Unanet Amerika gant an embregerezh Stoeger, a roas an anv Luger dezhi hag a savas stummoù all anezhi e .22 Long Rifle da skouer. Ar romantoù polis hag ar filmoù stadunanat a vrudas an anv Luger a vez implijet kalz eno. Ar munisionoù 7,65 mm Parabellum ha 9 mm Parabellum a zo anvet .30 Luger ha 9 Luger eno a-wechoù evit ar memes abeg. Diwar levezon ar soudarded amerikan deuet da Europa da vare an Eil Brezel-bed hag a-drugarez da filmoù Hollywood e raer kalz gant an anv-mañ en Europa abaoe ar bloavezhioù 1950 ha 1960.
Deskrivadur
[kemmañ | kemmañ ar vammenn]
Ur bistolenn e dir, dezhi ur blatinenn un-ober, eo ar P08. Kambret eo e 9 mm Parabellum, ur c'halibr hag a vo implijet e meur a arm-dorn pe pistolenn-vindrailher betek hiziv. Implijout a ra kulasenn-c'hlin armoù-dorn he rummad. Ur c'harger 8 tenn war ur golonenn a zo dezhi[1].
An arme alaman a zibabas an adstumm P08 dezhañ ur c'hanol 102 mm. Evit soudarded ar c'hanolierezh e voe dibabet un adstumm all, hiroc'h e c'hanol (203 mm), anvet LP08 (Lange Pistole 08) ha lesanvet Luger kanolierezh[2]. Adstummoù all a voe savet ivez evit ar siviled, da skouer unan "karabinenn" dezhi ul lamm a c'halled distagañ.
Produerien
[kemmañ | kemmañ ar vammenn]- DWM : ouzhpenn 700.000 skouerenn evit an arme, eus 1908 betek 1918.
- Krieghoff : 12.000 skouerenn evit al Luftwaffe dreist-holl, etre 1935 ha 1944.
- Erfurt : tost da 500.000 skouerenn etre 1911 ha 1918.
- Mauser : war-dro 900.000 pistolenn (merket byf pe S/42) eus 1930 betek 1942, ha war-dro 3.000 skouerenn produet e 1945 ha 1946 dindan ren ar C'hallaoued. Uzin Mauser Oberndorf a broduas skouerennoù evit ar marc'had sivil etre 1971 ha kreiz ar bloavezhioù 1980 ivez[1].
- Waffenfabrik Bern.
- Arsanailh Spandau.
- Simson.
- Vickers.
- Colt's Manufacturing Company.
Implijerien ofisiel
[kemmañ | kemmañ ar vammenn]
Aljeria
Alamagn : eus 1908 betek 1945 en arme hag er polis- Republik Demokratel Alamagn : goude 1945 evit ar polis
Bolivia
Bro-C'hall
Bulgaria
Chile
Estonia : etre 1919 ha 1939
Finland : M/23PB gant ur c'hanol 9 mm nevez
Gres
Iran : stummoù 1314 ha Lange P08 (goude 1935)
Israel
Iwerzhon
Libia : adalek 1951
Liban
Norvegia : goude 1945
Polonia : goude 1945
Portugal : M/910 hag M/943
Roumania : goude 1945
Spagn : da vare brezel Spagn
Taiwan : a-raok 1949
Tchad : Archeriezh goude 1960
Turkia : 1934
URSS : goude 1945, armoù tapet digant ar Wehrmacht
Yougoslavia : goude 1945
.svg){kind=small}
Er sevenadur
[kemmañ | kemmañ ar vammenn]Daoust dezhi bezañ bet implijet gant broioù all hag e prantadoù all eus an Istor eo stag al Luger P08 ouzh skeudenn an ofiserien alaman da vare an Eil Brezel-bed. Arouezioù-trec'h priziet e oant en arme stadunanat : soudarded zo a oa prest da baeañ sammadoù uhel evit degas unan gante d'ar gêr[3]. An arm a c'haller implijout e meur a c'hoari video, en o zouez ar rummadoù brudet Medal of Honor, Call of Duty pe Battlefield.
Levrlennadur
[kemmañ | kemmañ ar vammenn]- (fr) GUILLOU Luc, MACHTELINCKX Georges, The Luger P.08 Vol. 1 : The First World War and Weimar Years, Schiffer Publishing, 80 p., ISBN 9780764356575
- (fr) HENROTIN Gérard, La Connaissance du Luger, Éditions H&L - HLebooks.com,1996
- (fr) MALHERBE Michel, Les Pistolets Luger, Crépin-Leblond, 2010, 363 p., ISBN 9782703003410
- (en) WHITEMAN Thomas, Third Reich Lugers: An Illustrated Collector’s Guide to German Military Lugers from World War II, Legacy Collectibles Press, 2022, 331 p., ISBN 978-1737993735
Liammoù diavaez
[kemmañ | kemmañ ar vammenn]- (fr) Diellfilmoù Histoire du Parabellum de Luger : 1898-1918 ha 1918 - hiziv war ar chadenn Le feu aux poudres
Notennoù ha daveennoù
[kemmañ | kemmañ ar vammenn]- ↑ 1,0 1,1 ha1,2 (fr) ALEXANDRE Guillaume, Luger P-08 en cal. 9 mm. Parabellum : le charme de la désuétude ?, Cibles n°660, miz Even 2025, pp. 19-24
- ↑ (en) BODINO Mauro, Introductory article war The Artillery Luger (lennet d'ar 24/01/2024)
- ↑ "The most eagerly sought trophies were Luger pistols. If anyone wanted a Luger, one officer remarked, he had to ‘shoot the German himself and catch him before he fell’. Back at the beach sailors were paying $135 and there was talk of offers as high as $250, a great deal of money at the time. An enterprising sergeant from the 2nd Armored Division brought back to the beach a truck-load of captured weapons and bartered them for 100 pounds of instant coffee, a commodity which American tank troops regarded as body fuel." e D-Day : The battle for Normandy, BEEVOR Anthony, Penguin Books 2009
| ||||||||||||||||||||||||||
.svg){kind=small}
