Lizherenneg Morse

Eus Wikipedia
Mont d’ar merdeerezh Mont d’ar c’hlask
Morse dre arouezioù goulou.

Lizherenneg Morse, pe Kod Morse, zo ur reizhiad evit diskrivañ al lizherennoù, niveroù hag arouezioù poentaouiñ war-bouez ur c'hod kaset a-frapadoù . Ijinet eo bet e 1835 gant Samuel Morse evit ar pellskriverezh. Sellet e vez outañ evel diaraoger ar c'hehentiñ niverel. Abaoe ar 1añ a viz C'hwevrer 1999 eo bet dilezet ar c'hod Morse evit ar c'hehenterezh war vor ha kemeret eo bet e lec'h gant ur reizhiad kehentiñ dre loarelloù.

Gallout a reer kas ar c'hod dre un arouez radio dibaouez a enaouer hag a lazher (gwagennoù dibaouez), gant ul luskadenn dredan a dremen dre fun ur bellskriverez, dre un arouez mekanikel pe gwelidik (bannoù goulou). Implijet zo bet daou seurt kod Morse, pep hini gant e ziforc'hioù dezhañ e-unan evit skeudenniñ arouezioù ar yezh skrivet. Implijet eo bet ar c'hod amerikan gant ar reizhiad pellskriverezioù o deus kaset da benn ar c'hentañ pellgehentadenn a-bell. Ar c'hod Morse etrebroadel avat eo ar c'hod ar muiañ implijet hiziv an deiz.

E-kichen ar c'hod Morse ez eus bet krouet kodoù kenwerzh kempleshoc'h diazezet warnañ evit kas frazennoù klok a-drugarez d'ur ger hepken (Strolladoù 5 lizherenn alies). Divizout a rae an bellskriverien gant gerioù evel BYOXO (« Are you trying to crawl out of it ? »), LIOUY (« Perak ne respontit ket da'm goulenn? ») hag AYYLU (« N'eo ket kodet en un doare sklaer, adlavarit en un doare sklaeroc'h. »). Pal ar c'hodoù-se a oa arboellañ ar muiañ a c'halled war goust ar c'hemennadennoù. Implijet e vez atav kodoù anvet Kod Q ha Kod Z gant ar radioamatourien. Talvezout a raent, hag e reont c'hoazh, da eskemm titouroù diwar-benn kalite al liamm, ar cheñchamantoù hag ar pellskridoù.

Ar C'hod Morse etrebroadel, displeget en ul levr e 1922, Radio Receiving for Beginners.