Louarn

Lern

Alanig al louarn

Rummatadur filogenetek

Riezad :

Skourrad :

Kevrennad :

Urzhad :

Kerentiad :

D'ar vevoniezh

e tenn ar pennad-mañ.

Ur pennad louarn (disheñvelout) zo ivez.

Al louarn, Vulpes vulpes an anv skiantel anezhañ, zo ur bronneg kigdebrer damhañval ouzh ur c'hi hag a vev war ar maez, hag e kêr bremañ a-wechoù.

Bevañ a ra diwar loened bihan evel logod ha konifled, ha yer pa c'hall.

Al louarn rous eo ar spesad a vev e Breizh.

Lern eo liester louarn.
Alan, pe Alanig (aliesoc'h), eo an anv a vez graet anezhañ ivez.

Klopenn ul louarn

Spesadoù

Al lern gwir eo ar spesadoù rummataet er genad Vulpes.

Ouzhpenn d'ar re-se ez eus kieged all a vez graet « louarn » anezho.

Louarn an Inizi (Urocyon littoralis)
louarn gris (Urocyon cinereoargenteus)
louarn skouarn verr (Atelocynus microtis)
louarn debrer-kranked (Cerdocyon thous)
louarn skouarnek (Otocyon megalotis)
lern ar genad Pseudalopex

El lennegezh

Anv zo eus al louarn e fablennoù Aisopos, andon awen Jean de La Fontaine evit e fablennoù er XVII^vet kantved.
Gwelet eo al loen evel un den er Roman de Renart, romant gallek ar Grennamzer.
E gavout a reer e Pinocchio, romant Carlo Collodi.
E-barzh Ar Priñs Bihan, gant Antoine de Saint-Exupéry, e kelenn ul louarn d'an haroz talvoudegezh wir an traoù, ha da gentañ ar mignoniaj.
« Zorro » ("louarn" e spagnoleg) a vez graet eus ur justisour masklet e Kalifornia an XIX^vet kantved, kent an aloubadeg stadunanat, hervez ur romant ha filmoù brudet.

Lavaroù

Troioù-lavar

Bezañ fin evel ul louarn.
Bezañ finoc'h eget kaoc'h-louarn : bezañ eus ar re finañ.
Bezañ mezhek (pinous, toutek) evel ul louarn tapet (louzet) gant ur yar.
Ober skol-louarn. Mont d’ar skol gant al louarn. C’hoari troig al louarn : mont da c'hoari pe da bourmen e-lec'h mont d'ar skol.
Mont e-barzh genoù al louarn : en em deurel el lousañ kudenn.
Mont eus ti al louarn da di ar bleiz : bezañ en ur gudenn lousoc'h c'hoazh.
C’hoari lostig al louarn : c'hoari kerzhout an eil a-drek egile, krog an eil e divskoaz pe e chupenn egile, evel pa vije e lost ul louarn.
Mont gant al louarn : bezañ debret gantañ, pa gomzer eus yar pe gilhog.
Pentañ lern (d'an dud) : kontañ gevier bras.

Divinadell

Petra a ra al louarn pa en devez kac'het war Menez Are ? Serriñ e revr ha mont adarre. TBP 3/333

Krennlavaroù

Da louarn kousket ne zeu tamm boued.
Daou louarn kamm a zo trec’h da unan eeun (pe a ra bec'h da unan eeun).
Evit pakañ louarn pe gad Eo ret sevel mintin mat.

Loened all

al louarn-mor (Alopias vulpinus) zo ur pesk kar d'ar rinkin.

Plant

Lost-louarn : anv meur a blantenn disheñvel.