Kentañ brezel Tchetchenia
| Rann eus | Chechen–Russian conflict, bec'hioù goude soviedel  |
|---|---|
| Lec'h | Tchetchenia, Ingouchetia, Stavropol Krai, Dagestan |
| Deiziad kregiñ | 11 Kerzu 1994 |
| Deiziad echuiñ | 31 Eost 1996 |
Kentañ brezel Tchetchenia, anvet ivez Kentañ brezel rusian-tchetchen, a oa bet stourmet etre Republik Tchetchen Ichkeria disrannour ha Kevredad Rusia eus dibenn 1994 betek 1996. Ar brezel a oa echuet gant ur skrid-emglev a beoc'h : an nerzhioù lu rusian a yae kuit diouzh ar vro, met distroet e oant tri bloaz war-lerc'h, ar pezh a oa bet abeg Eil brezel Tchetchenia e 1999–2009.
E-kerzh freuzadenn an Unaniezh Soviedel e fin ar bloavezh 1991, Tchetchenia a oa deuet da vezañ renet gant ur gouarnamant disrannour, gant Djokhar Doudayev en e benn. Ar prezidant rusian Boris Yeltsin en doa harpet bezenoù a-enep Doudayev betek 1994, pa oa bet o reiñ lañs d'un oberiadur brezel evit "lakaat da dalvezout an urzh vonreizhel e Tchetchenia". Milieroù a drevourien tchetchen a oa bet lazhet gant bombezadegoù hag emgannoù e kêr betek ma vije aloubet Grozniy e miz Meurzh 1995. En desped d'an trec'h-se e chome diasur galloud ar Rusianed er vro, rak ne oant ket mestr war an tiriadoù war ar maez na war ar menezioù eus Tchetchenia, hag eno e oa un harz kreñv d'an alouberien gant tagadennoù guerilla. Lazhet e oa bet Doudayev gant ur vombezadenn rusian e miz Ebrel 1996, met adtapet e voe kêr Grozniy gant an disrannourien e miz Eost. Rediet e oa bet ar Rusianed da sinañ emglev Khasavyourt ha goude-se emglev-peoc'h Rusia-Tchetchenia e 1997.
Hervez pennadurezhioù Rusia e oa bet kollet 5500 soudard ganto, met hervez mammennoù dieub e vije bet lazhet etre 5000 ha 14000 den. Hervez Aslan Maskhadov, e-tro 2800 soudard tchetchen a vije bet lazhet, met mammennoù dieub a istim e vije bet etre 3000 ha 10000[1]. Evit pennadurezhioù Rusia e oa bet, e-kerzh ar bloavezh 1995 nemetken, kollet etre 10 000 ha 15 000 den gant ar stourmerien tchetchen[2]. An niver an drevourien tchetchen lazhet a ya eus 30 000 betek 100 000. Ouzhpenn 200 000 trevour tchetchen a vije bet gloazet hag ouzhpenn 500 000 a vije bet argaset diouzh o zi. Kêrioù a-bezh eus ar republik a oa bet peurzistrujet[3].