Mont d’an endalc’had

Karamel gant amann sall

Eus Wikipedia
Karamel gant amann sall
Iskevrennad euskaramel Kemmañ
Danvez implijetsalted butter Kemmañ
 

Karamel gant amann sall a zo graet diwar sukr karamelet, amann sall ha dienn-fresk[1]. Lakaat a c'haller anezhañ e kalz dibennoù-pred : krampouezh, diennoù skorn, gwastilli... An elfenn dibar-mañ eus ar c'hoñfiserezh breizhat en deus gounezet kalonoù ar begoù fin er bed a-bezh.

Displeget eo berzh ar c'haramel amann sall gant ar skiant : abalamour da sistem ar garedon empenn an dud[2].

Istor

[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

N'ouzer ket pegoulz ha gant piv e voe ijinet, met un nebeud pazennoù a c'haller menegiñ e istor al lipouzerezh-se.

Kozh-Noe eo ar c'haramel. Ar ger a zeu moarvat eus al latin diwezhat calamellus 'sukr korz', ur stumm berr eus calamus 'korz, raoskl', hag a zeu eus an henc'hresianeg κάλαμος.

Ar c'haramel gant amann sall zo kalz nevesoc'h, ha ganet kammed-ha-kammed :

  • er bloavezhioù 1860 e voe krouet ar gouign-amann gant amann sall ha sukr karamelet e Douarnenez
  • e dibenn an XIXvet kantved e veze gwerzhet "caramollet" e Breizh (Sant-Brieg, Dinan...)[3],[4], ur madig dre karamel gant amann sall aet da get hiziv.
  • adalek 1906 e veze gwerzhet an "Niniche", madigoù chokolad ha karamel blot dre amann (dous) e Bourdel. Raymond Audebert, ur paotr eus Royan (Bro-Vourdel), a ijinas an niniche e stumm ur sunig. E 1946 e yeas d'en em staliañ e Kiberen ha reiñ a reas lañs d'ur sunig graet gant chokolad ha karamel gant amann sall ar wech-mañ. Ganet e oa niniche Kiberen. E saloñs ar c'hoñfiserezh e Pariz e yeas priz "gwellañ madig Frañs" ganti[5].
  • er bloavezhioù 1950 e voe krouet ar salidou e ledenez Kiberen, un toaz da ledañ dre garamel gant amann sall[6].
  • e dibenn ar bloavezhioù 1970 e kreskas brud ar c'haramel gant amann sall pa voe krouet ur madig karamel dre amann sall ha kraoñ-kalvez gant ar mestr chokoladour ha "karamelour" Henri Le Roux e Pont-'n-Abad. Ar pezh a oa nevez eo en em vire gwelloc'h karamel amann sall ar Bigoudenad.[7] Berzh bras a reas e Pariz, ha kalz prizioù a yeas gantañ, en o zouez "gwellañ madig Frañs" e Saloñs etrebroadel ar c'honfiserezh" e Pariz e 1980[8],[9],[10],[11].
  • e dibenn ar bloavezhioù 1990 e krogas ar c'heginer parizian Pierre Hermé da lakaat kamarel amann sall en e vakaroñsoù. Adalek 2000 e krogas ar mistri keginerien da lakaat holen en o meuzioù kamarel ha chokolad. E 2008 e tizhas an dud voutin rak gwerzhet e voe gant embregerezhioù bras evel Häagen-Dazs ha Starbucks.[12]
  • estreget en dibennoù-pred eo bet lakaet karamel gant amann sall er chokolad tomm da skouer, pe likorioù ha traoù kreñv evel vodka.

Penaos ha gant petra debriñ karamel gant amann sall

[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

E stumm madigoù, toaz da ledañ, karamel liñvel e c'hall bezañ ar c'haramel gant amann sall. Klotañ a ra gant kalz rekipeoù eus ar bed : koñfiserezh, pastezerezh, krampouezh, galfrez, brioch, dienn-skorn, gelato, sundae, pancake, crumble[13]... ha produioù an ijinerezh boued[14].

Rekipe

[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Lakaat sukr da deuziñ ha da garameliñ en ur gastelodenn gant amann sall ha dour. Ouzhpennañ dienn-fresk liñvel, meskañ ha poazhañ c'hoazh un nebeud munutennoù hervez ar fetister dereat[15],[16],[17],[18].

Gwelet ivez

[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Pennadoù kar

[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Liamm diavaez

[kemmañ | kemmañ ar vammenn]

Daveoù

[kemmañ | kemmañ ar vammenn]
Adtapet diwar « https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Karamel_gant_amann_sall&oldid=2186652 »