Karaegezh

Eus Wikipedia
Sauter à la navigation Sauter à la recherche

Karaegezh pe Yuzevegezh karaek (יהדות קראית modern Yahadut Qara'it, diwar tiberian Qārāʾîm a dalvez "Lennerien") zo ul luskad relijiel yuzev. Ennañ ne anavezer nemet an Torah evel mammenn an halac'ha hag an doueoniezh. Hervezo e oa bet roet kement gourc'hemenn a zo gant Doue da Voizez e Menez Sinai dre skrid nemetken, hep un Torah dre gomz a vije bet da lakaat ouzhpenn. Diforc'het eo diouzh ar Yuzevegezh rabbinek neuze dre ma tegemer an doare-mañ an Torah dre gomz, kodet en Talmud.

P'o deus da zisklêriañ an Torah e striv ar Garaed evit chom an tostañ ma c'hellont eus ster splann an destenn. N'eo ket dre ret an talvoudegezh ger-ha-ger, met klask a reont tostaat eus ar pezh a vije bet komprenet gant an Israelited pa voe diskuliet dezho an Torah. Tra ma chom ar Yuzevegezh rabbinek stag ouzh divizoù ar Sanhedrin evel m'int enrollet en Mishnah evit disklêriañ an Torah e sell ar Garaed ouzh kement disklêriadenn er memes doare, n'eus forzh peseurt orin a zo dezhi, ha broudañ a reont kement yuzev a zo da lenn ha da studiañ an Torah evit ober o soñj dezho war ar pezh zo goulennet ober. Da lavaret eo e c'hellont degemer arguzennoù an Talmud, hep lakaat anezho dreist pep tra.

Hervez Mordekai ben Nissan e c'heller kavet gwrizienn ar Garaegezh en ur strollad anvet Benei Ṣedeq a veve da vare an Eil Templ. Tabut zo bet etre an istorourien evit gouzout hag-eñ e oa ul liamm ouzh strollad ar Sadukeed, o doa soñjoù heñvel a-walc'h, pe hag-eñ eo ar Garaegezh ur strollad nevez gant soñjoù heñvel. A-orin Bagdad etre ar VIIvet hag an IXvet kantved e vije al luskad hervez ar Yuzevegezh rabbinek, met enklaskourien arab o doa kavet roudoù anezho en Egipt en hanterenn gentañ ar VIIvet kantved dre skridoù barnerezh graet gant ar gouarnour islamek kentañ a urzhias d'ar Yuzevien rabbinek chom hep lakaat o fri en aferioù ar Garaed, dreist-holl evit pezh a sell ouzh ar gouelioù.