Gwenn ha Du (strollad kuzh)
Gwenn ha Du [1] a oa ur strollad damsoudardel broadelour breton savet e fin ar bloavezh 1930 e Pariz gant Célestin Lainé hag Hervé Le Helloco. Ar strollad a oa unan "ober eeun" hag embannet en doa ul levrig stummañ kuzh evit deskiñ an izili war an obererezhioù feuls. An anv "Gwenn ha du" a ra dave da vanniel Breizh, ar Gwenn-ha-du, krouet e 1923, hag a implij livioù hengounel Breizh. Awen an aozadur a zo da glask en Iwerzhon gant an IRA. Tarzhadenn ar 7 a viz Eost 1932 e Roazhon a voe er bloavezh-se, koulz ha lañs ur c'hampagn brezel gant an IRA.
Istor
[kemmañ | kemmañ ar vammenn]Gwalldaol monumant ar vezh
[kemmañ | kemmañ ar vammenn]- Pennad spisoc'h: Tarzhadenn ar 7 a viz Eost 1932 e Roazhon
E miz Gouhere 1932, ar strollad Gwenn ha Du a zo kounnaret ruz a-enep un delwenn gant Jean Boucher da lidañ unvaniñ Breizh gant Bro-C'hall e 1532, goude ur brezel garv[2]. Pa oa bet diskouezet an delwenn evit ar wech kentañ e 1911, e oa bet gwelet ar c'hentañ manifestadegoù gant ar vroadelourien vreton. Célestin Lainé en doa savet ur vombezenn en e gambr, savet gant ur c'hartoñs laezh leuniet gant nitrogliserin. Abred diouzh ar mintin, d'ar 7 a viz Eost, André Geffroy en doa lakaet ar vombezenn a-dreñv penn roue ar Frañs Charlez VIII dirak ti-kêr Roazhon. Da 4:40, e oa tarzhet ar vombezenn, distrujet e oa bet an delwenn arem hag an holl brenestroù a-hed 100 metr tro-dro. D'ar 7 a viz Eost, ar strollad en doa embannet e oa bet graet ar gwalldaol ganto. Graet e oa bet da verkañ devezh deiz-ha-bloaz 400 vloaz an unvaniezh hag a oa da vezañ e Gwened gant ar c'hentañ ministr Édouard Herriot. L'Humanité, kazetenn ar Strollad Komunour Gall, en doa komzet eus an darvoud en deiz war-lec'h, oc'h emsevel rak ne oa ket bet rannet ur ger gant Herriot war ar fed e oa ar sevenadurezhioù keltiek o vont da get, e nac'he e oa eus ar brezhoneg hag ar sevenadur breton. Fuloret e oa bet pennadurezhioù Bro-C'hall ha gant forzh nerzh e voe kavet hag harzet 6 stourmer d'an 11 a viz Eost; ar c'hwec'h a oa bet lakaet en toull-bac'h e-kerzh hanter-kant devezh.
Izili anavezet
[kemmañ | kemmañ ar vammenn]Krouerien
[kemmañ | kemmañ ar vammenn]- Hervé LE HELLOCO
- Célestin LAINÉ
Izili all
[kemmañ | kemmañ ar vammenn]- Fant Rozeg (MEAVENN)
- Armand GIRARD
- Denise Guieysse
- Gwilherm Berthou
- Hervé Delaporte
- Jacques DE QUELEN
- André GEFFROY
- Alphonse LE BOULCH
- Yann Goulet
- Yves LE NEGARET
- Jeanne DU GUERNY
- Théophile Jeusset
- Francis Bayer du Kern
- Augustin CATTELLIOT
- Joseph CATTELLIOT
- Guy Vissault
- Ange Péresse
- Albert LAINÉ
- Herri Kaouisin
- Ronan Kaouisin
- Paul LAURENT
- Robert MERLE
- Joseph NEDELEC
- Jean-Baptiste RENAUD
- Georges LE ROUX
Daveennoù
[kemmañ | kemmañ ar vammenn]- ↑ Ar c'hentañ gwalldaol politikel a oa bet ober "Gwen-ha-du" ("gwenn-a-du", anv banniel Breizh), e 1932 e oa bet lakaet da darzhañ ar monumant a aroueze unvanidigezh Breizh gant Bro-C'hall war plasenn ti-kêr Roazhon.
- ↑ Guin, Yannick (1982). "La première crise du bloc historique traditionnel", Histoire de la Bretagne: contribution à la critique de l'idéologie nationaliste, Fondations. Paris : Maspero. 209–211 p. ISBN 978-2-7071-1340-5.