Forfeda

Eus Wikipedia
Mont da : merdeiñ, klask
Lizherenneg Ogham
  Aicme Beithe   Aicme Muine
Beithe Muin
Luis Gort
Fern Gétal
Sail Straiph
Nin Ruis
  Aicme hÚatha   Aicme Ailme
Úath Ailm
Dair Onn
Tinne Úr
Coll Edad
Ceirt Idad
  Forfeda
Éabhadh
Ór
Uilleann
Ifín
Eamhancholl
Peith
ar forfeda (nrs. 79, 80, 81)

Forfeda a reer eus ar strollad lizherennoù bet ouzhpennet d'al lizherenneg Ogham. Degemeret int bet er XIVvet kantved gant Auraicept na n-Éces e-touez an 92 adstumm anavezet eus ar skritur Oghamek (niv. 79, 80 ha 81).

Pemp lizherenn eus ar forfeda zo evit un aicme vogalennet ouzhpennet. Setu an dalvoudegezh anezho hervez Auraicept na n-Éces, De dúilib feda hag In Lebor Ogaim :

  • (U+1695) Éabhadh : ea, éo ea;
  • (U+1696) Ór : oi, óe, oi;
  • (U+1697) Uilleann : ui, úa, ui;
  • (U+1698) Ifín : io ía, ia;
  • (U+1699) Eamhancholl : ae.

Pevar eus an anvioù-mañ a gaver spisc’heriet en Auraincept gant anvioù-gwez, ebhadh evit crithach "gwez-elv", oir evit feorus no edind "gwez-gwerzhid pe iliav", uilleand evit edleand "gouezvoud", hag iphin evit spinan no ispin "spezad pe spern".

Ouzhpenn ar "pemp aicme" hag a zo a-us, emañ Peith, hag a son e-giz ur p (U+169A).

Mont pelloc’h ganti[kemmañ]

  • Damian McManus, A Guide to Ogam, Maynooth 1991.