Kevredigezh ar Broadoù : diforc'h etre ar stummoù

Eus Wikipedia
Endalc’h diverket Danvez ouzhpennet
Diverradenn ebet eus ar c'hemm
Diverradenn ebet eus ar c'hemm
Linenn 1: Linenn 1:
[[Restr:Flag of the League of Nations (1939–1941).svg|thumb|Banniel Kevredigezh ar Broadoù]]
[[Restr:Flag of the League of Nations (1939–1941).svg|thumb|Banniel Kevredigezh ar Broadoù.]]
[[File:League_of_Nations_Anachronous_Map.PNG| Kevredigezh ar Broadoù hag ar broioù ezel anezhi.]]
'''Kevredigezh ar Broadoù'''<ref>Kevredigezh ar broadoù, ''Istor, Trede klask'', Eil derez Diwan p 26</ref> (SDN pe SdN<ref>implijet e vez an daou : [http://www.un.org/cyberschoolbus/bookstor/kits/french/unintro/unintro3.htm SDN sur le site de l’ONU], [http://atilf.atilf.fr/dendien/scripts/tlfiv5/visusel.exe?62;s=2556914325;r=5;nat=;sol=1; SDN war lec'hienn an atilf], [http://www.droitshumains.org/GE/ch-ge-onu_06.htm SdN ha SDN war droitshumains.org], [http://www.unog.ch/80256EE60057D930/(httpPages)/8C989922E1DBC95980256EF8005048CA?OpenDocument&cntxt=02288&cookielang=fr SdN e dielloù ofis ar Broadoù-Unanet e Genève]</ref>) a oa un aozadur etrebroadel savet da-heul [[Feur-emglev Versailhez]] e [[1919]], savet e-unan e-pad [[Kuzuliadeg peoc'h Pariz (1919)|Kuzuliadeg peoc'h Pariz]], da wareziñ ar [[peoc'h]] en [[Europa]] goude ar [[Brezel-bed kentañ]].
'''Kevredigezh ar Broadoù'''<ref>Kevredigezh ar broadoù, ''Istor, Trede klask'', Eil derez Diwan p 26</ref> (SDN pe SdN<ref>implijet e vez an daou : [http://www.un.org/cyberschoolbus/bookstor/kits/french/unintro/unintro3.htm SDN sur le site de l’ONU], [http://atilf.atilf.fr/dendien/scripts/tlfiv5/visusel.exe?62;s=2556914325;r=5;nat=;sol=1; SDN war lec'hienn an atilf], [http://www.droitshumains.org/GE/ch-ge-onu_06.htm SdN ha SDN war droitshumains.org], [http://www.unog.ch/80256EE60057D930/(httpPages)/8C989922E1DBC95980256EF8005048CA?OpenDocument&cntxt=02288&cookielang=fr SdN e dielloù ofis ar Broadoù-Unanet e Genève]</ref>) a oa un aozadur etrebroadel savet da-heul [[Feur-emglev Versailhez]] e [[1919]], savet e-unan e-pad [[Kuzuliadeg peoc'h Pariz (1919)|Kuzuliadeg peoc'h Pariz]], da wareziñ ar [[peoc'h]] en [[Europa]] goude ar [[Brezel-bed kentañ]].


Linenn 6: Linenn 7:
Emedo e sez e [[Genève]], er [[Palez Wilson]] ha goude e [[Palez ar Broadoù]]<ref>[http://www.unog.ch/virtual_tour/palais_des_nations.html Palez ar Broadoù] gweladenn eus Palez ar Broadoù war ar gwiad</ref>, ha kemeret e oa he lerc'h e [[1945]] gant [[Aozadur ar Broadoù Unanet]].
Emedo e sez e [[Genève]], er [[Palez Wilson]] ha goude e [[Palez ar Broadoù]]<ref>[http://www.unog.ch/virtual_tour/palais_des_nations.html Palez ar Broadoù] gweladenn eus Palez ar Broadoù war ar gwiad</ref>, ha kemeret e oa he lerc'h e [[1945]] gant [[Aozadur ar Broadoù Unanet]].


==Istor==
An hini en doa atizet ar Stadoù all da sevel an SdN e oa prezidant ar [[Stadoù-Unanet]], [[Woodrow Wilson]], bet kelenner war [[skiantoù ar politikerezh]] e [[Skol-veur Princeton|Princeton]].

Hervez e ziefennadur e oa an diplomatiezhkuzh pennkaoz d'ar [[Brezel-bed kentañ]] ha ret e oa da Gevredigezh ar Broadoù stourm outi. 14{{vet}} mellad Wilson a oa eta diazez Kevredigezh ar Broadoù. Koulskoude e votas sened ar Stadoù-Unanet a-enep ma teufe o bro da vezañ ezel eus Kevredigezh ar Broadoù abalamour ma nac'he peurwiriekaat skrid-emglev Versailhez hag ar Stadoù-Unanet ne voent ket ezel anezhi morse. Etre an daou vrezel e oa kuitaet an SDN gant an [[URSS]] , an [[Trede Reich|Alamagn nazi]], [[Japan|Impalaeriezh Bro-Japan]] (e 1933) hag Italia (e 1937). [[Paul Hymans]] a zeuas da vezañ he c'hentañ Prezidant e 1920.


An hini en doa atizet ar Stadoù all da sevel an SdN e oa prezidant ar [[Stadoù-Unanet]], [[Woodrow Wilson]], bet kelenner war [[skiantoù ar politikerezh]] e [[Skol-veur Princeton|Princeton]]. Hervez e ziefennadur e oa an diplomatiezhkuzh pennkaoz ar [[Brezel-bed kentañ]] ha ret e oa Kevredigezh ar Broadoù stourm outi. 14{{vet}} mellad Wilson a oa eta diazez Kevredigezh ar Broadoù. Koulskoude e votas sened ar Stadoù-Unanet a-enep ma teufe o bro da veezañ ezel eus Kevredigezh ar Broadoù abalamour ma nac'he peurwiriekaat skrid-emglev Versailles hag ar Stadoù-Unanet ne voent ket ezel anezhi morse. Etre an daou vrezel e oa kuitaet an SDN gant an [[URSS]] , an [[Trede Reich|Alamagn nazi]], [[Japan|Impalaeriezh Bro-Japan]] (e 1933) hag Italia (e 1937). [[Paul Hymans]] a zeuas da vezañ he c'hentañ Prezidant e 1920.
<!--
<!--
La philosophie diplomatique qui a présidé à la création de la Société représentait un changement fondamental de la pensée des siècles précédents. La Société n’a jamais eu de force armée "en propre" et, de ce fait, dépendait des [[grande puissance|grandes puissances]] pour l’application de ses résolutions, que ce soit les sanctions économiques ou la mise à disposition de troupes en cas de besoin. Cependant, les pays concernés furent très peu souvent disposés à le faire. [[Benito Mussolini]] déclara : {{citation|la Société de nations est très efficace quand les moineaux crient, mais plus du tout quand les aigles attaquent}}.
La philosophie diplomatique qui a présidé à la création de la Société représentait un changement fondamental de la pensée des siècles précédents. La Société n’a jamais eu de force armée "en propre" et, de ce fait, dépendait des [[grande puissance|grandes puissances]] pour l’application de ses résolutions, que ce soit les sanctions économiques ou la mise à disposition de troupes en cas de besoin. Cependant, les pays concernés furent très peu souvent disposés à le faire. [[Benito Mussolini]] déclara : {{citation|la Société de nations est très efficace quand les moineaux crient, mais plus du tout quand les aigles attaquent}}.
Linenn 13: Linenn 17:
Après de nombreux [[#Ses succès|succès]] notables et quelques [[#Ses échecs|échecs particuliers]] dans les [[années 1920]], la Société des Nations fut totalement incapable de prévenir les agressions de l’[[Axe Rome-Berlin-Tokyo|Axe]] dans les [[années 1930]].
Après de nombreux [[#Ses succès|succès]] notables et quelques [[#Ses échecs|échecs particuliers]] dans les [[années 1920]], la Société des Nations fut totalement incapable de prévenir les agressions de l’[[Axe Rome-Berlin-Tokyo|Axe]] dans les [[années 1930]].


Le déclenchement de la [[Seconde Guerre mondiale]] démontra que la ligue avait échoué dans son objectif primordial d’éviter toute nouvelle guerre mondiale. L’[[Organisation des Nations unies]] l’a remplacée après la fin de la guerre et en a hérité un certain nombre d’agences et d’organismes.


An SDN :

Feulz- tre eo bet ar Brezel Bed 1añ setu evit kensturiñ an drevourien e voe savet an SDN, un aozadur etrebroadel savet goude Emglev Versailhez. An diell studiet a vo ur brezegenn eus Aristide Briand, un den politikel eus Bro-C’hall evit an desarmiñ. Ur peoc’h garourien eo ha resevet en deus memes ur Priz Nobel. Graet e voe ar brezegenn-mañ e 1926 e Kuzul an SDN e Genève. Dedennus eo peogwir e komz eus harzoù an SDN met klask a ra ivez soñjal en dazont.
Hiziv e vo en em goulennet perak he deus c’hwitet an SDN.
En ul lodenn kentañ e vo studiet bilañs an SDN hag en un eil lodenn e vo studiet harzoù an SDN.


Feulz- tre eo bet ar Brezel Bed 1añ setu evit kensturiñ an drevourien e voe savet an SDN, un aozadur etrebroadel savet goude Emglev Versailhez.
Savet eo bet an SDN e 1920, goude Emglev Versailhez. Ar menozh a zeue eus Wilson, gant ar 14 poentoù : “ création d’une association générale des nations”.
Savet eo bet an SDN e 1920, goude Emglev Versailhez. Ar menozh a zeue eus Wilson, gant ar 14 poentoù : “ création d’une association générale des nations”.
E Genève, e Suisse, e vez graet bobadegoù an izili. An holl vroioù zo par, ha pep en deus ur vouezh.
E Genève, e Suisse, e vez graet bobadegoù an izili. An holl vroioù zo par, ha pep en deus ur vouezh.
Linenn 50: Linenn 49:
Sellet e vez ouzh an SdN evel ur c'hwitadenn. Ar Stadoù-Unanet n'int ezel anezhi ha n'he deus ket nerzhioù armet dezhi hec'h-unan hag abalamour da se ne zeu ket a-benn da lakaat brezel Spagn da baouez ha kresk an [[naziegezh]] a zegasas an [[Eil Brezel-bed]].
Sellet e vez ouzh an SdN evel ur c'hwitadenn. Ar Stadoù-Unanet n'int ezel anezhi ha n'he deus ket nerzhioù armet dezhi hec'h-unan hag abalamour da se ne zeu ket a-benn da lakaat brezel Spagn da baouez ha kresk an [[naziegezh]] a zegasas an [[Eil Brezel-bed]].


Daoust ma he deus gallet diskoulmañ un nebeut kudennoù, he deus c’hwitet an SDN peogwir n’eo ket deuet a-benn da enebiñ ouzh ar broioù bras (Italia, Japan, Alamagn, URSS…) a zo bet penn kaoz d’an Eil Brezel Bed.
Daoust ma he deus gallet diskoulmañ un nebeut kudennoù, he deus c’hwitet an SDN peogwir n’eo ket deuet a-benn da enebiñ ouzh ar broioù bras (Italia, Japan, Alamagn, URSS…) a zo bet pennkaoz d’an [[Eil Brezel Bed]].








Stumm eus an 6 Gen 2019 da 17:32

Banniel Kevredigezh ar Broadoù.

Kevredigezh ar Broadoù hag ar broioù ezel anezhi. Kevredigezh ar Broadoù[1] (SDN pe SdN[2]) a oa un aozadur etrebroadel savet da-heul Feur-emglev Versailhez e 1919, savet e-unan e-pad Kuzuliadeg peoc'h Pariz, da wareziñ ar peoc'h en Europa goude ar Brezel-bed kentañ.

Palioù an SdN a oa an dizarmañ, mirout ouzh ar brezelioù a-drugarez da bennaenn ar surentez voutin, diskoulmañ an dizemglevioù dre zivizoù etre ar c'hostezennoù ha dre wellaat kalite ar vuhez.

Emedo e sez e Genève, er Palez Wilson ha goude e Palez ar Broadoù[3], ha kemeret e oa he lerc'h e 1945 gant Aozadur ar Broadoù Unanet.

Istor

An hini en doa atizet ar Stadoù all da sevel an SdN e oa prezidant ar Stadoù-Unanet, Woodrow Wilson, bet kelenner war skiantoù ar politikerezh e Princeton.

Hervez e ziefennadur e oa an diplomatiezhkuzh pennkaoz d'ar Brezel-bed kentañ ha ret e oa da Gevredigezh ar Broadoù stourm outi. 14vet mellad Wilson a oa eta diazez Kevredigezh ar Broadoù. Koulskoude e votas sened ar Stadoù-Unanet a-enep ma teufe o bro da vezañ ezel eus Kevredigezh ar Broadoù abalamour ma nac'he peurwiriekaat skrid-emglev Versailhez hag ar Stadoù-Unanet ne voent ket ezel anezhi morse. Etre an daou vrezel e oa kuitaet an SDN gant an URSS , an Alamagn nazi, Impalaeriezh Bro-Japan (e 1933) hag Italia (e 1937). Paul Hymans a zeuas da vezañ he c'hentañ Prezidant e 1920.

Emzalc'h broioù zo

Setu perak e oa bet gwellet :

  • Brazil o kuitaat an aozadur e 1926,
  • Japan, a oa bet displijet gant ar binijenn roet dezhi goude bezañ aloubet Mandchouria, he deus kuitaet an SDN e 1932.
  • Goude bezañ tremenet hebiou ar pinijennoù he doa bet abalamour da vrezel Etiopia he deus kuitaet Italia an SDN.
  • Kenkent a 1933 e tilezas Alamagn Hitler an SDN.

Ne c’hellas ket an SDN mont  :

  • a ene pan adarmañ en Alamagn e 1934,
  • nag a enep an adsoudardañ e Rheinland e 1936,
  • nag a enep an Anschluss e 1938, hag a stage Aostria da Alamagn;
  • a enep diskar Tchekoslovakia goude emglev München.

E 1939, ne c’hellas ket stourm ouzh enkadenn Dantzig ha gasas d’an Eil Brezel Bed. Goude-se ez a kuit Bro Spagn hag URSS eus an SDN. Da heul ar c’hwitadennoù se e voe divodet an SDN e miz Ebrel 1946.

C'hwitadenn

Sellet e vez ouzh an SdN evel ur c'hwitadenn. Ar Stadoù-Unanet n'int ezel anezhi ha n'he deus ket nerzhioù armet dezhi hec'h-unan hag abalamour da se ne zeu ket a-benn da lakaat brezel Spagn da baouez ha kresk an naziegezh a zegasas an Eil Brezel-bed.

Daoust ma he deus gallet diskoulmañ un nebeut kudennoù, he deus c’hwitet an SDN peogwir n’eo ket deuet a-benn da enebiñ ouzh ar broioù bras (Italia, Japan, Alamagn, URSS…) a zo bet pennkaoz d’an Eil Brezel Bed.


Notennoù

  1. Kevredigezh ar broadoù, Istor, Trede klask, Eil derez Diwan p 26
  2. implijet e vez an daou : SDN sur le site de l’ONU, SDN war lec'hienn an atilf, SdN ha SDN war droitshumains.org, SdN e dielloù ofis ar Broadoù-Unanet e Genève
  3. Palez ar Broadoù gweladenn eus Palez ar Broadoù war ar gwiad