Kevredigezh ar Broadoù : diforc'h etre ar stummoù

Mont d’ar merdeerezh Mont d’ar c’hlask
2 870 okted ouzhpennet ,  3 bloaz zo
Diverradenn ebet eus ar c'hemm
Diverradenn ebet eus ar c'hemm
Diverradenn ebet eus ar c'hemm
[[Restr:Flag of the League of Nations (1939–1941).svg|thumb|Banniel Kevredigezh ar Broadoù]]
'''Kevredigezh ar Broadoù'''<ref>Kevredigezh ar broadoù, ''Istor, Trede klask'', Eil derez Diwan p 26</ref> (SDN pe SdN<ref>implijet e vez an daou : [http://www.un.org/cyberschoolbus/bookstor/kits/french/unintro/unintro3.htm SDN sur le site de l’ONU], [http://atilf.atilf.fr/dendien/scripts/tlfiv5/visusel.exe?62;s=2556914325;r=5;nat=;sol=1; SDN war lec'hienn an atilf], [http://www.droitshumains.org/GE/ch-ge-onu_06.htm SdN ha SDN war droitshumains.org], [http://www.unog.ch/80256EE60057D930/(httpPages)/8C989922E1DBC95980256EF8005048CA?OpenDocument&cntxt=02288&cookielang=fr SdN e dielloù ofis ar Broadoù-Unanet e Genève]</ref>) a oa un aozadur etrebroadel savet da-heul [[Feur-emglev Versailhez]] e [[1919]], savet e-unan e-pad [[Kuzuliadeg peoc'h Pariz (1919)|Kuzuliadeg peoc'h Pariz]] , da wareziñ ar [[peoc'h]] en [[Europa]] goude ar [[Brezel-bed kentañ]].
 
Palioù an SdN a oa an dizarmerezhdizarmañ, miretmirout ouzh ar brezelioù a-drugarez da bennaenn ar ''surentez voutin'', diskoulmañ an dizemglevioù dre zivizoù etre ar c'hoztezennoùhostezennoù ha dre wellaat [[kalite ar vuhez]].
 
Emedo e sez e [[Genève]], er [[Palez Wilson]] ha goude e [[Palez ar Broadoù]]<ref>[http://www.unog.ch/virtual_tour/palais_des_nations.html Palez ar Broadoù] gweladenn eus Palez ar Broadoù war ar gwiad</ref>, ha kemeret e oa he lerlerc'h e [[1945]] gant [[Aozadur ar Broadoù Unanet]].
 
Sellet e vez ouzh an SdN evel ur c'hwitadenn. Ar Stadoù-Unanet n'int ezel anezhi ha n'he deus ket nerzhioù armet dezhi hecc'h-unan hag abalamour da se ne zeu ket a-benn da lakaat brezel Spagn da baouez ha kresk an [[naziegezh]] a zegasas an [[Eil Brezel-bed]].
 
An hini en doa atizet ar Stadoù all da sevel an SdN e oa prezidant ar [[Stadoù-Unanet]], [[Woodrow Wilson]], bet kelenner war [[skiantoù ar politikerezh]] e [[Skol-veur Princeton|Princeton]]. Hervez e ziefennadur e oa an diplomatiezhkuzh pennkaoz ar [[Brezel-bed kentañ]] ha ret e oa Kevredigezh ar Broadoù stourm outi. 14{{vet}} mellad Wilson a oa eta diazez Kevredigezh ar Broadoù. Koulskoude e votas sened ar Stadoù-Unanet a-enep ma teufe o bro da veezañ ezel eus Kevredigezh ar Broadoù abalamour ma nac'he peurwiriekaat skrid-emglev Versailles hag ar Stadoù-Unanet ne voent ket ezel anezhi morse. Etre an daou vrezel e oa kuitaet an SDN gant an [[URSS]] , an [[Trede Reich|Alamagn nazi]], [[Japan|Impalaeriezh Bro-Japan]] (e 1933) hag Italia (e 1937). [[Paul Hymans]] a zeuas da vezañ he c'hentañ Prezidant e 1920.
 
Le déclenchement de la [[Seconde Guerre mondiale]] démontra que la ligue avait échoué dans son objectif primordial d’éviter toute nouvelle guerre mondiale. L’[[Organisation des Nations unies]] l’a remplacée après la fin de la guerre et en a hérité un certain nombre d’agences et d’organismes.
 
An SDN :
 
Feulz- tre eo bet ar Brezel Bed 1añ setu evit kensturiñ an drevourien e voe savet an SDN, un aozadur etrebroadel savet goude Emglev Versailhez. An diell studiet a vo ur brezegenn eus Aristide Briand, un den politikel eus Bro-C’hall evit an desarmiñ. Ur peoc’h garourien eo ha resevet en deus memes ur Priz Nobel. Graet e voe ar brezegenn-mañ e 1926 e Kuzul an SDN e Genève. Dedennus eo peogwir e komz eus harzoù an SDN met klask a ra ivez soñjal en dazont.
Hiziv e vo en em goulennet perak he deus c’hwitet an SDN.
En ul lodenn kentañ e vo studiet bilañs an SDN hag en un eil lodenn e vo studiet harzoù an SDN.
 
Savet eo bet an SDN e 1920, goude Emglev Versailhez. Ar menozh a zeue eus Wilson, gant ar 14 poentoù : “ création d’une association générale des nations”.
E Genève, e Suisse, e vez graet bobadegoù an izili. An holl vroioù zo par, ha pep en deus ur vouezh.
(“Elle s’est constituée, elle a marché, elle a travaillé, elle a rendu des services, elle a donné confiance.”)
Pal an SDN a oa mirout ar peoc’h ha diorren ar c’henlabour etre ar broioù. Mont a rae da dredeog etre ar broioù pa veze un tabud bras bennak. Ar stadoù a oa ezel d’an SDN a westle goulenn hanterouriezh an SDN e lec’h ober brezel.
Deuet eo a-bennda sikour tud da terc’hout kuit eus broioù evel Rusia pe Turkia, da sikour gant arc’hant ar broioù nevez savet diwar dismantroù Aostria-Hungaria ha da ziskoulmañ kudennoù harzoù evel e archipel Aaland.
 
Met daoust d’an holl draoù-se, n’he deus ket gallet bezañ efedus a-walc’h.
(“ Il n’est pas douteux que les hommes qui se trouvait à travailler pour le rapprochement, se trouvait placé entre les coups ils étaient destinés à recevoir, j’en ai reçu quelques-uns.”)
 
-->
==Emzalc'h broioù zo==
Setu perak e oa bet gwellet :
*Brazil o kuitaat an aozadur e 1926,
*Japan, a oa bet displijet gant ar binijenn roet dezhi goude bezañ aloubet Mandchouria, he deus kuitaet an SDN e 1932.
*Goude bezañ tremenet hebiou ar pinijennoù he doa bet abalamour da vrezel Etiopia he deus kuitaet Italia an SDN.
*Kenkent a 1933 e tilezas Alamagn Hitler an SDN.
 
Ne c’hellas ket an SDN mont :
*a ene pan adarmañ en Alamagn e 1934,
*nag a enep an adsoudardañ e Rheinland e 1936,
*nag a enep an Anschluss e 1938, hag a stage Aostria da Alamagn;
*a enep diskar Tchekoslovakia goude emglev München.
 
E 1939, ne c’hellas ket stourm ouzh enkadenn Dantzig ha gasas d’an Eil Brezel Bed. Goude-se ez a kuit Bro Spagn hag URSS eus an SDN.
Da heul ar c’hwitadennoù se e voe divodet an SDN e miz Ebrel 1946.
 
==C'hwitadenn==
Sellet e vez ouzh an SdN evel ur c'hwitadenn. Ar Stadoù-Unanet n'int ezel anezhi ha n'he deus ket nerzhioù armet dezhi hecchec'h-unan hag abalamour da se ne zeu ket a-benn da lakaat brezel Spagn da baouez ha kresk an [[naziegezh]] a zegasas an [[Eil Brezel-bed]].
 
Daoust ma he deus gallet diskoulmañ un nebeut kudennoù, he deus c’hwitet an SDN peogwir n’eo ket deuet a-benn da enebiñ ouzh ar broioù bras (Italia, Japan, Alamagn, URSS…) a zo bet penn kaoz d’an Eil Brezel Bed.
 
 
 
 
 
== Notennoù ==
192 992

kemm

Lañser merdeiñ