Llanelwy : diforc'h etre ar stummoù

Mont d’ar merdeerezh Mont d’ar c’hlask
2 047 okted lamet ,  9 bloaz zo
Diverradenn ebet eus ar c'hemm
D (Bot: Migrating 9 interwiki links, now provided by Wikidata on d:Q548248)
Diverradenn ebet eus ar c'hemm
 
 
<!--
Fe'i lleolir rhwng ar yr [[A525]]
 
Mae'r [[A55]] yn osgoi'r dref i'r gogledd. Mae [[Esgobaeth Llanelwy]] yn sedd [[Esgob Llanelwy]], gyda'i [[eglwys gadeiriol]] ei hun, y lleiaf yng Nghymru. Ceir sawl adeilad hanesyddol yn y dref, e.e. yr [[elusendy|elusendai]] o'r [[17eg ganrif]] ar y Stryd Fawr lle treuliodd [[Henry Morton Stanley]] gyfnod annedwydd iawn ([[1847]] - [[1856]]).
 
==Hanes==
Credir y lleolwyd [[caer Rufeinig]] [[Varis]] yn Llanelwy, ond hyd yn hyn mae ei lleoliad yn ansicr. Gorweddai ar Fryn Polyn efallai, ger y dref. Gwyddys fod tref [[Rhufeiniaid|Rufeinig]] fechan yn Llanelwy, ar diriogaeth y [[Deceangli]].
 
Dywedir fod [[Cyndeyrn]] Sant, [[esgob]] [[Ystrad Clud]] yn yr [[Hen Ogledd]] (canolbarth [[Yr Alban]] heddiw), wedi sefydlu [[clas]] yn Llanelwy tua'r flwyddyn [[560]]. Pan ddychwelodd y sant i'r Alban gadawodd y clas yng ngofal ei ddisgybl [[Asaph]] (neu 'Asa'), ac mae'r enw Saesneg yn dod o'r cysylltiad hwnnw.
 
Codwyd [[eglwys gadeiriol]] ar y safle presennol tua [[1100]]. Ymwelodd [[Gerallt Gymro]] â Llanelwy yn ystod ei [[Hanes y Daith Trwy Gymru|daith trwy Gymru]] yn [[1188]].
 
Cynhaliodd y [[Gwyneddigion]] [[eisteddfod]] yn y dref yn [[1790]]. Enillydd y Fedal Arian oedd y bardd [[Dafydd Ddu Eryri]] am ei [[awdl]] 'Rhyddid'.
 
==Hynafiaethau==
Codwyd eglwys gadeiriol yn Llanelwy tua [[1100]]. Cafodd ei llosgi i lawr yn [[1282]] gan luoedd [[Edward I o Loegr]] ac eto yn [[1402]] yng ngwrthryfel [[Owain Glyndŵr]]. Dioddefodd dân yn y [[Rhyfel Cartref Lloegr|Rhyfel Cartref]] hefyd. Cafodd ei hanewyddu'n sylweddol gan [[Gilbert Scott]] yn [[1869]]. (gweler [[Eglwys Gadeiriol Llanelwy]].)
 
Mae eglwys y plwyf yn hynafol hefyd. Fe'i codwyd ar ddiwedd y [[13eg ganrif]] a'i chysegru i'r seintiau [[Pawl]] a Chyndeyrn, ond mae'r rhan fwyaf o'r adeiladwaith presennol yn dyddio o'r [[15fed ganrif]].
 
Ger y dref ceir [[Ogofau Cae Gwyn a Ffynnon Beuno]], ogofâu [[calchfaen]] a breswylid yn [[Hen Oes y Cerrig]].
 
*[[Rhosier Smyth]] - llenor a reciwsant Cymreig, ganed yn Llanelwy yn [[1541]] (m. Paris, [[1625]])
-->
==Tud==
E-touez brudetañ eskibien Llanelwy emañ
*[[Dafydd ab Owain, Eskob Llanelwy]] - eskob [[1503]]-[[1512]]
*[[William Morgan]], troour ar [[Bibl]] e [[kembraeg]].
 
{{Kêrioù Sir Ddinbych}}
 
[[Rummad:Sir Ddinbych]]
78 834

kemm

Lañser merdeiñ