Bered an Norzh (Roazhon)
| Deiziad krouiñ | 1789 |
|---|---|
| Stad | Frañs |
| E tiriad | Roazhon |
| Daveennoù douaroniel | 48°7′31″N 1°40′50″W |
| Deiziad digoradur ofisiel | 1789 |
| Statud gladel | e renabl hollek an herezh sevenadurel |
| Lec'hienn ofisiel | https://cimetieres.rennes.fr/accueil/patrimoine/cimetiere_du_nord/presentation_histoire |

Bered an Norzh eo bered koshañ ha brasañ Roazhon. E karter Sant-Marzhin emañ, bali Gourmalon (Gros Malhon)[1].
Istor
[kemmañ | kemmañ ar vammenn]Urzhiañ a reas Breujoù Breizh krouiñ ur vered nevez evit kêr Roazhon e 1784. Dre ziviz an 18 a viz Ebrel 1789 e prenas ar gêr park an Estival digant menec'h Sant-Melani, war bord an hent da Sant-Gregor[2]. Staliet e voe eno bered foran kentañ Roazhon, e-lec'h ar beredoù parrez liesseurt a oa e-kichen an ilizoù. E 1794 e voe graet an douaridigezh kentañ, ha kerkent ha 1824 e voe brasaet ar vered gant ar gêr.

D'an 9 a viz Even 1866 e voe breutaet gant ar c'huzul-kêr diwar-benn ur raktres evit astenn ar vered adarre. P'edo e sell brasaat anezhi er c'hornôg e voe divizet en ober er su. Kempennet e voe en ul liorzh mod Bro-Saoz gant ar savour Adolphe Giraud e 1867. Ne cheñcho ket harzoù ar vered ken adalek ar bloaz-se.

E-pad bombezadeg an 29 a viz Mae 1943 e kouezhas warni 25 bombezenn da nebeutañ.
Hiziv en em astenn ar vered war 8-9 hektar. Kempennet a-zoare eo, gant kalz gwez brav (pin-mor, platan, sekoia, siprez, ivin). E 2014 he doa 14 000 plas e-barzh 16 rann. An niver a zouaridigezhioù graet enni a zo nes da 100 000.

An nor vras
[kemmañ | kemmañ ar vammenn]N'eus nemet un nor da vont e-barzh bered an Norzh, ur mell hini. E 1822 e oa bet goulennet digant an Naonedad Mathurin Crucy sevel anezhi gant ar maer Louis de Lorgeril[3]. A-benn ar fin e voe savet gant ar parizian Charles Millardet, anvet tisavour ar gêr e miz Gwengolo 1828. E oberenn gentañ e Roazhon e voe.
Ur savadur ront eo, a c'hiz nevezklasel, hag ober a ra evit ur mell digor, ur marvgav hag ur chapel-gañv war un dro. E tu ar vered eo digor ar chapel gant ur golonenneg toskanat gant fustoù e kersantit. E tu ar vali Gourmalon ez eus ur voger e maen-raz gant ur c'hustod, un delwenn an esperañs ennañ graet gant an Naonedad Jean-Baptiste Barré[4].
-
Dor vras ar vered, tu ar gêr.
-
Delwenn an esperañs gant Jean-Baptiste Barré.
-
Dor vras, tu ar vered.
Tud brudet douaret
[kemmañ | kemmañ ar vammenn]Savourien
[kemmañ | kemmañ ar vammenn]- Jean-Baptiste Martenot, tisavour e kêr Roazhon : rann 1, renk 24, bez 11.
- Jacques Mellet (1807-1876) hag e vab, Henri Mellet (1852-1926) : rann 10.
- Arthur Regnault (1839-1932) : rann 1, renk 57, bez 41.
-
Bez Jacques hag Henri Mellet.
-
Bez Arthur Regnault.
Kloer
[kemmañ | kemmañ ar vammenn]- Prosper-Mathurin Brécha (1814-1863), diazezer skolaj Sant-Visant : rann 1, renk 12, bez 17.
- Marie-Joseph Brune (1807-1890), chaloni titlet en Iliz-veur Roazhon, savour hag istorour an arz, ezel diazezer eus Kevredigezh arkeologel hag istorel Il-ha-Gwilen : rann 8, renk 22, bez 18.
- Jean-François Huet (1884-1930), aluzener ar studierien hag an Ostel-Doue: rann 14, renk 20, bez 24.
- Joseph Janvier, diazezer patronaj an Tour d'Auvergne : rann 10, renk 10, bez 5[5].
- beleien Sant-Albin kinklet o bez gant un izelvos hag a skeudenn ar gouestl arc'hant da Itron-Varia-ar-C'heloù-Mat : rann 1, renk 20, bez 8.
- Joseph Thébault (1801-1860), person dean iliz Sant-Salver Roazhon ha chaloni a enor : rann 1, renk 11, bez 1, ("bez e stouvoù").
- Félix Trochu (1841-1910), diazezer L'Ouest-Éclair, adanvet Ouest-France e miz Eost 1944 : rann 8, renk 9, bez 20.
- Joseph Turmel (1859-1943), istorour an dogmoù ha soñjer dieub : rann 9, renk 4, bez 22.
-
Bez ar chaloni Brune.
-
Bez beleien Sant-Albin.
-
Bez an aotrou Trochu.
-
Bez an aotrou Turmel.
Istorourien
[kemmañ | kemmañ ar vammenn]- Paul Banéat (1856-1942), istorour ha mirour mirdi arkeologel Il-ha-Gwilen : rann 5, renk 12, bez 29.
- Louis Arthur Le Moyne de la Borderie (1827-1901), istorour war Istor Breizh, ezel diazezer eus Kevredigezh arkeologel hag istorel Il-ha-Gwilen ha diazezer istoriografiezh Breizh : rann 5, renk 12, bez 25.
- Lucien Decombe (1834-1905), arkeologour ha mirour mirdi arkeologel Roazhon : rann 6, renk 22, bez 34.
- Adolphe Orain (1834-1918), istorour ha folklorour : rann 8, renk 9, bez 31.
- Barthélémy Pocquet du Haut-Jussé (1891-1988), istorour : rann 7, renk 45, bez 7.
-
Bez Paul Banéat.
-
Bez Adolphe Orain.
Skolveuridi
[kemmañ | kemmañ ar vammenn]- Claude Champaud, (1929-2019), gwirour, prezidant kentañ skol-veur Roazhon I, kuzulier-kêr.
Kazetennerien
[kemmañ | kemmañ ar vammenn]- François Régis Hutin, (1929-2017), rener meur Ouest-France : rann 3, renk 34, bez 10.
Skiantourien
[kemmañ | kemmañ ar vammenn]- Faustino Malaguti, (1802-1878) kimiour : rann 15, renk 42, bez 1.
Politikourien
[kemmañ | kemmañ ar vammenn]- Yvon Bourges, (1921-2009) : prezidant Rannvro Breizh, rann 3, renk 27, bez 5. Emañ e chapel familh e wreg, ar re Duboscq-Fontaine[6].
Maered Roazhon
[kemmañ | kemmañ ar vammenn]- Eugène Pinault, (1834-1913) : rann 16, renk 51, bez 4.
- Emmanuel Pongérard, (1794-1876)
- Edgar Le Bastard, (1836-1891) : rann 4, renk 10, bez 3.
- Jean Leperdit, (1752-1823) : rann 1, renk 15, bez 8.
- Pierre Martin, (1816-1894) : rann 5, renk 12, bez 2.
-
Bez Edgar Le Bastard.
-
Bez Jean Leperdit.
Arzourien
[kemmañ | kemmañ ar vammenn]- Pierre Galle (1883-1960), livour, kelenner, mirour, kentañ bez a-gleiz en ur vont tre[7].
- Jean-Baptiste Barré (1804-1877), kizeller ha livour : rann 1, renk 20, bez 9.
- Adolphe Léofanti (1838-1890), kizeller : rann 10, renk 17, bez 1.
- Philippe Pascal (1956-2019), kaner (strollad Marquis de Sade)
-
Bez Jean-Baptiste Barré.
-
Bez Adolphe Léofanti.
Artizaned ha embregerien
[kemmañ | kemmañ ar vammenn]- Isidore Odorico (1893-1945), mozaiker : rann 8, renk 5, bez 41.
-
Bez Odorico.
Daveoù
[kemmañ | kemmañ ar vammenn]- ↑ Patrimoine. Rennais illustres, ils sont enterrés au cimetière du Nord, war lec'hienn ouest-france.fr, gwelet d'ar 14 a viz Even 2014
- ↑ Paul Banéat, Le vieux Rennes, Embannadurioù J. Larcher, Roazhon, 1926, Adembann Lorisse, Pariz, 1999, in-4, 656p., (ISBN 2-84435-042-9), p.227.
- ↑ Jean-Yves Veillard, Rennes au XIXe siècle : architectes, urbanisme et architecture., Embannadurioù an Thabor, Roazhon, 1978, 518p., p. 221-225
- ↑ Le Patrimoine des Communes d'Ille-et-Vilaine, Flohic, dast. « Le Patrimoine des Communes de France », Pariz, Meurzh 2000, 2 Dom, 1781 p. (ISBN 2-84234-072-8), tome II, p.1253.
- ↑ C.B., Chapelle de la Sainte-Famille. Un petit coin de paradis ;, in Le Rennais, kazetenn ti-kêr Roazhon, Gouere-Eost 1993, p.21.
- ↑ Beredoù eus Bro-C'hall ha lec'h all
- ↑ Bertrand Beyern, op. cit., p.80.